Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 10 out of 94 pages
Summary

Samenvatting Hulp nodig? - Mens en leren 2

Document preview thumbnail
Preview 10 out of 94 pages

Dit is een samenvatting van het vak Mens en Leren 2 gegeven in het academiejaar . Dit is een samenvatting van de slides, gekoppeld aan lesnotities en het handboek 'Wijzer in ontwikkelingsstoornissen'.

Content preview

MENS EN LEREN 2
Samenvatting




Carion Jente

,Inhoudsopgave
1. HGW en HGD............................................................................................................................................. 9
1.1 Afkortingen.....................................................................................................................................................9
1.2 Proces van HGD..............................................................................................................................................9
1.3 De uitgangspunten van HGW.........................................................................................................................9

2. Faire diagnostiek........................................................................................................................................ 9
2.1 Culturele verschillen.......................................................................................................................................9
2.2 Standaardisatie testafname.........................................................................................................................10
2.3 Aandachtspunten.........................................................................................................................................10

3. Soorten diagnostiek................................................................................................................................. 10

4. Ontwikkelingsstoornis of probleem?........................................................................................................ 10

5. Autismespectrumstoornis........................................................................................................................ 11
5.1 Wat is het?...................................................................................................................................................11
5.2 Kenmerken...................................................................................................................................................11
5.2.1 Primaire gedragskenmerken................................................................................................................11
5.2.2 Secundaire gedragskenmerken............................................................................................................12
5.2.3 Neuropsychologische kenmerken........................................................................................................12
5.3 Types............................................................................................................................................................13
5.4 Prevalentie en comorbiditeit........................................................................................................................13
5.5 Beloop en prognose......................................................................................................................................13
5.6 Oorzaken......................................................................................................................................................13
5.7 Diagnostiek...................................................................................................................................................14
5.7.1 Criteria DSM-5......................................................................................................................................14
5.7.2 Specifieke instrumenten.......................................................................................................................14
5.7.3 Moeilijke differentiaaldiagnostiek........................................................................................................15
5.7.4 Handelingsgerichte diagnostiek...........................................................................................................15
5.8 Begeleiding...................................................................................................................................................15
5.8.1 Farmacotherapie..................................................................................................................................15
5.8.2 Functietraining of vaardigheidstraining...............................................................................................15
5.8.3 Psychosociale begeleiding....................................................................................................................16
5.8.4 Aanpassingen in de sociale en fysieke context....................................................................................16
5.9 Communicatie..............................................................................................................................................16
5.10 Organisatie van activiteiten.......................................................................................................................17
5.11 Ondersteuningsvormen..............................................................................................................................17
5.12 Verschillen en overeenkomsten.................................................................................................................17
5.13 ASS bij volwassenen...................................................................................................................................18
5.13.1 Kenmerken..........................................................................................................................................18
5.13.2 Seksuele ontwikkeling........................................................................................................................18
5.13.3 Executieve functies.............................................................................................................................18
5.13.4 Diagnostiek.........................................................................................................................................19
5.13.5 Begeleiding.........................................................................................................................................19

1

, 5.13.6 Waar rekening mee houden?.............................................................................................................20

6. Aandachtsdefficiëntie- en hyperactiviteitsstoornis....................................................................................20
6.1 Wat is het?...................................................................................................................................................20
6.2 Kenmerken...................................................................................................................................................20
6.2.1 Primaire gedragskenmerken................................................................................................................20
6.2.2 Secundaire gedragskenmerken............................................................................................................21
6.2.3 Neuropsychologische kenmerken........................................................................................................21
6.3 Types............................................................................................................................................................22
6.4 Prevalentie en comorbiditeit........................................................................................................................22
6.5 Beloop en prognose......................................................................................................................................22
6.6 Oorzaken......................................................................................................................................................23
6.7 Diagnostiek...................................................................................................................................................23
6.7.1 Criteria DSM-5......................................................................................................................................23
6.7.2 Specifieke instrumenten.......................................................................................................................24
6.7.3 Moeilijke differentiaaldiagnostiek........................................................................................................24
6.7.4 Handelingsgerichte diagnostiek...........................................................................................................24
6.8 Begeleiding...................................................................................................................................................24
6.8.1 Beslisboom............................................................................................................................................25
6.8.2 Farmacotherapie..................................................................................................................................25
6.8.3 Functietraining of vaardigheidstraining...............................................................................................25
6.8.4 Psychosociale begeleiding....................................................................................................................26
6.8.5 Aanpassingen in de sociale en fysieke context....................................................................................26
6.9 Tips voor ouders en leerkrachten.................................................................................................................26
6.10 Ondersteuningsvormen..............................................................................................................................27
6.11 ADHD bij volwassenen................................................................................................................................27
6.11.1 Gaat het over?....................................................................................................................................27
6.11.2 Kenmerken..........................................................................................................................................27
6.11.3 Comorbiditeit......................................................................................................................................27
6.11.4 Relaties en seksualiteit.......................................................................................................................27
6.11.5 Gezin...................................................................................................................................................28
6.11.6 Werk...................................................................................................................................................28
6.11.7 Diagnostiek.........................................................................................................................................28
6.11.8 Begeleiding.........................................................................................................................................28
6.11.9 Waar rekening mee houden?.............................................................................................................29

7. Disruptieve- of gedragsstoornissen........................................................................................................... 29
7.1 Oppositioneel opstandige gedragsstoornis..................................................................................................29
7.1.1 Kenmerken............................................................................................................................................29
7.1.2 Leeftijd van ontstaan............................................................................................................................30
7.1.3 Comorbiditeit en prevalentie...............................................................................................................30
7.1.4 Risico- en beschermende factoren.......................................................................................................30
7.2 Normoverschrijdende gedragsstoornis........................................................................................................31
7.2.1 Kenmerken............................................................................................................................................31
7.2.2 Leeftijd van ontstaan............................................................................................................................31
7.2.3 Comorbiditeit en prevalentie...............................................................................................................31
7.3 Diagnostiek...................................................................................................................................................32
7.3.1 Procedure.............................................................................................................................................32
7.3.2 Specifieke instrumenten.......................................................................................................................32
7.4 Begeleiding...................................................................................................................................................32

2

, 7.4.1 Focus.....................................................................................................................................................32
7.4.2 Mogelijkheden......................................................................................................................................33
7.5 Disruptieve stoornis in de klas......................................................................................................................33
7.6 Conflicten......................................................................................................................................................33
7.7 Gevolgen.......................................................................................................................................................34
7.7.1 Voor kind...............................................................................................................................................34
7.7.2 Voor klasgroep......................................................................................................................................34
7.7.3 Voor leerkracht.....................................................................................................................................34
7.7.4 Voor ouders..........................................................................................................................................34

8. Hechtingsstoornis en hechtingsproblemen............................................................................................... 35
8.1 Hechting.......................................................................................................................................................35
8.1.1 Huilen als communicatiemiddel...........................................................................................................36
8.1.2 Hechtingstheorie van Bowlby...............................................................................................................36
8.1.3 Soorten gehechtheid............................................................................................................................36
8.1.4 Waarom het zo belangrijk is.................................................................................................................36
8.2 Hechtingsstoornissen...................................................................................................................................36
8.2.1 Kenmerken............................................................................................................................................37
8.2.2 Volgens de DSM....................................................................................................................................37
8.2.3 Prevalentie............................................................................................................................................38
8.2.4 Diagnostiek...........................................................................................................................................38
8.2.5 Risicofactoren voor onveilige hechting................................................................................................38
8.2.6 Gevolgen van onveilige hechting..........................................................................................................38
8.2.7 Gedrag in de klas..................................................................................................................................39
8.2.8 Begeleiding...........................................................................................................................................40

9. Gedragsproblemen door externe factoren................................................................................................41
9.1 Gedragsproblemen door verlieservaringen..................................................................................................41
9.1.1 Doodsbegrip..........................................................................................................................................41
9.1.2 Kenmerken rouwende kinderen...........................................................................................................41
9.1.3 Hoe mee omgaan?................................................................................................................................42
9.2 Gedragsproblemen door mishandeling........................................................................................................42
9.2.1 Soorten mishandeling...........................................................................................................................42
9.2.2 Gevolgen...............................................................................................................................................42
9.2.3 Risicofactoren.......................................................................................................................................42
9.2.4 Hoe mee omgaan?................................................................................................................................43
9.3 Gedragsproblemen door misbruik................................................................................................................43
9.3.1 Gevolgen...............................................................................................................................................43
9.3.2 Hoe mee omgaan?................................................................................................................................43
9.4 Gedragsproblemen door trauma.................................................................................................................43
9.4.1 Oorzaken...............................................................................................................................................44
9.4.2 Kenmerken PTSS bij kinderen...............................................................................................................44
9.4.3 Diagnostiek...........................................................................................................................................44
9.4.4 Hoe mee omgaan?................................................................................................................................44
9.5 Window of tolerance....................................................................................................................................45

10. Agressie................................................................................................................................................. 45
10.1 Wat is het?.................................................................................................................................................45
10.2 Soorten agressie.........................................................................................................................................45
10.3 Oorzaken....................................................................................................................................................46


3

, 10.4 Fasen van agressie.....................................................................................................................................46
10.5 Veranderingen in agressie..........................................................................................................................47
10.6 Hoe mee omgaan?.....................................................................................................................................47
10.6.1 Preventief...........................................................................................................................................47
10.6.2 Curatief...............................................................................................................................................47
10.6.3 Bij hardnekkige problemen................................................................................................................48

11. Leerstoornissen...................................................................................................................................... 48
11.1 Een stoornis, een probleem of moeilijkheid?.............................................................................................49
11.2 DSM-5.........................................................................................................................................................49
11.3 Dyslexie.......................................................................................................................................................49
11.3.1 Wat is het?..........................................................................................................................................49
11.3.2 Hoe leert een kind lezen en schrijven?...............................................................................................49
11.3.3 Kenmerken..........................................................................................................................................50
11.3.4 Fenotypes...........................................................................................................................................51
11.3.5 Prevalentie en comorbiditeit..............................................................................................................51
11.3.6 Beloop en prognose............................................................................................................................51
11.3.7 Beschermende- en risicofactoren.......................................................................................................51
11.3.8 Oorzaken.............................................................................................................................................52
11.4 Dyscalculie..................................................................................................................................................52
11.4.1 Wat is het?..........................................................................................................................................52
11.4.2 Hoe leert een kind rekenen?..............................................................................................................52
11.4.3 Kenmerken..........................................................................................................................................52
11.4.4 Fenotypes...........................................................................................................................................53
11.4.5 Prevalentie en comorbiditeit..............................................................................................................54
11.4.6 Beloop en prognose............................................................................................................................54
11.4.7 Beschermende- en risicofactoren.......................................................................................................54
11.4.8 Oorzaken.............................................................................................................................................54
11.5 Diagnostiek.................................................................................................................................................54
11.5.1 Onderkennende diagnostiek..............................................................................................................54
11.5.2 Verklarende diagnostiek.....................................................................................................................56
11.5.3 Handelingsgerichte diagnostiek.........................................................................................................56
11.6 Begeleiding.................................................................................................................................................56
11.6.1 Farmacotherapie................................................................................................................................57
11.6.2 Functietraining of vaardigheidstraining.............................................................................................57
11.6.3 Psychosociale begeleiding..................................................................................................................57
11.6.4 Aanpassingen in de sociale en fysieke context..................................................................................58
11.6.5 Tips voor ouders en leerkrachten.......................................................................................................58
11.7 Non-Verbal Learning Disability..................................................................................................................58
11.7.1 Kenmerken..........................................................................................................................................59
11.7.2 Prevalentie en comorbiditeit..............................................................................................................59
11.7.3 Wat merk je in de klas?......................................................................................................................59
11.7.4 Begeleiding.........................................................................................................................................59

12. Coördinatieontwikkelingsstoornis.......................................................................................................... 60
12.1 Wat is het?.................................................................................................................................................60
12.2 Kenmerken.................................................................................................................................................60
12.2.1 Primaire gedragskenmerken..............................................................................................................60
12.2.2 Secundaire gedragskenmerken..........................................................................................................60
12.3 Prevalentie en comorbiditeit......................................................................................................................61
12.4 Beloop en prognose....................................................................................................................................61

4

, 12.5 Oorzaken....................................................................................................................................................61
12.6 Diagnostiek.................................................................................................................................................61
12.6.1 Diagnose.............................................................................................................................................61
12.6.2 Specifiek instrument...........................................................................................................................61
12.7 Begeleiding.................................................................................................................................................62
12.7.1 Functietraining of vaardigheidstraining.............................................................................................62
12.7.2 Psychosociale begeleiding..................................................................................................................62
12.7.3 Aanpassingen in de sociale en fysieke context..................................................................................62
12.8 Tips voor ouders en leerkrachten...............................................................................................................63

13. Ticstoornissen........................................................................................................................................ 63
13.1 Wat is het?.................................................................................................................................................63
13.2 Kenmerken.................................................................................................................................................63
13.2.1 Primaire gedragskenmerken..............................................................................................................63
13.2.2 Secundaire gedragskenmerken..........................................................................................................64
13.3 Fluctuerend verloop van de tics.................................................................................................................64
13.4 Fenotypes...................................................................................................................................................65
13.5 Prevalentie en comorbiditeit......................................................................................................................65
13.6 Beloop en prognose....................................................................................................................................65
13.7 Oorzaken....................................................................................................................................................65
13.8 Diagnostiek.................................................................................................................................................66
13.9 Begeleiding.................................................................................................................................................66
13.9.1 Farmacotherapie................................................................................................................................66
13.9.2 Vaardigheidstraining...........................................................................................................................66
13.9.3 Psychosociale begeleiding..................................................................................................................66
13.9.4 Aanpassingen in de sociale en fysieke context..................................................................................66
13.10 Tips voor ouders en leerkrachten.............................................................................................................67

14. Faalangst................................................................................................................................................ 67
14.1 Wat is het?.................................................................................................................................................67
14.2 Soorten faalangst.......................................................................................................................................68
14.2.1 Positief of negatief?............................................................................................................................68
14.2.2 Soorten negatieve faalangst...............................................................................................................68
14.3 Oorzaken....................................................................................................................................................69
14.4 Gevolgen....................................................................................................................................................69
14.5 Prevalentie.................................................................................................................................................69
14.6 Herkennen van faalangst...........................................................................................................................69
14.6.1 Wanneer ervaren kinderen faalangst?...............................................................................................69
14.6.2 Kenmerken of signalen.......................................................................................................................70
14.7 Hoe mee omgaan?.....................................................................................................................................70
14.8 Wanneer doorverwijzen?...........................................................................................................................70
14.9 Tips voor ouders en leerkrachten...............................................................................................................70

15. Selectief mutisme................................................................................................................................... 71
15.1 Wat is het?.................................................................................................................................................71


5

, 15.2 Kenmerken.................................................................................................................................................71
Criteria DSM...................................................................................................................................................71
15.3 Oorzaken....................................................................................................................................................71
15.4 Prevalentie en comorbiditeit......................................................................................................................72
15.5 Prognose.....................................................................................................................................................72
15.6 Hoe mee omgaan?.....................................................................................................................................72

16. Spraak- en taalontwikkelingsstoornissen................................................................................................73
16.1 Wat is het?.................................................................................................................................................73
16.1.1 Definitie..............................................................................................................................................73
16.1.2 Componenten van taal.......................................................................................................................73
16.2 Kenmerken.................................................................................................................................................73
16.2.1 Primaire gedragskenmerken..............................................................................................................74
16.2.2 Secundaire gedragskenmerken..........................................................................................................74
16.2.3 Neuropsychologische gedragskenmerken..........................................................................................74
16.3 Soorten.......................................................................................................................................................74
16.3.1 Taal(ontwikkeling)stoornis.................................................................................................................74
16.3.2 Spraakklankstoornis............................................................................................................................75
16.3.3 Sociaal (pragmatische) communicatiestoornis...................................................................................75
16.4 Prevalentie en comorbiditeit......................................................................................................................75
16.5 Beloop en prognose....................................................................................................................................75
16.6 Oorzaken....................................................................................................................................................76
16.7 Diagnostiek.................................................................................................................................................76
16.7.1 Onderkennende diagnostiek..............................................................................................................76
16.7.2 Signalen op jonge leeftijd...................................................................................................................76
16.7.3 Specifieke instrumenten.....................................................................................................................77
16.7.4 Handelingsgerichte diagnostiek.........................................................................................................77
16.8 Begeleiding.................................................................................................................................................77
16.8.1 Functietraining of vaardigheidstraining.............................................................................................77
16.8.2 Psychosociale begeleiding..................................................................................................................78
16.8.3 Aanpassingen in de sociale en fysieke context..................................................................................78
16.9 Tips voor ouders en leerkrachten...............................................................................................................78
16.10 Ontwikkeling stotteren.............................................................................................................................79
16.10.1 Wat is het?........................................................................................................................................79
16.10.2 Normaal vs abnormaal.....................................................................................................................79
16.10.3 Mogelijkheden van stotteren...........................................................................................................79
16.10.4 Oorzaken...........................................................................................................................................80
16.10.5 Uitlokkende factoren........................................................................................................................80
16.10.6 Secundaire gedragskenmerken........................................................................................................80
16.10.7 Belang van vroegdetectie.................................................................................................................81
16.10.8 Hoe mee omgaan?............................................................................................................................81

17. Pesten en cyberpesten........................................................................................................................... 82
17.1 Pesten.........................................................................................................................................................82
17.1.1 Wat is het?..........................................................................................................................................82
17.1.2 Soorten van pesten.............................................................................................................................82
17.1.3 Rollen..................................................................................................................................................82
17.1.4 Signalen...............................................................................................................................................83
17.1.5 Gevolgen.............................................................................................................................................83
17.1.6 Redenen..............................................................................................................................................83

6

, 17.1.7 Inzichten.............................................................................................................................................84
17.1.8 Hoe mee omgaan?..............................................................................................................................84
17.2 Cyberpesten................................................................................................................................................85
17.2.1 Wat is het?..........................................................................................................................................85
17.2.2 Kenmerken die impact vergroten.......................................................................................................85
17.2.3 Slutshaming........................................................................................................................................86
17.2.4 Hoe mee omgaan?..............................................................................................................................86

18. Sexting, grooming en sextortion............................................................................................................. 86
18.1 Sexting........................................................................................................................................................86
18.1.1 Wat is het?..........................................................................................................................................86
18.1.2 Normaal of problematisch?................................................................................................................87
18.1.3 Fenomenen.........................................................................................................................................87
18.1.5 Hoe mee omgaan?..............................................................................................................................87
18.2 Grooming....................................................................................................................................................87
18.2.1 Wat is het?..........................................................................................................................................87
18.2.2 Hoe doen ze dat?................................................................................................................................88
18.2.3 Wetgeving...........................................................................................................................................88
18.2.4 Hoe mee omgaan?..............................................................................................................................88
18.3 Sextortion...................................................................................................................................................88
18.3.1 Wat is het?..........................................................................................................................................88
18.3.2 Hoe mee omgaan?..............................................................................................................................88
18.3.3 Adviezen aan kinderen en jongeren...................................................................................................89

19. Automutilatie......................................................................................................................................... 89
19.1 Wat is het?.................................................................................................................................................90
19.2 Verschil met een suïcidepoging..................................................................................................................90
19.2.1 Verschillen..........................................................................................................................................90
19.2.2 Gelijkenissen.......................................................................................................................................90
19.3 Prevalentie en comorbiditeit......................................................................................................................90
19.4 Geslachtsverschillen...................................................................................................................................91
19.5 Risicofactoren.............................................................................................................................................91
19.6 Redenen voor zelfverwonding....................................................................................................................91
19.7 Gevolgen....................................................................................................................................................92
19.8 Hoe mee omgaan?.....................................................................................................................................92
19.8.1 Preventief...........................................................................................................................................92
19.8.2 Curatief...............................................................................................................................................92




7

,Leerdoelen




8

, 1. HGW en HGD

1.1 Afkortingen

HGW = handelingsgericht werken
HGD = handelingsgerichte diagnostiek

1.2 Proces van HGD

Stappen HGD
1. Intake – informatie verzamelen.
2. Strategie – reflectie (wat weten we al? Wat
nog niet?).
3. Onderzoek – informatie verzamelen via test, gesprek, observatie …
4. Integratie/aanbeveling – informatie verwerken en hypothese(n)
stellen.
5. Advies – gesprek met betrokkenen om afspraken rond aanpak te
maken.
6. Interventie en evaluatie – plan uitvoeren en eventueel bijsturen.

 Handelingsgerichte diagnostiek is een onderdeel van handelingsgericht
werken.

HDG is cyclisch, dat wil zeggen dat er geen einde aan komt en je kinderen
doorheen het schooljaar zal blijven opvolgen (= procesgerichte
diagnostiek).

1.3 De uitgangspunten van HGW

1. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal – wat heeft de persoon
nodig?
2. Transactioneel – afstemmen met ouders, leerkrachten …
3. Betrekken leerkrachten en ouders – nooit beslissing nemen zonder
hen.
4. Positieve aspecten – aandacht voor wat persoon wél kan.
5. Constructief samenwerken – samenwerken ipv bevelen geven.
6. Doelgericht – we willen iets bereiken met de begeleiding.
7. Systematisch en transparant – vertellen wat er gaat gebeuren, wat
we doen …

2. Faire diagnostiek
Faire diagnostiek = zorgzame en kwaliteitsvolle diagnostiek bij
anderstalige en/of kansarme
kinderen.

2.1 Culturele verschillen


9

Connected book
 image
Séverine van de Voorde, Séverine van de Voorde Wijzer in ontwikkelingsstoornissen
Publisher: Unknown ISBN: 9789463798679 Edition: 1

Document information

Study
Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
June 29, 2023
File latest updated on
June 30, 2023
Number of pages
94
Written in
2022/2023
Type
Summary
$10.22

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
jentecarion
3.5
(2)
Sold
8
Followers
5
Items
17
Last sold
4 months ago


Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions