Verschillende soorten shock
Shock is een levensbedreigend klinisch syndroom dat onmiddellijk behandeld moet worden.
Wanneer shock niet op tijd wordt herkend en/of niet adequaat wordt behandeld leidt dit tot
progressieve en uiteindelijk niet-reversibele orgaanfunctiestoornissen, met de dood als gevolg.
Oorzaak
Hypovolemische shock: Deze vorm wordt veroorzaakt door het groot (in- of uitwendig) verlies van
bloed (wonden), plasma (brandwonden, acute alvleesklierontsteking, buikvliesontsteking, ileus en
diarree) of vocht (diarree/braken, ontregelde diabetes). Dit verlies leidt tot een daling van het
hartminuutvolume: de hoeveelheid bloed dat door het hart per minuut het lichaam wordt
rondgepompt.
Obstructieve shock: De obstructieve vorm van shock wordt veroorzaakt door een mechanische
belemmering van de bloed- stroom door bijvoorbeeld een longembolie, een spanningspneumothorax
of een harttamponnade. Hierdoor wordt de vulling van de ventrikels van het hart belemmerd en
wordt er relatief te weinig bloed het lichaam ingepompt.
Cardiogene shock: Deze vorm wordt veroorzaakt door een onvoldoende pompwerking van het hart,
onder andere bij een acuut myocardinfarct, progressie van chronische hartziekten (bijv. ischemie en
klepproblemen), ritme- en geleidingsstoornissen, doorgemaakte hartchirurgie en acute myocarditis
(ontsteking van de hartspier).
Distributieve shock: Dit is een shock veroorzaakt door een verkeerde verdeling van het bloed in het
vaatstelsel. De bloedvaten gaan teveel openstaan waardoor de bloeddruk daalt (vasodilatatie).
Hierdoor kan het bloed niet goed meer rondgepompt worden. Distributieve shock is een
verzamelnaam voor de volgende vormen:
- Anafylactische shock: Wordt veroorzaakt door een allergische reactie. Het afweersysteem
zorgt ervoor dat vocht uit het bloed in de weefsels gaat zitten. (Vaak opgezet gezicht, huid
rood)
- Neurogene shock: Treedt op bij ruggenmerg- of hersenletsel. Haarvaten gaan openstaan en
de bloeddruk daalt, hierdoor kan niet genoeg bloed verplaats worden
- Septische shock: Ontstaat door infecties in het lichaam. Bij een infectie worden de bacteriën
of virussen in het lichaam gedood, de schadelijke stoffen die hierbij vrij komen kunnen shock
veroorzaken
- Toxische shock: Wordt veroorzaakt door vergiftiging. De shock ontstaat door problemen met
de vochtverdeling, beïnvloeding van het hart of vernauwen, verwijden of lek raken van
bloedvaten
Verschijnselen
Shock wordt gekenmerkt door een verstoring van het evenwicht tussen zuurstofverbruik en
zuurstofaanbod. Het gaat gepaard met weefselischemie doordat het hartminuutvolume (hmv) en het
totale lichaamsaanbod van zuurstof ernstig zijn verminderd, of doordat de zuurstofopname in de
perifere weefsels is afgenomen, zoals bij een septische shock.
Het lichaam reageert op een te lage perfusie van het vaatstelsel door middel van
compensatiemechanismen, die ervoor willen zorgen dat de belangrijkste organen (hart, longen,
nieren en hersenen) zo goed mogelijk van bloed (perfusie) en zuurstof (oxygenatie) worden voorzien.
De hart- en ademfrequentie wordt verhoogd en het lichaam gaat meer transpireren. Zuurstof, dat te
weinig wordt aangevoerd, wordt ‘selectiever’ verdeeld, de huid zal dan ook relatief minder van
zuurstof worden voorzien.
- Hypotensie (lage bloeddruk): <90 mmHg of een daling >40 mmHg systolisch
Shock is een levensbedreigend klinisch syndroom dat onmiddellijk behandeld moet worden.
Wanneer shock niet op tijd wordt herkend en/of niet adequaat wordt behandeld leidt dit tot
progressieve en uiteindelijk niet-reversibele orgaanfunctiestoornissen, met de dood als gevolg.
Oorzaak
Hypovolemische shock: Deze vorm wordt veroorzaakt door het groot (in- of uitwendig) verlies van
bloed (wonden), plasma (brandwonden, acute alvleesklierontsteking, buikvliesontsteking, ileus en
diarree) of vocht (diarree/braken, ontregelde diabetes). Dit verlies leidt tot een daling van het
hartminuutvolume: de hoeveelheid bloed dat door het hart per minuut het lichaam wordt
rondgepompt.
Obstructieve shock: De obstructieve vorm van shock wordt veroorzaakt door een mechanische
belemmering van de bloed- stroom door bijvoorbeeld een longembolie, een spanningspneumothorax
of een harttamponnade. Hierdoor wordt de vulling van de ventrikels van het hart belemmerd en
wordt er relatief te weinig bloed het lichaam ingepompt.
Cardiogene shock: Deze vorm wordt veroorzaakt door een onvoldoende pompwerking van het hart,
onder andere bij een acuut myocardinfarct, progressie van chronische hartziekten (bijv. ischemie en
klepproblemen), ritme- en geleidingsstoornissen, doorgemaakte hartchirurgie en acute myocarditis
(ontsteking van de hartspier).
Distributieve shock: Dit is een shock veroorzaakt door een verkeerde verdeling van het bloed in het
vaatstelsel. De bloedvaten gaan teveel openstaan waardoor de bloeddruk daalt (vasodilatatie).
Hierdoor kan het bloed niet goed meer rondgepompt worden. Distributieve shock is een
verzamelnaam voor de volgende vormen:
- Anafylactische shock: Wordt veroorzaakt door een allergische reactie. Het afweersysteem
zorgt ervoor dat vocht uit het bloed in de weefsels gaat zitten. (Vaak opgezet gezicht, huid
rood)
- Neurogene shock: Treedt op bij ruggenmerg- of hersenletsel. Haarvaten gaan openstaan en
de bloeddruk daalt, hierdoor kan niet genoeg bloed verplaats worden
- Septische shock: Ontstaat door infecties in het lichaam. Bij een infectie worden de bacteriën
of virussen in het lichaam gedood, de schadelijke stoffen die hierbij vrij komen kunnen shock
veroorzaken
- Toxische shock: Wordt veroorzaakt door vergiftiging. De shock ontstaat door problemen met
de vochtverdeling, beïnvloeding van het hart of vernauwen, verwijden of lek raken van
bloedvaten
Verschijnselen
Shock wordt gekenmerkt door een verstoring van het evenwicht tussen zuurstofverbruik en
zuurstofaanbod. Het gaat gepaard met weefselischemie doordat het hartminuutvolume (hmv) en het
totale lichaamsaanbod van zuurstof ernstig zijn verminderd, of doordat de zuurstofopname in de
perifere weefsels is afgenomen, zoals bij een septische shock.
Het lichaam reageert op een te lage perfusie van het vaatstelsel door middel van
compensatiemechanismen, die ervoor willen zorgen dat de belangrijkste organen (hart, longen,
nieren en hersenen) zo goed mogelijk van bloed (perfusie) en zuurstof (oxygenatie) worden voorzien.
De hart- en ademfrequentie wordt verhoogd en het lichaam gaat meer transpireren. Zuurstof, dat te
weinig wordt aangevoerd, wordt ‘selectiever’ verdeeld, de huid zal dan ook relatief minder van
zuurstof worden voorzien.
- Hypotensie (lage bloeddruk): <90 mmHg of een daling >40 mmHg systolisch
