SAMENVATTING COMMUNICATIE ONDERZOEK
HOOFDSTUK 1: WAT IS ONDERZOEK?
Fundamenteel onderzoek?
❖ ‘Weten om te weten’
❖ Kennis vergroten over de samenleving
❖ Theorieën zijn vaak ontstaan uit fundamenteel onderzoek
❖ Vaak in opdracht van universiteit en onderzoeksinstituut
→ Je weet vaak heel erg weinig over het onderwerp
Praktijkgericht/toegepast onderzoek?
❖ ‘Weten om te doen’
❖ Bijdrage leveren aan de oplossing van een praktisch probleem in de vorm van kennis
en inzicht
❖ Vaak in opdracht van organisatie
→ Advies geven om een probleem om te lossen
Kwantitatief onderzoek?
❖ ‘Toekennen van getallen’
❖ Cijfers verwerkt in grafieken, tabellen en statistische toetsen
❖ Veel voorkennis
→ Veel mensen, vb enquête
Kwalitatief onderzoek?
❖ Gericht op kleine groepen waarbij de diepte wordt ingegaan
➢ minder mensen (vb 10 personen)
❖ Weinig voorkennis
Onderzoeksmethoden
❖ Bureauonderzoek
➢ Grote en kleine groepen
➢ Kwantitatief/kwalitatief
➢ Hier begint ieder onderzoek mee. Wat weet men al over het onderwerp?
➢ Dit moet altijd eerst gebeuren.
❖ Survey = enquête
➢ Vaak grote groepen
➢ Meestal kwantitatief
❖ veldonderzoek:
➢ Observeren, diepte-interview…
➢ kleine groep
➢ Vooral kwalitatief
❖ Experiment
➢ Kleine groepen vooral
➢ Vooral kwalitatief
,Fasen van onderzoek (altijd dezelfde)
❖ probleemanalyse
❖ onderzoeksonderwerp
❖ dataverzameling
❖ data-analyse
❖ rapportage
Inhoud van de vraag Wat precies?
Waarom vindt het onderzoek plaats? Reden, doelgroep, relevantie
Wat wil ik weten? Onderwerp, probleemstelling, type onderzoek,
theorie, operationalisering
Waar vindt het onderzoek plaats? Onderzoeksobject, bronnen
Hoe vindt het onderzoek plaats? Onderzoeksontwerp, methoden
Hoe kom ik aan de onderzoeksgegevens?
Hoeveel omvat het onderzoek? Afbakening van het onderzoek
Wanneer vindt het onderzoek plaats? Voorbereidings- en onderzoekstijd
Kwaliteit in onderzoek?
❖ Controleerbaarheid
➢ Iemand anders moet dit kunnen herhalen. Transparantie
❖ Objectiviteit
➢ Geen eigen mening, alles moet neutraal zijn
❖ Betrouwbaarheid en validiteit
➢ dezelfde resultaten moeten bekomen worden
➢ Het moet meetbaar zijn. Als je x wil meten, moet je onderzoek gaan over x
❖ Ethisch verantwoord
➢ De onderzochten worden correct behandeld
Wat is communicatie-onderzoek?
❖ Onderzoek waarbij de gegevens die worden verzameld betrekking hebben op
communicatie
❖ Onderzoek waarbij de gegevens gebruikt worden bij het nemen van beslissingen
over communicatie
HOOFDSTUK 2: INLEIDING VAN HET ONDERZOEK (Kunnen toepassen)
Aanleiding tot onderzoek
❖ Aanleiding ontstaat als er een verschil is tussen een situatie die je aantreft en de
situatie die je verwacht
❖ Situatie vraagt om analyse en daarna om aanpassing en maatregelen
❖ Reden om een onderzoek naar een bepaalde situatie te starten
, 6W-methode
❖ Wat is het probleem?
➢ Hoe is de te onderzoeken situatie omschreven, is duidelijk wat er wordt bedoeld,
ontbreekt er iets?
❖ Wie heeft het probleem?
➢ Bij wie rust het probleem?
❖ Wanneer is het probleem?
➢ Een tijdsbepaling
❖ Waarom is het een probleem?
➢ Echte reden van het probleem achterhalen
❖ Waar doet het probleem zich voor?
➢ Welke aspecten van het probleem zijn belangrijk?
❖ Waardoor ontstaat het probleem?
➢ Wat is de aanleiding? Waarom is het onderzoek nodig?
Doel van het onderzoek
Waarom dit onderzoek, wat wil ik met dit onderzoek bereiken, welke antwoorden wil ik.
doelstelling
❖ Wat is het doel van het onderzoek?
❖ Wat moet er bereikt worden met het onderzoek?
❖ Bestaat uit volgende delen:
➢ Centrale formulering
➢ Aanduiding van het onderzoekstype (kwalitatief/kwantitatief)
➢ Aanduiding van relevantie
➢ Vermelding van de doelen
probleemstelling
= probleemomschrijving
→ Het belangrijkste deel van je onderzoek.
❖ Hoofdvraag of onderzoeksvraag
❖ Gaat over wat je als onderzoeker wil weten
❖ aanleiding voor het onderzoek
Probleemstelling en deelvragen
❖ heldere vraag
❖ duidelijk welke kennis nodig is
➢ Welke begrippen zijn belangrijk? Gedrag, motieven, feiten, meningen of beleving van
personen
➢ Kwantitatief of kwalitatief
❖ over wie is die kennis nodig en over welke periode
Kenmerken probleemstelling?
❖ Specificatie in deelvragen is mogelijk: wat wil je weten, over wie, waar, wanneer en in
welke context
❖ Probleemstelling is volledig
❖ Probleem- en doelstellingen zijn doelvrij
HOOFDSTUK 1: WAT IS ONDERZOEK?
Fundamenteel onderzoek?
❖ ‘Weten om te weten’
❖ Kennis vergroten over de samenleving
❖ Theorieën zijn vaak ontstaan uit fundamenteel onderzoek
❖ Vaak in opdracht van universiteit en onderzoeksinstituut
→ Je weet vaak heel erg weinig over het onderwerp
Praktijkgericht/toegepast onderzoek?
❖ ‘Weten om te doen’
❖ Bijdrage leveren aan de oplossing van een praktisch probleem in de vorm van kennis
en inzicht
❖ Vaak in opdracht van organisatie
→ Advies geven om een probleem om te lossen
Kwantitatief onderzoek?
❖ ‘Toekennen van getallen’
❖ Cijfers verwerkt in grafieken, tabellen en statistische toetsen
❖ Veel voorkennis
→ Veel mensen, vb enquête
Kwalitatief onderzoek?
❖ Gericht op kleine groepen waarbij de diepte wordt ingegaan
➢ minder mensen (vb 10 personen)
❖ Weinig voorkennis
Onderzoeksmethoden
❖ Bureauonderzoek
➢ Grote en kleine groepen
➢ Kwantitatief/kwalitatief
➢ Hier begint ieder onderzoek mee. Wat weet men al over het onderwerp?
➢ Dit moet altijd eerst gebeuren.
❖ Survey = enquête
➢ Vaak grote groepen
➢ Meestal kwantitatief
❖ veldonderzoek:
➢ Observeren, diepte-interview…
➢ kleine groep
➢ Vooral kwalitatief
❖ Experiment
➢ Kleine groepen vooral
➢ Vooral kwalitatief
,Fasen van onderzoek (altijd dezelfde)
❖ probleemanalyse
❖ onderzoeksonderwerp
❖ dataverzameling
❖ data-analyse
❖ rapportage
Inhoud van de vraag Wat precies?
Waarom vindt het onderzoek plaats? Reden, doelgroep, relevantie
Wat wil ik weten? Onderwerp, probleemstelling, type onderzoek,
theorie, operationalisering
Waar vindt het onderzoek plaats? Onderzoeksobject, bronnen
Hoe vindt het onderzoek plaats? Onderzoeksontwerp, methoden
Hoe kom ik aan de onderzoeksgegevens?
Hoeveel omvat het onderzoek? Afbakening van het onderzoek
Wanneer vindt het onderzoek plaats? Voorbereidings- en onderzoekstijd
Kwaliteit in onderzoek?
❖ Controleerbaarheid
➢ Iemand anders moet dit kunnen herhalen. Transparantie
❖ Objectiviteit
➢ Geen eigen mening, alles moet neutraal zijn
❖ Betrouwbaarheid en validiteit
➢ dezelfde resultaten moeten bekomen worden
➢ Het moet meetbaar zijn. Als je x wil meten, moet je onderzoek gaan over x
❖ Ethisch verantwoord
➢ De onderzochten worden correct behandeld
Wat is communicatie-onderzoek?
❖ Onderzoek waarbij de gegevens die worden verzameld betrekking hebben op
communicatie
❖ Onderzoek waarbij de gegevens gebruikt worden bij het nemen van beslissingen
over communicatie
HOOFDSTUK 2: INLEIDING VAN HET ONDERZOEK (Kunnen toepassen)
Aanleiding tot onderzoek
❖ Aanleiding ontstaat als er een verschil is tussen een situatie die je aantreft en de
situatie die je verwacht
❖ Situatie vraagt om analyse en daarna om aanpassing en maatregelen
❖ Reden om een onderzoek naar een bepaalde situatie te starten
, 6W-methode
❖ Wat is het probleem?
➢ Hoe is de te onderzoeken situatie omschreven, is duidelijk wat er wordt bedoeld,
ontbreekt er iets?
❖ Wie heeft het probleem?
➢ Bij wie rust het probleem?
❖ Wanneer is het probleem?
➢ Een tijdsbepaling
❖ Waarom is het een probleem?
➢ Echte reden van het probleem achterhalen
❖ Waar doet het probleem zich voor?
➢ Welke aspecten van het probleem zijn belangrijk?
❖ Waardoor ontstaat het probleem?
➢ Wat is de aanleiding? Waarom is het onderzoek nodig?
Doel van het onderzoek
Waarom dit onderzoek, wat wil ik met dit onderzoek bereiken, welke antwoorden wil ik.
doelstelling
❖ Wat is het doel van het onderzoek?
❖ Wat moet er bereikt worden met het onderzoek?
❖ Bestaat uit volgende delen:
➢ Centrale formulering
➢ Aanduiding van het onderzoekstype (kwalitatief/kwantitatief)
➢ Aanduiding van relevantie
➢ Vermelding van de doelen
probleemstelling
= probleemomschrijving
→ Het belangrijkste deel van je onderzoek.
❖ Hoofdvraag of onderzoeksvraag
❖ Gaat over wat je als onderzoeker wil weten
❖ aanleiding voor het onderzoek
Probleemstelling en deelvragen
❖ heldere vraag
❖ duidelijk welke kennis nodig is
➢ Welke begrippen zijn belangrijk? Gedrag, motieven, feiten, meningen of beleving van
personen
➢ Kwantitatief of kwalitatief
❖ over wie is die kennis nodig en over welke periode
Kenmerken probleemstelling?
❖ Specificatie in deelvragen is mogelijk: wat wil je weten, over wie, waar, wanneer en in
welke context
❖ Probleemstelling is volledig
❖ Probleem- en doelstellingen zijn doelvrij
