Inleiding in evidence-based medicine
Samenvatting
Hoofdstuk 8 Evidence-based medicine in de praktijk
8.1 Inleiding
Het doel van evidence-based medicine (EBM) is behandelaars in staat te stellen het actuele
en beste bewijsmateriaal efficiënt te traceren en te beoordelen op methodologische
kwaliteit en bruikbaarheid in de context van de individuele patiënt. Een van de uitdagingen
hierbij is om het nieuwe relevante bewijsmateriaal zo snel mogelijk toe te passen bij
patiënten die daar baat bij zouden kunnen hebben. Ook is het zaak interventies waarvan het
duidelijk is dat ze niet effectief zijn, niet verder te gebruiken.
8.2 Hindernissen en oplossingen
Bij het toepassen van de EBM-methode in de dagelijkse praktijk kan men worden
geconfronteerd met een aantal mogelijke obstakels:
- De methode van EBM staat soms op gespannen voet met de gangbare
praktijkvoering (bijv. 'tien minuten per patiënt').
- Voor de practicus zijn specifieke evidence-based uitgaven vaak te duur, wat minder
praktijkgericht en daarom lastiger te lezen. De Engelse taal maakt de bronnen vaak
minder toegankelijk.
- Er zijn diverse Nederlandstalige bronnen die evidence adviezen geven: protocollen
van de specialistische wetenschappelijke verenigingen, de standaarden van het
Nederlands Huisartsen Genootschap, de CBO-richtlijnen, het Farmacotherapeutisch
Kompas, regionale en lokale protocollenklappers. De manier waarop de evidence
wordt samengevat verschilt echter sterk.
- De toepasbaarheid van zelf gevonden evidence bij individuele patiënten roept veel
vragen op. Zo is het methodologisch meest valide onderzoek vaak uitgevoerd met
zeer selecte patiëntenpopulatie. De beslissing over toepasbaarheid bij de eigen
patiënt kan dan moeilijk zijn.
- Men staat er alleen voor, want niet alle collega's voldoen aan de noodzakelijke
randvoorwaarden: kennis van en toegang tot de relevante bronnen van evidence
(elektronische literatuurbestanden en goede websites), ervaring met de
bijbehorende onderling verschillende zoek strategieën, de mogelijkheid om
eenvoudig artikelen aan te vragen, voldoende kennis van onderzoeksmethodologie
om de verschillende soorten artikelen op waarde te kunnen schatten.
Voor een aantal van deze hindernissen zijn in de afgelopen jaren oplossingen gevonden die
blijken te werken (tabel 8.1).
Tabel 8.1 implementatie hindernissen en oplossingen.
Hindernis Oplossing
omvang en complexiteit van het medisch- gebruik bronnen waarin informatie is
wetenschappelijk onderzoek samengevoegd en van commentaar voorzien
ontwikkelen van klinisch beleid op basis van gebruik bestaande richtlijnen of maak ze met
de evidence collega's — start een journal-club met een
`richtlijnenoogmerk'
Samenvatting
Hoofdstuk 8 Evidence-based medicine in de praktijk
8.1 Inleiding
Het doel van evidence-based medicine (EBM) is behandelaars in staat te stellen het actuele
en beste bewijsmateriaal efficiënt te traceren en te beoordelen op methodologische
kwaliteit en bruikbaarheid in de context van de individuele patiënt. Een van de uitdagingen
hierbij is om het nieuwe relevante bewijsmateriaal zo snel mogelijk toe te passen bij
patiënten die daar baat bij zouden kunnen hebben. Ook is het zaak interventies waarvan het
duidelijk is dat ze niet effectief zijn, niet verder te gebruiken.
8.2 Hindernissen en oplossingen
Bij het toepassen van de EBM-methode in de dagelijkse praktijk kan men worden
geconfronteerd met een aantal mogelijke obstakels:
- De methode van EBM staat soms op gespannen voet met de gangbare
praktijkvoering (bijv. 'tien minuten per patiënt').
- Voor de practicus zijn specifieke evidence-based uitgaven vaak te duur, wat minder
praktijkgericht en daarom lastiger te lezen. De Engelse taal maakt de bronnen vaak
minder toegankelijk.
- Er zijn diverse Nederlandstalige bronnen die evidence adviezen geven: protocollen
van de specialistische wetenschappelijke verenigingen, de standaarden van het
Nederlands Huisartsen Genootschap, de CBO-richtlijnen, het Farmacotherapeutisch
Kompas, regionale en lokale protocollenklappers. De manier waarop de evidence
wordt samengevat verschilt echter sterk.
- De toepasbaarheid van zelf gevonden evidence bij individuele patiënten roept veel
vragen op. Zo is het methodologisch meest valide onderzoek vaak uitgevoerd met
zeer selecte patiëntenpopulatie. De beslissing over toepasbaarheid bij de eigen
patiënt kan dan moeilijk zijn.
- Men staat er alleen voor, want niet alle collega's voldoen aan de noodzakelijke
randvoorwaarden: kennis van en toegang tot de relevante bronnen van evidence
(elektronische literatuurbestanden en goede websites), ervaring met de
bijbehorende onderling verschillende zoek strategieën, de mogelijkheid om
eenvoudig artikelen aan te vragen, voldoende kennis van onderzoeksmethodologie
om de verschillende soorten artikelen op waarde te kunnen schatten.
Voor een aantal van deze hindernissen zijn in de afgelopen jaren oplossingen gevonden die
blijken te werken (tabel 8.1).
Tabel 8.1 implementatie hindernissen en oplossingen.
Hindernis Oplossing
omvang en complexiteit van het medisch- gebruik bronnen waarin informatie is
wetenschappelijk onderzoek samengevoegd en van commentaar voorzien
ontwikkelen van klinisch beleid op basis van gebruik bestaande richtlijnen of maak ze met
de evidence collega's — start een journal-club met een
`richtlijnenoogmerk'
