SAMENVATTING CONSUMENTENPSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 1 Wat is consumentenpsychologie?
1.3 Onderzoeksmethoden
❖ observatie: wat is de aantrekkingskracht, wat zijn de looproutes, welke afdelingen
bezoeken ze, wat is de verblijfsduur, …vb. eye tracking: met een bril tonen ze waar
het meeste naar gekeken wordt (heb je het merk gezien? of was de foto te afleidend)
❖ interview en enquête: mensen kunnen sociaal wenselijk antwoorden (= het
antwoord geven dat ze denken dat wij willen horen) of ze kunnen liegen
❖ de psychometrische test
➢ betrouwbaarheid: bij herhaling moet het resultaat hetzelfde zijn
➢ validiteit: geldigheid
➢ ijking
➢ objectiviteit
experiment
❖ Onafhankelijke variabele: de manipulatie
❖ Afhankelijke variabele: resultaat van de manipulatie
❖ Experimenteergroep: groep die de manipulatie krijgt
❖ Controlegroep: groep die de manipulatie niet krijgt
EXPERIMENT: Liebert & Baron – effect van geweld op TV op het gedrag van kinderen
➡ Een groep van 136 kinderen waarvan de helft jongens en de andere helft meisjes
werden opgesplitst in 2 groepen, de ene groep kreeg een gewelddadig filmpje te zien en
de andere groep een sportfilmpje. na het filmpje moesten de kinderen naar een kamer met
2 knoppen, één groene helpknop en één rode pijnknop. de knoppen waren verbonden met
het spel van een ander kind (groen = makkelijker, rood = moeilijker)
➡ De kinderen die het gewelddadig filmpje gezien hadden drukten meer op de rode knop
(= maat van agressie; de totale duur waarop het kind op de rode knop drukte)
Wat onderzoeken we bij consumenten
- klanttevredenheid
- naamsbekendheid
- behoeftenonderzoek
- doelgroeponderzoek
- imago-onderzoek (= hoe ziet men het product)
- campagne-effectmeting (= kijken of de verkoop stijgt)
Hoe onderzoeken wij bij consumenten
- interview, enquête, focusgroep
- consumentenpanel (= personen scannen voor een bepaalde periode alles dat ze
consumeren)
- mediaconsumptie meten
- sociale media monitoren (= foto’s op sociale media)
, HOOFDSTUK 2 Informatieverwerking (perceptie en geheugen)
Vijf sensoriële systemen
visuele prikkel / visuele gewaarwording (zien):
volgorde waar mensen naar kijken; KVNW !!
- kleur
- vorm
- nummers
- woorden
vb. in reclame, op verpakkingen, …
akoestische prikkel / auditieve gewaarwording (horen):
vb. reclamejingles, achtergrondmuziek (in een winkel) …
olfactorische prikkel / gewaarwording van reuk (ruiken):
geur is direct verbonden met het geheugen, kunnen emoties of herinneringen opwekken
gustatieve prikkel / smaakgewaarwording (proeven):
zorgen dat de producten smaken zoals ze moeten smaken
vb. smaaktesten, proevertjes, …
tactiele prikkel / tactiele gewaarwording (voelen):
betasten en voelen van producten, structuren gewaarworden
vb. weefselstructuur van stoffen
voorbeelden van sensoriële systemen
- Multisensorieel:
zoveel mogelijk zintuigen worden tegelijkertijd geprikkeld
- McGurk effect:
Oog kan bepalen wat we horen en het oor kan bepalen wat we zien. Geluid gaan
zich aanpassen aan het beeld en andersom
- Onderzoek van Köhler:
Scherpe klanken gaat men linken met scherpe vormen (bewijst de cross-modaliteit)
- Cross-modaliteit:
De prikkel uit het ene zintuig roept iets op in een ander zintuig
- Belang van de context
vb. zeeman in de fashion week
Van gewaarwording naar perceptie
❖ Gewaarwording: zintuigen laten ons dingen (prikkels) om ons heen gewaarworden
❖ Waarnemen: betekenis geven aan de gewaarwording door de hersenen dit is een
fysisch, zintuiglijk en neuropsychologisch gegeven
absolute gewaarwording drempel
je krijgt onbewust prikkels binnen die uiteindelijk je keuze gaan beïnvloeden
- bij 50% geeft de stimulus aanleiding tot gewaarwording
- subliminale perceptie = stimulus onder de absolute drempel
EXPERIMENT: Vicary
Vicary liet in de cinema tijdens de reclame of de film flitsen zien van popcorn en cola, de
mensen hebben deze flitsen niet opgemerkt maar de verkoop was wel gestegen
HOOFDSTUK 1 Wat is consumentenpsychologie?
1.3 Onderzoeksmethoden
❖ observatie: wat is de aantrekkingskracht, wat zijn de looproutes, welke afdelingen
bezoeken ze, wat is de verblijfsduur, …vb. eye tracking: met een bril tonen ze waar
het meeste naar gekeken wordt (heb je het merk gezien? of was de foto te afleidend)
❖ interview en enquête: mensen kunnen sociaal wenselijk antwoorden (= het
antwoord geven dat ze denken dat wij willen horen) of ze kunnen liegen
❖ de psychometrische test
➢ betrouwbaarheid: bij herhaling moet het resultaat hetzelfde zijn
➢ validiteit: geldigheid
➢ ijking
➢ objectiviteit
experiment
❖ Onafhankelijke variabele: de manipulatie
❖ Afhankelijke variabele: resultaat van de manipulatie
❖ Experimenteergroep: groep die de manipulatie krijgt
❖ Controlegroep: groep die de manipulatie niet krijgt
EXPERIMENT: Liebert & Baron – effect van geweld op TV op het gedrag van kinderen
➡ Een groep van 136 kinderen waarvan de helft jongens en de andere helft meisjes
werden opgesplitst in 2 groepen, de ene groep kreeg een gewelddadig filmpje te zien en
de andere groep een sportfilmpje. na het filmpje moesten de kinderen naar een kamer met
2 knoppen, één groene helpknop en één rode pijnknop. de knoppen waren verbonden met
het spel van een ander kind (groen = makkelijker, rood = moeilijker)
➡ De kinderen die het gewelddadig filmpje gezien hadden drukten meer op de rode knop
(= maat van agressie; de totale duur waarop het kind op de rode knop drukte)
Wat onderzoeken we bij consumenten
- klanttevredenheid
- naamsbekendheid
- behoeftenonderzoek
- doelgroeponderzoek
- imago-onderzoek (= hoe ziet men het product)
- campagne-effectmeting (= kijken of de verkoop stijgt)
Hoe onderzoeken wij bij consumenten
- interview, enquête, focusgroep
- consumentenpanel (= personen scannen voor een bepaalde periode alles dat ze
consumeren)
- mediaconsumptie meten
- sociale media monitoren (= foto’s op sociale media)
, HOOFDSTUK 2 Informatieverwerking (perceptie en geheugen)
Vijf sensoriële systemen
visuele prikkel / visuele gewaarwording (zien):
volgorde waar mensen naar kijken; KVNW !!
- kleur
- vorm
- nummers
- woorden
vb. in reclame, op verpakkingen, …
akoestische prikkel / auditieve gewaarwording (horen):
vb. reclamejingles, achtergrondmuziek (in een winkel) …
olfactorische prikkel / gewaarwording van reuk (ruiken):
geur is direct verbonden met het geheugen, kunnen emoties of herinneringen opwekken
gustatieve prikkel / smaakgewaarwording (proeven):
zorgen dat de producten smaken zoals ze moeten smaken
vb. smaaktesten, proevertjes, …
tactiele prikkel / tactiele gewaarwording (voelen):
betasten en voelen van producten, structuren gewaarworden
vb. weefselstructuur van stoffen
voorbeelden van sensoriële systemen
- Multisensorieel:
zoveel mogelijk zintuigen worden tegelijkertijd geprikkeld
- McGurk effect:
Oog kan bepalen wat we horen en het oor kan bepalen wat we zien. Geluid gaan
zich aanpassen aan het beeld en andersom
- Onderzoek van Köhler:
Scherpe klanken gaat men linken met scherpe vormen (bewijst de cross-modaliteit)
- Cross-modaliteit:
De prikkel uit het ene zintuig roept iets op in een ander zintuig
- Belang van de context
vb. zeeman in de fashion week
Van gewaarwording naar perceptie
❖ Gewaarwording: zintuigen laten ons dingen (prikkels) om ons heen gewaarworden
❖ Waarnemen: betekenis geven aan de gewaarwording door de hersenen dit is een
fysisch, zintuiglijk en neuropsychologisch gegeven
absolute gewaarwording drempel
je krijgt onbewust prikkels binnen die uiteindelijk je keuze gaan beïnvloeden
- bij 50% geeft de stimulus aanleiding tot gewaarwording
- subliminale perceptie = stimulus onder de absolute drempel
EXPERIMENT: Vicary
Vicary liet in de cinema tijdens de reclame of de film flitsen zien van popcorn en cola, de
mensen hebben deze flitsen niet opgemerkt maar de verkoop was wel gestegen
