Samenvatting psychofarmacologie
Hoofdstuk 1 – Chemische neurotransmissies
Anatomische vs. chemische basis voor neurotransmissies
Een neurotransmissie kan op veel verschillende manieren beschreven worden (anatomisch,
chemisch en elektrisch).
De anatomische basis van een neurotransmissie zijn de neuronen en de verbindingen tussen
deze, genaamd synapsen. Soms wordt dit ook aangeduid met de term anatomisch
geadresseerd zenuwstelsel, een stel van synaptische verbindingen die elektrische impulsen
doorgeven, daar waar de synaps heen leidt.
Synapsen kunnen verbindingen maken op elk deel van het neuron.
Axodendritische synapsen – Synapsen die aansluiten op de dendrieten van het neuron.
Axosomatische synapsen – Synapsen die aansluiten op het soma (cellichaam).
Axoaxonische synapsen – Synapsen die aansluiten op het begin of het einde van de axon.
De twee laatstgenoemde zijn asymmetrisch.
Communicatie tussen neuronen wordt normaal in een richting geleid, anterograad van de
dendrieten naar het soma of axon van de tweede neuron. Dat betekent ook dat de
presynaptische elementen verschillen van de postsynaptische elementen.
Neuronen zijn de cellen van chemische communicatie in de hersenen. De grootte, lengte en
vorm bepalen naast de lokalisatie in de hersenen de functie van het neuron. Vele neuronen
hebben een unieke structuur, wat ze gelijk hebben is het cellichaam, de dendrieten en axonen.
Neurotransmissie heeft een anatomische infrastructuur, maar is in zijn fundament een
chemische operatie. Gelijk aan het anatomisch geadresseerde zenuwstelsel is ook het
chemisch geadresseerde zenuwstelsel, deze vormt de chemische basis voor
neurotransmissies. Dit betekent het coderen en decoderen van het signaal en het vervoeren en
omzetten van het signaal.
Principes van chemische neurotransmissies
De zes belangrijkste neurotransmittersystemen die gebruikt worden in psychofarmaca zijn:
Serotonine, norepinefrine, dopamine, acetylcholine, glutamaat en GABA.
Sommige neurotransmitters lijken erg op drugs (“God’s pharmacopeia”). Zo is de natuurlijk
aangemaakte morfine, ß-endorfine en de natuurlijke marihuana, anandamide. Drugs maken
deze stoffen vaak na en werken in het centraal zenuwstelsel in op het
neurotransmittersysteem. Vaak werden de drugs eerst gemaakt voordat de natuurlijke
neurotransmitters gevonden werden.
Om een abnormaal werkend neurotransmitter systeem bij psychiatrische patiënten te
herstellen moeten soms meerdere neurotransmittercircuits beïnvloed worden. Het is daarom
ook niet raar dat er vaak medicijnen gecombineerd worden of meerdere medicijnen worden
toegediend.
1
Hoofdstuk 1 – Chemische neurotransmissies
Anatomische vs. chemische basis voor neurotransmissies
Een neurotransmissie kan op veel verschillende manieren beschreven worden (anatomisch,
chemisch en elektrisch).
De anatomische basis van een neurotransmissie zijn de neuronen en de verbindingen tussen
deze, genaamd synapsen. Soms wordt dit ook aangeduid met de term anatomisch
geadresseerd zenuwstelsel, een stel van synaptische verbindingen die elektrische impulsen
doorgeven, daar waar de synaps heen leidt.
Synapsen kunnen verbindingen maken op elk deel van het neuron.
Axodendritische synapsen – Synapsen die aansluiten op de dendrieten van het neuron.
Axosomatische synapsen – Synapsen die aansluiten op het soma (cellichaam).
Axoaxonische synapsen – Synapsen die aansluiten op het begin of het einde van de axon.
De twee laatstgenoemde zijn asymmetrisch.
Communicatie tussen neuronen wordt normaal in een richting geleid, anterograad van de
dendrieten naar het soma of axon van de tweede neuron. Dat betekent ook dat de
presynaptische elementen verschillen van de postsynaptische elementen.
Neuronen zijn de cellen van chemische communicatie in de hersenen. De grootte, lengte en
vorm bepalen naast de lokalisatie in de hersenen de functie van het neuron. Vele neuronen
hebben een unieke structuur, wat ze gelijk hebben is het cellichaam, de dendrieten en axonen.
Neurotransmissie heeft een anatomische infrastructuur, maar is in zijn fundament een
chemische operatie. Gelijk aan het anatomisch geadresseerde zenuwstelsel is ook het
chemisch geadresseerde zenuwstelsel, deze vormt de chemische basis voor
neurotransmissies. Dit betekent het coderen en decoderen van het signaal en het vervoeren en
omzetten van het signaal.
Principes van chemische neurotransmissies
De zes belangrijkste neurotransmittersystemen die gebruikt worden in psychofarmaca zijn:
Serotonine, norepinefrine, dopamine, acetylcholine, glutamaat en GABA.
Sommige neurotransmitters lijken erg op drugs (“God’s pharmacopeia”). Zo is de natuurlijk
aangemaakte morfine, ß-endorfine en de natuurlijke marihuana, anandamide. Drugs maken
deze stoffen vaak na en werken in het centraal zenuwstelsel in op het
neurotransmittersysteem. Vaak werden de drugs eerst gemaakt voordat de natuurlijke
neurotransmitters gevonden werden.
Om een abnormaal werkend neurotransmitter systeem bij psychiatrische patiënten te
herstellen moeten soms meerdere neurotransmittercircuits beïnvloed worden. Het is daarom
ook niet raar dat er vaak medicijnen gecombineerd worden of meerdere medicijnen worden
toegediend.
1
