Samenvatting - Didactiek 1

H1: Op zoek naar goed
kleuteronderwijs:
1. Het kleuteronderwijs:
Heel wat verschillende visies die uitmonden in heel verschillende aanpakken die kunnen verschillen van school tot
school en van klas tot klas

- Iedereen heeft een mening
- Gemakkelijk onderwerp
- Gebruikte werkwijzen verschillen enorm
- Accenten liggen anders
- Activiteiten verschillen
- Leerkrachten kijken anders naar zichzelf
- Verschillen op vlak van omgang, leiding nemen, organiseren, klasinrichting, materiaal, opleiding, visie, houding
collega’s, …

Welke werkwijzen die men in het kleuteronderwijs toepast zijn eigen aan goed kleuteronderwijs?
OF
Hoe ga je nu als kleuterleidster het best te werk om aan goed kleuteronderwijs te doen?



2. Didactiek van het kleuteronderwijs:
Didactiek = de theorie van het leren onderwijzen

Didactiek van het kleuteronderwijs = de leer over de wijzen waarop de kleuterleidster hulp kan bieden bij het
ontwikkelingsproces van kleuters

= Denkkader
≠ Voorgeschreven vaststaand receptenboek
= denkkader bestaande uit didactische kapstokken die opgebouwd zijn op basis van vele generaties ervaringen van
onderwijsmensen

Ontwikkelingsgericht onderwijs + ervaringsgericht onderwijs

,3. Het model van didactisch handelen:




Wie?
Welke context?
Wat?




Hoe?

, H2: Start van het didactisch handelen: het kind, de
context, de doelen



Context Leerplannen




-> Leerkrachten werken vanuit een focus waarop je aanpak en aanbod afstemt
-> focus = resultaat van een beslissingsproces waarbij drie vragen centraal staan

1. Wat zijn de onderwijsbehoeften van de leerlingen? Beginsituatie
2. Wat biedt en vraagt de context?
3. In welke mate realiseren we het leerplan?




Leerlingen + context = kind
Leerplan = doelen




4. Focus op de beginsituatie:



=


Eenmaal als de doelen bereikt zijn, verandert de beginsituatie van
het kind


Beginsituatie kent 2 invullingen:
- Beginsituatie kinderen
- Context

, a. Een kindgerichte onderwijsvisie:

- Beginsituatie van kinderen
- Rekening houden met wat kinderen al kennen en kunnen, motiveert en stimuleert
- Kinderen observeren -> maximaal stimuleren
- Makkelijker een geschikt thema of activiteit kiezen
- Concrete doelen bepalen waarrond ontwikkelingskansen worden gecreëerd

b. De beginsituatie met betrekking tot de doelgroep:

1.2.1. Groepsgerichte focus:

1. De belevingswereld van de kinderen:

- Interesses en belangstellingen

2. Het aanvangsniveau van de klasgroep:

= Niveau van de kinderen op de verschillende ontwikkelingsdomeinen

- Kinderen bevinden zich ongeveer in dezelfde ontwikkelingsfase -> grote onderlinge verschillen
- Voorkennis klasgroep is belangrijk
- Aanvangsniveau + voorkennis bepalen -> belangrijk om zone van naaste ontwikkeling in te schatten
- Activiteit + aanbod moeten uitdagen (= zone van naaste ontwikkeling)

3. Leef- en leerklimaat:

- Wie zijn de medekleuters?
- Wat is het klasklimaat?
- Hoe is de groepssfeer?
- Info over het aanvangsniveau van de kleuters (kennen, kunnen, ervaring onderwerp, techniek, …)

1.2.2. Individugerichte focus:

-> Kleuter begint meestal niet als onbeschreven blad -> kind is iemand, kan wat, vindt wat, heeft eigen manier van
ontwikkelen

-> Geen uniforme beginsituatie, maar een gedifferentieerde beginsituatie

- Gedetailleerde beginsituatiepeiling is belangrijk
- Relevante info = info waar je best rekening mee houdt bij de uitwerking en begeleiding van de activiteit
- Vermeld de initialen of naam van de kleuters (niet ‘sommige’ of ‘enkele’)