Elektriciteit en verlichting – 2BaIa
Inhoud
1. Verlichting
2. Elektriciteit
Deel 1 : verlichting
H1: Waarneming van licht
1.1 Inleiding
Waarom energie-efficiënt?
Energie-efficiënt licht gebruik belangrijk voor het totale elektrisch verbruik wereldwijd
EPB = EnergiePrestatie en Binnenklimaat
Verlichting in EPB opgenomen voor alle niet-residentiele nieuwbouw en renovatie → zo min
mogelijk verlichting, laag mogelijk dimensioneren
Welk licht?
Zoveel mogelijk diffuus daglicht gebruiken = een egaal, continue licht – geen direct zonlicht
(licht dat hebt als bewolkt is)
Lichtplank: geen direct licht binnen, wel weerkaatsen op plafond → diffuus licht → veel
diepere lichtinval in ruimte
Hoe lichter de kleuren -> hoe minder licht nodig
Mensen voelen zich beter als ze ergens een stukje lucht kunnen zien -> belangrijk
- Licht belangrijk voor onze biologische klok, (beïnvloed stemming, hormonen,
slapen,…)
- Sturen van fysiologische en psychologische processen in lichaam
- Bevordert productiviteit
- Voorkomt ziektes en slaapstoornissen
Evenwicht aantal/grootte ramen, daglicht zoeken
Verblinding door zon of armatuur wanneer fout afgesteld of op witte muur weerkaatsen
→ Zonlicht en verblinding vermijden
Wat is licht?
1
, 1. Partikel-theorie (Newton)
Licht reflecteert in vlak oppervlak –
reflecteert in zelfde lijn en in een
hoek
Licht doorheen glas – refractie
ontstaat
2. Golf-theorie
Licht is een golf
Plaat met 2 openingen – verwachte het linkse – zag
soort barcode patroon
Licht is vorm van elektromagnetische
straling
Elektronen die in specifieke vaste
baan bewegen en gaan energie
uitstralen
Fotonen uitstralen = licht dat we zien
Zien tussen 400 en 750 nanometer
Hoe werkt een foton : kijkt naar
atoom – energie in atoom inpompen
vb elektriciteit aan toevoegen –
elektronen krijgen extra energie – gaan naar een hogere baan en zijn niet in
evenwichtstoestand – gaan overtollige uitstoten in vorm van foton – zo terug naar
evenwichtstoestand – foton = licht
Lage frequentie → rustige golf
Als kleuren veranderen veranderen
frequenties ook – worden korter
Vermogen per golflengte : hoeveelheid watt
Menging kleuren zorgen voor specifieke kleur van het licht (mix van verschillende wattages
in verschillende frequenties)
Welke lichtbron dekt het volledige spectrum? De zon
1.2 Werking van het menselijk oog
-> vergelijk het oog met een fototoestel
2
, - Hoornvlies : harde bescherming
- Oogkamer : licht valt doorheen – zit vocht in – door vocht valt licht op steeds
dezelfde plek
- Gele vlek : enige plek waar we scherp op kunnen zien
- Netvlies : contrasten en kleuren zien
Sclera : bescherming (is stevig en wit)
Hoornvlies: doorzichtig – licht valt binnen
Retina : impulsen naar zenuwstelsel, zintuigcellen, staafjes en kegeltjes
Fovea Centralis (central groef) : inzinking in gele vlek van netvlies -> scherp zien
Blinde vlek : plaats waar oogzenuw het oog verlaat
3
, Rods -> staafjes : zien contrast
Cones -> kegels : zien kleur
Scotopisch zicht : enkel met staafjes waarnemen – enkel
contrast en geen kleuren (als heel weinig licht is vb kelder)
Photopisch zicht : veel kleur – kegels
Als minder licht gaat oog meer blauw waarnemen
Vb. contrast wijzigt bij minder licht -> staafjes nemen het over
want kleur vermindert en ziet enkel nog contrasten
Purkinje-effect = bij minder licht verplaatst maximale
lichtgevoeligheid meer naar blauwe kant van spectrum
Ooggevoeligheidscurve = combinatie van de gevoeligheid van staafjes en kegeltjes (=
Vlambda-curve of fotopische ooggevoeligheidscurve)
Hangt af van gevoeligheid van 3 types kegels
Hoge piek op het groen – oog minst moeite met groen waarnemen
Rood : staafjes waarnemen
Blauw : kegeltjes waarnemen
Waar dient ooggevoeligheid voor:
1. Monochromatisch blauw – 1 Watt aan vermogen
2. Enkel geel – 0,1 W
3. Enkel rood – 10 W
Rood niet meest helder – ooggevoeligheid speelt ook rol → Watt maal ooggevoeligheid van
die specifieke kleur
Welke Led is het meest helder? Lamp met minste vermogen gaat het helderste waarnemen
4
Inhoud
1. Verlichting
2. Elektriciteit
Deel 1 : verlichting
H1: Waarneming van licht
1.1 Inleiding
Waarom energie-efficiënt?
Energie-efficiënt licht gebruik belangrijk voor het totale elektrisch verbruik wereldwijd
EPB = EnergiePrestatie en Binnenklimaat
Verlichting in EPB opgenomen voor alle niet-residentiele nieuwbouw en renovatie → zo min
mogelijk verlichting, laag mogelijk dimensioneren
Welk licht?
Zoveel mogelijk diffuus daglicht gebruiken = een egaal, continue licht – geen direct zonlicht
(licht dat hebt als bewolkt is)
Lichtplank: geen direct licht binnen, wel weerkaatsen op plafond → diffuus licht → veel
diepere lichtinval in ruimte
Hoe lichter de kleuren -> hoe minder licht nodig
Mensen voelen zich beter als ze ergens een stukje lucht kunnen zien -> belangrijk
- Licht belangrijk voor onze biologische klok, (beïnvloed stemming, hormonen,
slapen,…)
- Sturen van fysiologische en psychologische processen in lichaam
- Bevordert productiviteit
- Voorkomt ziektes en slaapstoornissen
Evenwicht aantal/grootte ramen, daglicht zoeken
Verblinding door zon of armatuur wanneer fout afgesteld of op witte muur weerkaatsen
→ Zonlicht en verblinding vermijden
Wat is licht?
1
, 1. Partikel-theorie (Newton)
Licht reflecteert in vlak oppervlak –
reflecteert in zelfde lijn en in een
hoek
Licht doorheen glas – refractie
ontstaat
2. Golf-theorie
Licht is een golf
Plaat met 2 openingen – verwachte het linkse – zag
soort barcode patroon
Licht is vorm van elektromagnetische
straling
Elektronen die in specifieke vaste
baan bewegen en gaan energie
uitstralen
Fotonen uitstralen = licht dat we zien
Zien tussen 400 en 750 nanometer
Hoe werkt een foton : kijkt naar
atoom – energie in atoom inpompen
vb elektriciteit aan toevoegen –
elektronen krijgen extra energie – gaan naar een hogere baan en zijn niet in
evenwichtstoestand – gaan overtollige uitstoten in vorm van foton – zo terug naar
evenwichtstoestand – foton = licht
Lage frequentie → rustige golf
Als kleuren veranderen veranderen
frequenties ook – worden korter
Vermogen per golflengte : hoeveelheid watt
Menging kleuren zorgen voor specifieke kleur van het licht (mix van verschillende wattages
in verschillende frequenties)
Welke lichtbron dekt het volledige spectrum? De zon
1.2 Werking van het menselijk oog
-> vergelijk het oog met een fototoestel
2
, - Hoornvlies : harde bescherming
- Oogkamer : licht valt doorheen – zit vocht in – door vocht valt licht op steeds
dezelfde plek
- Gele vlek : enige plek waar we scherp op kunnen zien
- Netvlies : contrasten en kleuren zien
Sclera : bescherming (is stevig en wit)
Hoornvlies: doorzichtig – licht valt binnen
Retina : impulsen naar zenuwstelsel, zintuigcellen, staafjes en kegeltjes
Fovea Centralis (central groef) : inzinking in gele vlek van netvlies -> scherp zien
Blinde vlek : plaats waar oogzenuw het oog verlaat
3
, Rods -> staafjes : zien contrast
Cones -> kegels : zien kleur
Scotopisch zicht : enkel met staafjes waarnemen – enkel
contrast en geen kleuren (als heel weinig licht is vb kelder)
Photopisch zicht : veel kleur – kegels
Als minder licht gaat oog meer blauw waarnemen
Vb. contrast wijzigt bij minder licht -> staafjes nemen het over
want kleur vermindert en ziet enkel nog contrasten
Purkinje-effect = bij minder licht verplaatst maximale
lichtgevoeligheid meer naar blauwe kant van spectrum
Ooggevoeligheidscurve = combinatie van de gevoeligheid van staafjes en kegeltjes (=
Vlambda-curve of fotopische ooggevoeligheidscurve)
Hangt af van gevoeligheid van 3 types kegels
Hoge piek op het groen – oog minst moeite met groen waarnemen
Rood : staafjes waarnemen
Blauw : kegeltjes waarnemen
Waar dient ooggevoeligheid voor:
1. Monochromatisch blauw – 1 Watt aan vermogen
2. Enkel geel – 0,1 W
3. Enkel rood – 10 W
Rood niet meest helder – ooggevoeligheid speelt ook rol → Watt maal ooggevoeligheid van
die specifieke kleur
Welke Led is het meest helder? Lamp met minste vermogen gaat het helderste waarnemen
4
