Blok 2.4 Perception
Probleem 9: Balance.
Boeken: Wolfe (in de andere boeken staat vrijwel niets).
Leerdoel 1. Hoe houden we balans en wat gebeurt er als we geen balans hebben?
Leerdoel 2. Wat is de anatomie en de functies van het evenwichtsorgaan?
Ruimtelijke oriëntatie en het vestibulaire systeem
De vestibular organs zijn een set gespecialiseerde zintuigorganen die zich bevinden in het
binnenoor, net naast het slakkenhuis. Vestibular organs nemen zowel beweging van het hoofd
waar als de oriëntatie of zwaartekracht op een geven moment en dragen veel bij aan het
waarnemen van hellingen (tilt) en zelf-beweging (self-motion). Het waarnemen van hellingen
en zelf-beweging samen, dragen bij aan ons waarnemen van spatial oriëntation.
Het vestibulair system (alle vestibulaire organen samen), draagt bij aan helder beeld wanneer
we lopen en helpt ons in balans te houden wanneer we staan. Toch gaat het vestibulaire
systeem vaak onopgemerkt: we merken pas dat het er is als hij het niet meer doet of er iets
mee mis is zoals dizziness (elke vorm van waargenomen ruimtelijke desoriëntatie, met óf
zonder instabiliteit), vertigo (draaierig of de sensatie van rotatie), spatial disorientatien
(verslechtering van ruimtelijke oriëntatie. Specifiek gezegd: elke verslechtering van ons
zintuig voor lineaire en/of hoekse beweging) of imbalance (een gebrek aan balans). Het
vestibulaire systeem is al gevonden in hele oude fossielen, wat er op wijst dat het een
fundament onderdeel is van ons lichaam. Het systeem is nauwelijks veranderd sinds toen.
Veel responsen die worden uitgelokt door het vestibulaire systeem, zijn ook reflexief.
Alhoewel Aristoteles als eerste krediet kreeg voor het catalogiseren van onze zintuig
systemen, heeft hij het nooit over ons vestibulair zintuig gehad. Dit kan verschillende
oorzaken hebben, namelijk (1) pas in de 19e eeuw begrepen wetenschapper dat het
vestibulaire systeem een gespecialiseerde set zintuigorganen is. Voorheen werd het
vestibulaire systeem beschouwd als een toegang naar het slakkenhuis (zelfs de naam verraad
dit: 'vestibule' betekend namelijk 'ingang'). Een tweede verklaring kan te maken hebben met
de onopvallende natuur van het vestibulaire systeem. Zoals eerder gezegd zijn veel van de
responsen van het vestibulaire systeem reflexmatig. Zo helpt het systeem ons om scherp te
zien bij reflexmatige rotaties van de oogbal in de oogkas om zo te compenseren voor
hoofdrotaties. Op die manier helpt hij visuele afbeeldingen op de retina stabiel te houden (als
je naar je vinger kijken en met je hoofd beweegt, zie je je vinger scherper dan wanneer je je
hoofd stilhoudt, maar je vinger snel heen en weer beweegt). Alhoewel je je hoofd de hele dag
alle richtingen op beweegt, ben je hier meestal niet mee bezig en merk je ze zelfs vaak niet
op. Dit doordat het vestibulaire systeem zijn werk automatisch uitvoert.
Modaliteiten en kwaliteiten van ruimtelijke oriëntatie
Ons zintuig voor ruimtelijk oriëntatie is gebasseerd op drie verschillende zintuigelijke
modaliteiten, namelijk angular motion (roterende beweging zoals die van een tol), linear
motion (beweging langs een rechte lijn) en tilt (een hellende positie zoals de toren van Pisa).
1
Probleem 9: Balance.
Boeken: Wolfe (in de andere boeken staat vrijwel niets).
Leerdoel 1. Hoe houden we balans en wat gebeurt er als we geen balans hebben?
Leerdoel 2. Wat is de anatomie en de functies van het evenwichtsorgaan?
Ruimtelijke oriëntatie en het vestibulaire systeem
De vestibular organs zijn een set gespecialiseerde zintuigorganen die zich bevinden in het
binnenoor, net naast het slakkenhuis. Vestibular organs nemen zowel beweging van het hoofd
waar als de oriëntatie of zwaartekracht op een geven moment en dragen veel bij aan het
waarnemen van hellingen (tilt) en zelf-beweging (self-motion). Het waarnemen van hellingen
en zelf-beweging samen, dragen bij aan ons waarnemen van spatial oriëntation.
Het vestibulair system (alle vestibulaire organen samen), draagt bij aan helder beeld wanneer
we lopen en helpt ons in balans te houden wanneer we staan. Toch gaat het vestibulaire
systeem vaak onopgemerkt: we merken pas dat het er is als hij het niet meer doet of er iets
mee mis is zoals dizziness (elke vorm van waargenomen ruimtelijke desoriëntatie, met óf
zonder instabiliteit), vertigo (draaierig of de sensatie van rotatie), spatial disorientatien
(verslechtering van ruimtelijke oriëntatie. Specifiek gezegd: elke verslechtering van ons
zintuig voor lineaire en/of hoekse beweging) of imbalance (een gebrek aan balans). Het
vestibulaire systeem is al gevonden in hele oude fossielen, wat er op wijst dat het een
fundament onderdeel is van ons lichaam. Het systeem is nauwelijks veranderd sinds toen.
Veel responsen die worden uitgelokt door het vestibulaire systeem, zijn ook reflexief.
Alhoewel Aristoteles als eerste krediet kreeg voor het catalogiseren van onze zintuig
systemen, heeft hij het nooit over ons vestibulair zintuig gehad. Dit kan verschillende
oorzaken hebben, namelijk (1) pas in de 19e eeuw begrepen wetenschapper dat het
vestibulaire systeem een gespecialiseerde set zintuigorganen is. Voorheen werd het
vestibulaire systeem beschouwd als een toegang naar het slakkenhuis (zelfs de naam verraad
dit: 'vestibule' betekend namelijk 'ingang'). Een tweede verklaring kan te maken hebben met
de onopvallende natuur van het vestibulaire systeem. Zoals eerder gezegd zijn veel van de
responsen van het vestibulaire systeem reflexmatig. Zo helpt het systeem ons om scherp te
zien bij reflexmatige rotaties van de oogbal in de oogkas om zo te compenseren voor
hoofdrotaties. Op die manier helpt hij visuele afbeeldingen op de retina stabiel te houden (als
je naar je vinger kijken en met je hoofd beweegt, zie je je vinger scherper dan wanneer je je
hoofd stilhoudt, maar je vinger snel heen en weer beweegt). Alhoewel je je hoofd de hele dag
alle richtingen op beweegt, ben je hier meestal niet mee bezig en merk je ze zelfs vaak niet
op. Dit doordat het vestibulaire systeem zijn werk automatisch uitvoert.
Modaliteiten en kwaliteiten van ruimtelijke oriëntatie
Ons zintuig voor ruimtelijk oriëntatie is gebasseerd op drie verschillende zintuigelijke
modaliteiten, namelijk angular motion (roterende beweging zoals die van een tol), linear
motion (beweging langs een rechte lijn) en tilt (een hellende positie zoals de toren van Pisa).
1
