Radiofarmacologie
Hoofdstuk 1: het radiofarmacon
Wat is een radiofarmacon?
Farmacon: “gps van het radio-isotoop”
- Kits voor radiofarmaceutische preparaten
- Injectieflacons met poedervormig geneesmiddel (gelyofiliseerd voor stabiliteit)
- Moeten meestal in de koelkast bewaard worden (‘koude kits’)
- Worden radioactief gelabeld door toevoeging van radio-isotopen
- Complexvorming farmacon - radio-isotoop
- Myoview® (tetrofosmine):
o Gebruikt bij myocardiale perfusie scintigrafie
o Diagnostiseren en lokaliseren van myocardiale ischemie en/of een infarct.
o Opname in myocardiale cellen (hart)
o Radioactief gelabeld met natrium pertechnetaat (99mTc) en intraveneus toegediend.
- Technescan HDP® (Na oxidronaat):
o Gebruikt bij botscintigrafie.
o Lokaliseren van gebieden met veranderde osteogenese.
o Opname in het botweefsel
o Radioactief gelabeld met natriumpertechnetaat (99mTc) en intraveneus toegediend.
- Botscintigrafie: Technescan MDP® (methyleen difosfonaat)
- Myocardperfusiescintigrafie: Technescan sestamibi ® (sestamibi)
- Schildklierscintigrafie: radio-isotoop toegediend (natriumpertechnetaat (99mTc) of I-123)
- Longperfusie: technescan LyoMAA ® (albumine aggregaten)
- Statisch anatomie nieronderzoek: technescan DMSA® (di-mercapto succinic acid )
- Renogram (dynamisch nieronderzoek functie ): technescan MAG3® (Mercapto acetyl
triglycine)
Radio-isotopen:
- Isotopen = atomen met eenzelfde atoomnummer 6C maar met verschillende massagetallen
bijv. 12C, 14C, 16C
1
, Radio-isotopen = isotopen met een slechte proton-neutron ratio
spontaan vervallen om terug goede ratio te krijgen
Radioactief verval
Radioactief verval:
Soorten:
- alfastraling (α):
o heliumkernen (alfadeeltjes) = 2 protonen + 2 neutronen
o Massagetal - 4; atoomnummer - 2
- bètastraling (β):
o elektronen of positronen (bètadeeltjes)
o Massagetal =; atoomnummer +1 of -1
- gammastraling (γ):
o elektromagnetische straling (geen deeltjes), energie vrijgezet d.m.v. een foton
o atoomnummer en massagetal =
- SI-eenheid: Becquerel (Bq) = het aantal atoomkernen dat per seconde radioactief vervalt
- Andere eenheid (geen SI eenheid): Curie (Ci)
- 1 curie = 3,7. 1010 Bq
- 1 Bq = 2,7 . 10-11 Ci
- Halfwaardetijd (halfleven, t1/2): tijd die nodig is om de radioactiviteit tot de helft de herleiden
Isotopen geschikt voor diagnostiek:
Hoofdstuk 2: productie van radio-isotopen
Productie van radio isotopen: In een kernreactor (Mo-99, Y90) en In een cyclotron (F18, I123, TI 201)
Productie van radio-isotopen:
- Isotopengenerator:
o Probleem:
Radio-isotopen voor diagnostiek: halfleven 1,5x duur onderzoek radio-
isotopen vervallen reeds tijdens transport
o Oplossing:
Productie van radionucliden in ziekenhuis zelf isotopengenerator:
produceert radionucliden: afgetapt (‘gemolken’)
2
Hoofdstuk 1: het radiofarmacon
Wat is een radiofarmacon?
Farmacon: “gps van het radio-isotoop”
- Kits voor radiofarmaceutische preparaten
- Injectieflacons met poedervormig geneesmiddel (gelyofiliseerd voor stabiliteit)
- Moeten meestal in de koelkast bewaard worden (‘koude kits’)
- Worden radioactief gelabeld door toevoeging van radio-isotopen
- Complexvorming farmacon - radio-isotoop
- Myoview® (tetrofosmine):
o Gebruikt bij myocardiale perfusie scintigrafie
o Diagnostiseren en lokaliseren van myocardiale ischemie en/of een infarct.
o Opname in myocardiale cellen (hart)
o Radioactief gelabeld met natrium pertechnetaat (99mTc) en intraveneus toegediend.
- Technescan HDP® (Na oxidronaat):
o Gebruikt bij botscintigrafie.
o Lokaliseren van gebieden met veranderde osteogenese.
o Opname in het botweefsel
o Radioactief gelabeld met natriumpertechnetaat (99mTc) en intraveneus toegediend.
- Botscintigrafie: Technescan MDP® (methyleen difosfonaat)
- Myocardperfusiescintigrafie: Technescan sestamibi ® (sestamibi)
- Schildklierscintigrafie: radio-isotoop toegediend (natriumpertechnetaat (99mTc) of I-123)
- Longperfusie: technescan LyoMAA ® (albumine aggregaten)
- Statisch anatomie nieronderzoek: technescan DMSA® (di-mercapto succinic acid )
- Renogram (dynamisch nieronderzoek functie ): technescan MAG3® (Mercapto acetyl
triglycine)
Radio-isotopen:
- Isotopen = atomen met eenzelfde atoomnummer 6C maar met verschillende massagetallen
bijv. 12C, 14C, 16C
1
, Radio-isotopen = isotopen met een slechte proton-neutron ratio
spontaan vervallen om terug goede ratio te krijgen
Radioactief verval
Radioactief verval:
Soorten:
- alfastraling (α):
o heliumkernen (alfadeeltjes) = 2 protonen + 2 neutronen
o Massagetal - 4; atoomnummer - 2
- bètastraling (β):
o elektronen of positronen (bètadeeltjes)
o Massagetal =; atoomnummer +1 of -1
- gammastraling (γ):
o elektromagnetische straling (geen deeltjes), energie vrijgezet d.m.v. een foton
o atoomnummer en massagetal =
- SI-eenheid: Becquerel (Bq) = het aantal atoomkernen dat per seconde radioactief vervalt
- Andere eenheid (geen SI eenheid): Curie (Ci)
- 1 curie = 3,7. 1010 Bq
- 1 Bq = 2,7 . 10-11 Ci
- Halfwaardetijd (halfleven, t1/2): tijd die nodig is om de radioactiviteit tot de helft de herleiden
Isotopen geschikt voor diagnostiek:
Hoofdstuk 2: productie van radio-isotopen
Productie van radio isotopen: In een kernreactor (Mo-99, Y90) en In een cyclotron (F18, I123, TI 201)
Productie van radio-isotopen:
- Isotopengenerator:
o Probleem:
Radio-isotopen voor diagnostiek: halfleven 1,5x duur onderzoek radio-
isotopen vervallen reeds tijdens transport
o Oplossing:
Productie van radionucliden in ziekenhuis zelf isotopengenerator:
produceert radionucliden: afgetapt (‘gemolken’)
2
