1.1 Wat is biologie?
○ Organismen die met elkaar vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen, behoren tot
dezelfde soort.
○ Een paard en een ezel kunnen wel degelijk nakomelingen krijgen
○ Deze nakomelingen zijn echter niet vruchtbaar
○ Alle levende organismen verschonen levensverschijnselen.
○ Voortplanten
○ Groei
○ Ontwikkeling
➢ Verkrijgen van nieuwe organen/functies
○ Stofwisseling
➢ Chemische reacties in een organisme, er zijn vaak enzymen
betrokken
● Het speeksel in je mond bevat enzymen, die knippen
bijvoorbeeld suiker doormidden en zo kan er energie uit
gehaald worden. Enzymen kunnen ook dingen opbouwen.
Denk bijvoorbeeld aan planten die in bladgroenkorrels alles bij
elkaar zet en zo krijg je suiker. Dit is een voorbeeld van een
biologische katalysator
● Enzymen versnellen de reactie, dit heet katalyseren
○ Elk organisme doorloopt een levenscyclus
○ De levensloop start direct na het ontstaan van het organisme, vanaf dat moment
begint een organisme met groeien en ontwikkelen.
○ Je kunt een levensloop verdelen in verschillende fases/stadia
○ Elke soort heeft een eigen levenscyclus, deze cyclus eindigt als de soort uitsterft
○ De cyclus gaat altijd door, maar het individu gaat op een gegeven moment dood, ook
als hij nog niet alle fases heeft doorlopen.
○ Organismen zijn georganiseerd in biologische eenheden.
○ De kleinste biologische eenheid is een molecuul. DNA is ook een molecuul.
○ Een organelle is een specifiek deel van een cel, met een specifieke functie.
○ Een cel is een grotere biologische eenheid.
○ Een weefsel is een groepje cellen van dezelfde soort.
○ Veel verschillende cellen bij elkaar die samen werken vormen een orgaan.
○ Een orgaan is een deel van een organisme met een specifieke bouw en
functie.
○ Een aantal organen bij elkaar die samenwerken, noem je een orgaanstelsel
○ Nog complexer is een organisme.
○ Kunnen eencellig of meercellig zijn.
○ Organismen behoren tot een populatie
○ Een groep individuen van dezelfde soort die in een bepaald gebied leeft en
zich onderling voortplant.
○ Populaties leven in een leefgemeenschap, dit zijn alle organismen in een bepaald
gebied.
, ○ Populaties leven in een ecosysteem. Zowel de levende (biotisch/leefgemeenschap)
als niet levende (abiotisch, bijvoorbeeld klimaat) natuur maken deel uit van een
ecosysteem.
○ Voorbeelden zijn een weidegebied, een bos, een sloot of een koraalrif.
○ Het geheel aan ecosystemen op aarde vormt de biosfeer.
1.2 Organen, weefsels en cellen
○ Een orgaanstelsel bestaat uit een aantal organen dat samen een bepaalde functie
uitoefent.
○ Het verteringsstelsel
○ Ademhalingsstelsel
○ Bloedvatenstelsel
○
○ Organen zijn opgebouwd uit weefsels
○ Bij meercellige organismen ontstaan bij de ontwikkeling verschillende typen cellen,
bijvoorbeeld spiercellen, zenuwcellen en beencellen.
○ Deze cellen hebben allemaal een andere vorm en een andere functie
○ Een groep cellen met dezelfde vorm en functie noem je een weefsel.
○ Van elk soort weefsel bestaan verschillende typen.
○ Organismen die met elkaar vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen, behoren tot
dezelfde soort.
○ Een paard en een ezel kunnen wel degelijk nakomelingen krijgen
○ Deze nakomelingen zijn echter niet vruchtbaar
○ Alle levende organismen verschonen levensverschijnselen.
○ Voortplanten
○ Groei
○ Ontwikkeling
➢ Verkrijgen van nieuwe organen/functies
○ Stofwisseling
➢ Chemische reacties in een organisme, er zijn vaak enzymen
betrokken
● Het speeksel in je mond bevat enzymen, die knippen
bijvoorbeeld suiker doormidden en zo kan er energie uit
gehaald worden. Enzymen kunnen ook dingen opbouwen.
Denk bijvoorbeeld aan planten die in bladgroenkorrels alles bij
elkaar zet en zo krijg je suiker. Dit is een voorbeeld van een
biologische katalysator
● Enzymen versnellen de reactie, dit heet katalyseren
○ Elk organisme doorloopt een levenscyclus
○ De levensloop start direct na het ontstaan van het organisme, vanaf dat moment
begint een organisme met groeien en ontwikkelen.
○ Je kunt een levensloop verdelen in verschillende fases/stadia
○ Elke soort heeft een eigen levenscyclus, deze cyclus eindigt als de soort uitsterft
○ De cyclus gaat altijd door, maar het individu gaat op een gegeven moment dood, ook
als hij nog niet alle fases heeft doorlopen.
○ Organismen zijn georganiseerd in biologische eenheden.
○ De kleinste biologische eenheid is een molecuul. DNA is ook een molecuul.
○ Een organelle is een specifiek deel van een cel, met een specifieke functie.
○ Een cel is een grotere biologische eenheid.
○ Een weefsel is een groepje cellen van dezelfde soort.
○ Veel verschillende cellen bij elkaar die samen werken vormen een orgaan.
○ Een orgaan is een deel van een organisme met een specifieke bouw en
functie.
○ Een aantal organen bij elkaar die samenwerken, noem je een orgaanstelsel
○ Nog complexer is een organisme.
○ Kunnen eencellig of meercellig zijn.
○ Organismen behoren tot een populatie
○ Een groep individuen van dezelfde soort die in een bepaald gebied leeft en
zich onderling voortplant.
○ Populaties leven in een leefgemeenschap, dit zijn alle organismen in een bepaald
gebied.
, ○ Populaties leven in een ecosysteem. Zowel de levende (biotisch/leefgemeenschap)
als niet levende (abiotisch, bijvoorbeeld klimaat) natuur maken deel uit van een
ecosysteem.
○ Voorbeelden zijn een weidegebied, een bos, een sloot of een koraalrif.
○ Het geheel aan ecosystemen op aarde vormt de biosfeer.
1.2 Organen, weefsels en cellen
○ Een orgaanstelsel bestaat uit een aantal organen dat samen een bepaalde functie
uitoefent.
○ Het verteringsstelsel
○ Ademhalingsstelsel
○ Bloedvatenstelsel
○
○ Organen zijn opgebouwd uit weefsels
○ Bij meercellige organismen ontstaan bij de ontwikkeling verschillende typen cellen,
bijvoorbeeld spiercellen, zenuwcellen en beencellen.
○ Deze cellen hebben allemaal een andere vorm en een andere functie
○ Een groep cellen met dezelfde vorm en functie noem je een weefsel.
○ Van elk soort weefsel bestaan verschillende typen.
