Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 1
1. Zelfmanagement........................................................................................................................................ 2
1.1. Definitie zelfmanagement.............................................................................................................................2
1.2. Visie van X.....................................................................................................................................................3
1.3. Maatschappelijke context in relatie met zelfmanagement..........................................................................3
2. Modellen................................................................................................................................................... 5
2.1. Generiek model zelfmanagement.................................................................................................................5
2.2. Zelfmanagement Web...................................................................................................................................5
2.3. Spinnenweb van positieve gezondheid.........................................................................................................6
3. Casus......................................................................................................................................................... 8
4. Medische en psychologische kennis op mijn handelen..............................................................................11
5. Gezondheidsrecht op mijn handelen........................................................................................................ 12
6. Procesevaluatie........................................................................................................................................ 13
7. Literatuurlijst........................................................................................................................................... 14
Bijlage 1: Cursus Zelfredzaamheid................................................................................................................ 14
Bijlage 3: Ecogram........................................................................................................................................ 14
Bijlage 4: Feedbackformulier leerwerkbegeleider.........................................................................................14
Inleiding
Voor u ligt een beroepsproduct over de leeruitkomst 1.2. Versterken van zelfmanagement.
In de beroepscode voor verzorgende en verpleegkundige (2015) staat beschreven dat het
uitgangspunt van een beroepsuitoefeningen is dat de regie zoveel mogelijk bij de zorgvrager ligt, als
hij of zij dat wil en kan. Dus zelf bepalen wat voor deze persoon belangrijk is. De zorgverlener
ondersteunt en stimuleert de zorgvrager. Naasten en sociale netwerk worden zo goed mogelijk
betrokken om met de gevolgen van de ziekte of aandoening om te gaan. Er is vooral meer aandacht
voor wat de zorgvrager kan en wil. De verpleegkundige ondersteunt de zorgvrager bij het maken van
belangrijke beslissingen door ziekte of beperkingen. Door samen op zoek te gaan naar nieuwe ideeën
en gedachtes met elkaar te wisselen worden beslissingen genomen. Om de persoonlijke gegevens
van de zorgvrager te beschermen vanwege de Algemene Vordering Gegevensbescherming (AVG) zijn
er gegevens weggelaten en heb ik alleen het woord ‘mevrouw’ beschreven.
Voordat ik begon met het schrijven heb ik de cursus zelfredzaamheid gevolgd wat u terug kunt
vinden in bijlage één. Op deze manier had ik een algemeen beeld wat het betekent en wat het
verschil is met zelfmanagement. In Bachelor of Nursing (2020) staat ook beschreven dat de
verpleegkundige (Zorgverlener) zorgt draagt voor het individuele plan van de zorgvrager, waarbij het
zelfmanagement versterkt wordt. Zelfmanagement verwijst naar het vermogen om ons eigen leven
te organiseren en te beheren op een manier die ons in staat stelt ons welzijn te verbeteren en onze
1
, doelen te bereiken. In de casus van mevrouw gaat het om het nemen van verantwoordelijkheid. Haar
visie over gezondheid, psychische gesteldheid, omgeving en relaties. In dit beroepsproduct van
zelfmanagement zal ik enkele belangrijke principes van bespreken. En hoe ik in ben gegaan op de
wensen en behoeftes van mevrouw.
De organisatie waar ik werk is X. Dit is een grote zorgorganisatie met vijftien verschillende locaties in
en rondom X. Op de locatie X zijn er vier afdelingen, waarvan één somatische en drie met een
psychogeriatrische aandoening. Dit verpleegplan gaat over een 91-jarige mevrouw die woont op een
somatische afdeling. Op deze afdeling wonen totaal zes ouderen, elk met zijn of haar eigen
aandoening. De ouderen zijn vrij om te gaan waar zij willen en vullen vaak hun eigen dagindeling in.
Er worden activiteiten aangeboden en vrijwilligers komen langs voor een wandeling of om spelletjes
te spelen met de bewoners. Het verpleeghuis is een thuis geworden en dat valt onder de Wet
langdurige zorg (Wlz). Dat betekent voor de casus dat mevrouw niet zelfstandig kan wonen en 24 uur
per dag zorg nodig heeft. X is haar verblijfplaats waarbij zij een eigen bijdrage moet betalen voor
huisvesting en zorg. De casus is gekozen, omdat ik een uitdaging zag om te onderzoeken wat wij als
team van de afdeling voor haar kunnen betekenen. Mevrouw heeft last van duizeligheid en daardoor
een aantal keren is gevallen op haar appartement. Omdat zij is gediagnostiseerd met osteoporose en
artrose is de kans op een botbreuk hoog. Ze heeft COPD en maakt 24 uur per dag gebruik van een
zuurstofconcentrator. Zij wil zo veel als mogelijk zelfstandig kunnen functioneren en haar eigen regie
behouden. Door in gesprek te gaan met mevrouw is er geconstateerd dat zij zich eenzaam voelt en
zichzelf terugtrekt op haar kamer.
Leeswijzer
In hoofdstuk één wordt weergegeven wat zelfmanagement betekend en wat de verschillen zijn met
andere definities. Welke modellen er in de praktijk toegepast kunnen worden en wat de
competenties zijn van de verpleegkundige kunt u lezen in hoofdstuk twee. In de casus van hoofdstuk
drie wordt het zelfmanagement toegepast en hoe dat in de praktijk is gegaan. De kennis van de over
medische en psychische gesteldheid van mevrouw over zelfmanagement wordt besproken in
hoofdstuk vier. Welke wetten erbij behoren vindt in u hoofdstuk vijf. En in het laatste hoofdstuk kunt
u teruglezen hoe het proces is verlopen en zelfreflectie.
1. Zelfmanagement
1.1. Definitie zelfmanagement
Zelfmanagement verwijst naar de vaardigheden, strategieën en acties die individuen kunnen
gebruiken om hun eigen gezondheidszorg te beheren en hun welzijn te bevorderen. Deze zijn gericht
op het omgaan met een aandoening, beperkingen, symptomen en psychosociale gevolgen van de
aandoening. De zorgvrager kan omgaan met factoren die horen bij de symptomen van een ziekte of
het verergeren ervan. Het vraagt om de leefstijl te veranderen. De keuzes worden door de zorgvrager
zelf gemaakt voor de zorg, behandeling en op ondersteunende gebied. Zelf werken aan
ziekteverschijnselen, functioneren, persoonlijk en maatschappelijk herstel. Zij dragen zo veel mogelijk
verantwoordelijkheid. Dit geld zowel voor een behandeling als in het dagelijks leven met een
(chronische) aandoening. Een eigen regie hebben om zelf te beslissen over het leven. Het doel van
zelfmanagement is om een betere balans te vinden tussen persoonlijke doelen en omgevingsfactoren
te creëren en te versterken. Wat ook meespeelt is het gedrag aanpassen om persoonlijke doelen te
bereiken. De verpleegkundige ondersteund de zorgvrager met het maken van beslissingen. (GGZ-
Standaarden, z.d.).
Als verpleegkundige heb je te maken met verschillende termen wat soms verward wordt met elkaar.
Daarom worden de termen zelfzorg, zelfregie en zelfredzaamheid toegelicht.
Zelfredzaamheid betekend letterlijk jezelf kunnen redden. Het is een vermogen om zelfstandig te
kunnen leven met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Zij kunnen omgaan met problemen
2
Inleiding........................................................................................................................................................ 1
1. Zelfmanagement........................................................................................................................................ 2
1.1. Definitie zelfmanagement.............................................................................................................................2
1.2. Visie van X.....................................................................................................................................................3
1.3. Maatschappelijke context in relatie met zelfmanagement..........................................................................3
2. Modellen................................................................................................................................................... 5
2.1. Generiek model zelfmanagement.................................................................................................................5
2.2. Zelfmanagement Web...................................................................................................................................5
2.3. Spinnenweb van positieve gezondheid.........................................................................................................6
3. Casus......................................................................................................................................................... 8
4. Medische en psychologische kennis op mijn handelen..............................................................................11
5. Gezondheidsrecht op mijn handelen........................................................................................................ 12
6. Procesevaluatie........................................................................................................................................ 13
7. Literatuurlijst........................................................................................................................................... 14
Bijlage 1: Cursus Zelfredzaamheid................................................................................................................ 14
Bijlage 3: Ecogram........................................................................................................................................ 14
Bijlage 4: Feedbackformulier leerwerkbegeleider.........................................................................................14
Inleiding
Voor u ligt een beroepsproduct over de leeruitkomst 1.2. Versterken van zelfmanagement.
In de beroepscode voor verzorgende en verpleegkundige (2015) staat beschreven dat het
uitgangspunt van een beroepsuitoefeningen is dat de regie zoveel mogelijk bij de zorgvrager ligt, als
hij of zij dat wil en kan. Dus zelf bepalen wat voor deze persoon belangrijk is. De zorgverlener
ondersteunt en stimuleert de zorgvrager. Naasten en sociale netwerk worden zo goed mogelijk
betrokken om met de gevolgen van de ziekte of aandoening om te gaan. Er is vooral meer aandacht
voor wat de zorgvrager kan en wil. De verpleegkundige ondersteunt de zorgvrager bij het maken van
belangrijke beslissingen door ziekte of beperkingen. Door samen op zoek te gaan naar nieuwe ideeën
en gedachtes met elkaar te wisselen worden beslissingen genomen. Om de persoonlijke gegevens
van de zorgvrager te beschermen vanwege de Algemene Vordering Gegevensbescherming (AVG) zijn
er gegevens weggelaten en heb ik alleen het woord ‘mevrouw’ beschreven.
Voordat ik begon met het schrijven heb ik de cursus zelfredzaamheid gevolgd wat u terug kunt
vinden in bijlage één. Op deze manier had ik een algemeen beeld wat het betekent en wat het
verschil is met zelfmanagement. In Bachelor of Nursing (2020) staat ook beschreven dat de
verpleegkundige (Zorgverlener) zorgt draagt voor het individuele plan van de zorgvrager, waarbij het
zelfmanagement versterkt wordt. Zelfmanagement verwijst naar het vermogen om ons eigen leven
te organiseren en te beheren op een manier die ons in staat stelt ons welzijn te verbeteren en onze
1
, doelen te bereiken. In de casus van mevrouw gaat het om het nemen van verantwoordelijkheid. Haar
visie over gezondheid, psychische gesteldheid, omgeving en relaties. In dit beroepsproduct van
zelfmanagement zal ik enkele belangrijke principes van bespreken. En hoe ik in ben gegaan op de
wensen en behoeftes van mevrouw.
De organisatie waar ik werk is X. Dit is een grote zorgorganisatie met vijftien verschillende locaties in
en rondom X. Op de locatie X zijn er vier afdelingen, waarvan één somatische en drie met een
psychogeriatrische aandoening. Dit verpleegplan gaat over een 91-jarige mevrouw die woont op een
somatische afdeling. Op deze afdeling wonen totaal zes ouderen, elk met zijn of haar eigen
aandoening. De ouderen zijn vrij om te gaan waar zij willen en vullen vaak hun eigen dagindeling in.
Er worden activiteiten aangeboden en vrijwilligers komen langs voor een wandeling of om spelletjes
te spelen met de bewoners. Het verpleeghuis is een thuis geworden en dat valt onder de Wet
langdurige zorg (Wlz). Dat betekent voor de casus dat mevrouw niet zelfstandig kan wonen en 24 uur
per dag zorg nodig heeft. X is haar verblijfplaats waarbij zij een eigen bijdrage moet betalen voor
huisvesting en zorg. De casus is gekozen, omdat ik een uitdaging zag om te onderzoeken wat wij als
team van de afdeling voor haar kunnen betekenen. Mevrouw heeft last van duizeligheid en daardoor
een aantal keren is gevallen op haar appartement. Omdat zij is gediagnostiseerd met osteoporose en
artrose is de kans op een botbreuk hoog. Ze heeft COPD en maakt 24 uur per dag gebruik van een
zuurstofconcentrator. Zij wil zo veel als mogelijk zelfstandig kunnen functioneren en haar eigen regie
behouden. Door in gesprek te gaan met mevrouw is er geconstateerd dat zij zich eenzaam voelt en
zichzelf terugtrekt op haar kamer.
Leeswijzer
In hoofdstuk één wordt weergegeven wat zelfmanagement betekend en wat de verschillen zijn met
andere definities. Welke modellen er in de praktijk toegepast kunnen worden en wat de
competenties zijn van de verpleegkundige kunt u lezen in hoofdstuk twee. In de casus van hoofdstuk
drie wordt het zelfmanagement toegepast en hoe dat in de praktijk is gegaan. De kennis van de over
medische en psychische gesteldheid van mevrouw over zelfmanagement wordt besproken in
hoofdstuk vier. Welke wetten erbij behoren vindt in u hoofdstuk vijf. En in het laatste hoofdstuk kunt
u teruglezen hoe het proces is verlopen en zelfreflectie.
1. Zelfmanagement
1.1. Definitie zelfmanagement
Zelfmanagement verwijst naar de vaardigheden, strategieën en acties die individuen kunnen
gebruiken om hun eigen gezondheidszorg te beheren en hun welzijn te bevorderen. Deze zijn gericht
op het omgaan met een aandoening, beperkingen, symptomen en psychosociale gevolgen van de
aandoening. De zorgvrager kan omgaan met factoren die horen bij de symptomen van een ziekte of
het verergeren ervan. Het vraagt om de leefstijl te veranderen. De keuzes worden door de zorgvrager
zelf gemaakt voor de zorg, behandeling en op ondersteunende gebied. Zelf werken aan
ziekteverschijnselen, functioneren, persoonlijk en maatschappelijk herstel. Zij dragen zo veel mogelijk
verantwoordelijkheid. Dit geld zowel voor een behandeling als in het dagelijks leven met een
(chronische) aandoening. Een eigen regie hebben om zelf te beslissen over het leven. Het doel van
zelfmanagement is om een betere balans te vinden tussen persoonlijke doelen en omgevingsfactoren
te creëren en te versterken. Wat ook meespeelt is het gedrag aanpassen om persoonlijke doelen te
bereiken. De verpleegkundige ondersteund de zorgvrager met het maken van beslissingen. (GGZ-
Standaarden, z.d.).
Als verpleegkundige heb je te maken met verschillende termen wat soms verward wordt met elkaar.
Daarom worden de termen zelfzorg, zelfregie en zelfredzaamheid toegelicht.
Zelfredzaamheid betekend letterlijk jezelf kunnen redden. Het is een vermogen om zelfstandig te
kunnen leven met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Zij kunnen omgaan met problemen
2
