(ECONOMISCH) RECHT
Boek 1. Recht en rechtstaat – samenva ng –
2022-2023
TEW 1
, Inleiding tot het (economisch) recht
Boek 1. Recht en rechtstaat
Hoofdstuk 1. Het begrip recht
Afdeling 1. De basiskenmerken van recht
Begrip Definitie Uitleg
Recht Een geheel van regels dat het uiterlijke gedrag Rechtsregels hebben specifieke
van mensen in een maatschappij regelt en kenmerken en zijn gebonden aan
waarvan naleving door de overheid politieke en sociale systemen.
afdwingbaar is.
Gedragsnormen Regels die het uitwendige gedrag van Recht houdt zich bezig met
personen regelen en alleen betrekking hebben veruitwendigde gedachten en
op materiële daden. gevoelens.
Rechtssysteem Het geheel van geldende rechtsregels in een Sommige rechtsregels hebben een
maatschappij. fundamenteler karakter dan andere
en er bestaat een hiërarchie.
Uitvaardiging Het bekendmaken van een rechtsregel door Personen moeten hun gedrag
een bevoegd orgaan volgens een wettelijk kunnen aanpassen aan de regel.
voorziene procedure.
Afdwingbaarheid Het vermogen van rechtsregels om Sancties kunnen gewenst gedrag
afgedwongen te worden door middel van stimuleren of ongewenst gedrag
sancties. ontmoedigen en zijn nodig voor
effectieve naleving van de regel.
Afdeling 2. Objec ef en subjec ef recht
Begrip Definitie Uitleg
Objectief recht Regelt menselijk gedrag en legt Het recht zoals het bestaat in de samenleving,
algemeen verbindende onafhankelijk van individuele aanspraken. Het geeft
gedragsregels op aan wat wel en niet is toegestaan en bepaalt wat de
rechten en plichten van individuen zijn.
Subjectief recht Aanspraak die een persoon aan Het recht dat een individu heeft om iets te doen of
het objectieve recht ontleent te eisen van anderen. Het geeft aan wat een
individu kan claimen en het beschermt het individu
tegen inbreuken door anderen op die aanspraak.
Het is dus afhankelijk van het objectieve recht.
1
, In het kort kan worden gesteld dat het objec eve recht de algemeen geldende regels en we en
beschrij die voor iedereen gelden, terwijl het subjec eve recht verwijst naar de individuele
aanspraken die personen kunnen maken op basis van het objec eve recht. Het objec eve recht gee
de grenzen aan waarbinnen subjec eve rechten kunnen worden gemaakt en beschermd.
Afdeling 3. Enkele begrippen in het objec ef recht
Begrippen
Posi ef recht: het recht dat op een bepaald jds p en plaats geldt, in tegenstelling tot
rechtsgeschiedenis en toekoms g recht.
Gemeen recht en bijzonder recht: wanneer verschillende rechtsregels tegelijk van toepassing zijn,
geldt de bijzondere regel voorrang op de algemene regel (lex specialis derogat legi generali).
Het algemene of bijzondere karakter van een rechtsregel is een rela ef begrip.
Formeel recht en materieel recht: materieel recht omvat de inhoudelijke regels over gedrag en
handelingen, terwijl formeel recht de procedurele regels bevat voor het afdwingen van deze regels.
OPM: Rechtstakken hebben vaak een formele en een materiële tak, zoals het materieel en formeel
strafrecht. Het materiële strafrecht bepaalt welke gedragingen misdrijven zijn en met welke straffen
deze misdrijven worden gestra , terwijl het formele strafrecht of strafprocesrecht bepaalt hoe
misdadigers vervolgd en bestra worden, en hoe deze straffen worden uitgevoerd.
Aanvullend recht:
Van toepassing indien par jen niets anders zijn overeen gekomen. Vrij van hiervan af te
wijken.
Het voorziet een modeloplossing, gebaseerd op wat de par jen vermoedelijk hadden gewild
(sneller, minder complex dan alles zelf contractueel te bepalen)
In privaatrecht:
o Uitgangspunt dat de bepalingen van aanvullend recht zijn
In publiek recht:
o Uitgangspunt dat de bepalingen van dwingend recht zijn
0