Samenvatting materieel strafrecht

Materieel strafrecht

Lesweek 1

College 1
Functies strafrecht
- Vergelding
- Speciale preventie
- Generale preventie
- Reparatie

Speciale preventie
- Iemand straffen zodat de misdaad niet nog een keer wordt begaan

Generale preventie
- Iemand straffen in de hoop dat het anderen afschrikt.

Vergelding
- Afstraffen

Reparatie
- schadevergoeding

Het legaliteitsbeginsel 1 Sr
- Lex scripta-beginsel
- Verbod van terugwerkende kracht van strafbepalingen
- Verbod van analogie
- Lex certa beginsel

Lex scripta beginsel
- In het Nederlandse strafrecht wordt alles opgeschreven.

Verbod van terugwerkende kracht
- Op een moment dat je een feit pleegt moet ergens in een wet staan dat dat niet mag

Verbod van analogie
- Alles wat niet mag moet precies op die manier in de wet staan opgeschreven

Lex certa beginsel
- De wet moet duidelijk zijn en geen vage termen bevatten

Interpretatiemethoden
- Grammaticale interpretatie  letterlijke betekenis

, - Wetshistorische interpretatie  ontstaansgeschiedenis wettelijke bepalingen
- Rechtshistorische interpretatie  ontstaansgeschiedenis van het recht
- Teleologische interpretatie  bedoeling rechtsregel
- Systematische interpretatie  kijken naar het systeem van de wet

Schulduitsluitingsgronden  verwijtbaarheid
- Ontoerekeningsvatbaarheid, 39 Sr
- Psychische overmacht, 40 Sr
- Noodweerexces, 41 lid 2 Sr
- Een onbevoegd gegeven ambtelijk bevel, 43 lid 2 Sr
- Afwezigheid Van Alle Schuld (AVAS)

Rechtvaardigingsgronden  wederrechtelijkheid
- Overmacht in de zin van noodtoestand, 40 Sr
- Wettelijk voorschrift, 42 Sr
- Bevoegd gegeven ambtelijk bevel, 43 lid 1 Sr
- Noodweer, 41 lid 1 Sr
- Ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid

rechtvaardigingsgronden:
 Overmacht noodtoestand, artikel 40 Sr
- Wanneer in een acute noodsituatie ene keuze moet worden gemaakt tussen
enerzijds het naleven van de wet en anderzijds het vervullen van de
maatschappelijke plicht of maatschappelijke belang kan het in sommige
gevallen gerechtvaardigd zijn om ten behoeven van het vervullen van het
maatschappelijke de wet te overtreden.
 Noodweer, artikel 41 Sr
- Het plegen van een strafbaar feit kan tevens gerechtvaardigd zijn als het feit
wordt begaan wegens de noodzakelijke verdediging tegen een ogenblikkelijke
wederrechtelijke aanranding van iemands lijf, eerbaarheid of goed.
 Wettelijk voorschrift, artikel 42 Sr
- Iemand die een strafbaar feit begaat ter uitvoering van een wettelijk
voorschrift is niet strafbaar.
 Bevoegd gegeven ambtelijk bevel, artikel 43 Sr
- Indien een bevoegde instantie of persoon een bevel geeft tot handelen, is het
gerechtvaardigd om dit bevel op te volgen, ook als dat inhoudt dat daardoor
een wettelijk voorschrift wordt overtreden.
 Ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid

Schulduitsluitingsgronden
 Psychische overmacht, artikel 40 Sr
- Als de dader het gepleegde strafbare feit is begaan onder invloed van door
externe omstandigheden ontstane psychische drang waaraan de verdachte
geen weerstand kon bieden of hoefde te bieden.

,  Noodweerexces, artikel 41 lid 2 Sr
- Wanneer iemand in geval van een noodweersituatie als gevolg van ene hevige
gemoedsbeweging die weer het gevolg is van de aanranding, de grenzen van
een noodzakelijke verdediging, kan door diegene een beroep worden gedaan
op noodweerexces.
 Ontoerekenbaarheid, artikel 39 Sr
- Niet strafbaar is diegene die een feit begaat dat hem wegens de gebrekkige
ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestesvermogens niet kan worden
verweten.
 Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel, artikel 43 lid 2 Sr
- Wanneer iemand te goeder trouw aanneemt dat een bevel afkomstig is van
de daartoe bevoegde persoon, terwijl dit niet het geval blijkt te zijn.
 Afwezigheid van alle schuld
- Wanneer alle relevante schuld ontbreekt kan geen bestraffing volgen.

Rechtvaardigingsgronden tasten het element wederrechtelijk aan. Het rechtvaardigt een
daad.

Schulduitsluitingsgronden tasten het element schuld aan. Het rechtvaardigt een dader.


Stappenplan
1. Is het een SUG of een RVG?
2. Wat tast deze SUG/RVG aan?
3. Is wederrechtelijkheid/verwijtbaarheid een element of bestanddeel?
4. Bij welke vraag uit het beslisschema komt dit aan bod?
5. Wat wordt de einduitspraak?
6. Welk wetsartikel hoort hierbij?

Wederrechtelijkheid
- Is altijd een voorwaarde voor strafbaarheid
- Is in de regel een element
- In strijd met het recht/maatschappelijke betamelijkheid
- HR Dreigbrief
- HR Diefstal in noodtoestand
- Leer van de facetwederrechtelijkheid
- Bestanddeel in 350 en ingebakken in 300/301

Stappenplan wederrechtelijkheid
1. Rechtvaardigingsgrond/ schulduitsluitingsgrond  verwijtbaarheid te herkennen aan
woordje schuld
2. Kijken of wederrechtelijkheid/ schuld in delictsomschrijving staat  ja bestanddeel
en nee dan is het een element
3. Bestanddelen: 1e vraag 350 sv  vrijspraak 352 lid 1 Sv