Samenvatting spondyloartritis (SpA) - reumatologie

Spondylo-artritis
Indeling
Spondylo artritis
(SpA)




Axiaal Perifeer



Met radiografische schade: - psoriatische artritis
Zonde radiografische schade:
Spondylitis ankylosans (SA) - reactieve artritis (ReA)
axiale SpA
'Bechterew' - IBD gerelateerde artritis
- 'ongedifferentieerde artritis



Spondylitis Ankylosans = SA = “Bechterew”
Wat = progressieve, chronische, inflammatoire reumatische AD
--> kan resulteren in ankylose vd WZ & SI-gewrichten

Kliniek Gewrichten: SI-gewrichten, WZ, perifere gewrichten, enthesen

Extra-articulair: 1/3 vd Pt’en: vnl. oog, darm en huid
- hoe langer de ziekte, hoe meer geassocieerde AD (uveitis, psoriasis, IBD) 1
 AAU= acute anterieure uveïtis
- Pijn - Wazig zicht
- Unilateraal - Fotofobie
- Rood oog - F.A + voor uveitis, SpA, HLA B27
 IBD
- elke SA Pt krijgt op UZ coloscopie (+-40% heeft subklinische IBD! (chr. inflamm op biopt))
 Psoriasis


Criteria 1. Klinische criteria
 LBP+ stijfheid >3m die verbetert met inspanning en niet betert in rust
 Bewegingsbeperking lumbaal
 Bewegingsbeperking thoracaal = verminderde thoraxexpansie
2. Radiologische criteria
 Sacroiliitis graad 2 bilateraal of graad 3/4 unilateraal

 SA wnr radiografisch + minstens 1 klinisch criteria is voldaan

OF

Pt jonger dan 45 met >3m rugpijn met:
1. Sacroiliitis op beeldvormig (MRI/RX) + minstens 1 SpA kenmerk
OF
2. HLA B27 positief + minstens 2 SpA kenmerken
INFLAMMATOIRE RUGPIJN
- ochtendstijfheid
- verbetert met inspanning, betert niet in rust
- wakker w in 2e deel vd nacht door pijn
- bilpijn wisselend Li/Re




1
Dit was zo vroeger, nu ook nog evolutie nr geassocieerde AD’en met nieuwe therapieën???

, Erfelijkheid  90 -95% HLA-B27 positief
(risico op SA ontwikkelen wnr HLAB27+ = 5%, risico op SA indien +FA (1 e lijn) voor SA=8%)

Welke Pt  M/V = 2 à 3/1
 < 40 jaar

Ziekteverloo
p




Ernst axiale MSASSS= modified stoke AS spinal score = score obv RX
schade (score op 72: score op 3 geven aan 12 tussenwervelschijven (6L en 6C)

SA op RX
- erosie
- sclerose
- syndesmophyten
- ANKYLOSE = vergroeiing ‘bamboewervel’

Ziekte  BASDAI score – 5 vragen over Sy -> score op 10 (MAAR volledig subjectief)
activiteit  Beter ASDAS score: ook subjectief deel maar incl. CRP
 Axiale mobiliteit meten
- cervicale rotatie (jonge Pt nl >70%) - lumbale flexie (Schröber index) (bij jonge Pt >12cm)
- tragus-muur afstand (tussen 10-12cm) - intermalleolaire afstand (bij jonge Pt >1m)
- lateroflexie (nl bij jonge Pt >10% vd lichaamslengte)
 Thoraxexpansie (nl >4cm)

Pathogenese Genetische predispositie (HLA B27 & andere) + endogene/exogene trigger (wrs thv darm)
 activatie immuunsysteem  klinische Sy  structurele schade

R/ 1. Niet-medicamenteus (vnl)
 Rookstop2
 Beweging!!!!!!!!
 (lokale warmte/massage: enkel om beter te kunnen bewegen)
2. Medicamenteus
 NSAID chronisch & continue3 (!)
 Indien onvoldoende: biologicals
o Anti TNF
o IL 17 blokkers Biologicals = selectieve cytokine blokkers
o JAK-inhibitor (small molecules) 1) R-antagonist
2) Soluble R-antagonist (-cept): etanercept
3) Anti-cytokine mAB

Probleem 1. Bewegingsbeperking (klinisch criterium) pas laattijdig
met AS 2. Radiografische interpretatie= moeilijk (duidelijker om MRI)
3. JE WIL PT DETECTEREN VOOR ER RADIOGRAFISCHE SCHADE IS!




2
Roken = negatieve factor voor vergroeiingen
3
Continue inname NSAID geeft ook minde radiografische schade dan indien enkel ‘on demand’
Continue inname vnl. superieur bij Pt met hoge CRP