Samenvatting Criminaliteit hoofdstuk 1 t/m 7 Maatschappijwetenschappen

Maatschappijwetenschappen – Criminaliteit en Rechtsstaat

Hoofdstuk 1 – Wat is criminaliteit?

Paragraaf 1 – Strafbaar gedrag

Waarde: een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven
 Nederland: Vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid

Norm: gedragsregel
 Religieuze normen, morele normen, fatsoensnormen
 Rechtsnormen: zulke belangrijke normen (die waarden vertegenwoordigen) dat ze in de wet zijn
vastgelegd

Criminaliteit:
 Elk door de overheid bij wet strafbaar gesteld gedrag
 Alle misdrijven die in de wet omschreven staan

Misdrijf: ernstige strafbare feiten → Maximale straf: 30 jaar hechtenis of levenslang
 Lichte misdrijven: afgehandeld door politierechter
 Zware misdrijven: afgehandeld door meervoudige kamer

Overtreding: minder ernstig strafbaar feit → kantonrechter → Maximale straf: 1 jaar hechtenis

Wanneer krijg je een strafblad? (justitiële documentatie)
 Misdrijven met veroordeling
 Overtreding: na vrijheidsstraf / taakstraf

Strafwaardig gedrag: het gedrag dat volgens iemand of een grote groep mensen strafbaar zou moeten zijn

Criminalisering: het strafbaar worden van bepaald gedrag
Decriminalisering: een strafbare gedraging uit het strafrecht halen → niet meer strafbaar

Wanneer wordt iets wel / niet strafbaar gesteld? Afhankelijk van ….
 Maatschappelijke context
 Ernst van de gevolgen
 Verdeling van de politieke macht

Rechtsregels:
 Gesteld en gehandhaafd door de overheid
 Gelden in beginsel voor iedereen (niemand staat boven de wet)
 Gaan in het algemeen voor andere regels en normen

Waarom zijn er rechtsregels?
 Onafhankelijke rechtsspraak wordt mogelijk gemaakt
 Draagt bij aan de ordening van de samenleving
 Het biedt rechtszekerheid
 Conflicten worden vreedzaam opgelost
 (orde)

Rechtsbronnen:
 Wet
 Jurisprudentie
 Internationale verdragen

Wet op provinciaal / gemeentelijk niveau: verordening