Samenvatting menselijke fysiologie
Hoofdstuk 14 cardiovasculaire fysiologie
Het cardiovasculair systeem is in zijn meeste simpele vorm een reeks van buisjes gevuld met bloed
die verbonden zijn aan een centrale pomp, het hart. De bedoeling is dat er zuurstof wordt
opgenomen thv de longen. Het hart-vaten stelsel zal het zuurstof dan transporteren naar de
desbetreffende gebieden (spieren en organen). De zuurstof en voedingsstoffen die dan mee
getransporteerd worden, worden dan opgenomen. Elke werking veroorzaakt afvalproducten, de
afvalproducten gaan dezelfde weg terug. CO2 zal ter hoogte van de longen afgegeven worden,
afvalstoffen worden via het maag- darm stelsel terug uitgescheiden.
Het cardiovasculair systeem bestaat uit het hart dat bloed pompt doorheen een gesloten systeem
van bloedvaten.
Het hart ligt achter de thorax, achter het sternum. Het hart ligt iets meer naar links afgebogen.
Het hart ligt tussen de longen en rust met de apex op het diafragma.
Uit de linker long lijkt het net of een hapje uit is genomen, dat is om plaats te maken voor het hart.
De rechter long bevat 3 loben, de linker long bevat 2 loben. Beide longen kunnen wel evenveel
zuurstof opnemen. Doordat het hart leunt op het diafragma hangt het nauw samen met de
ademhaling.
Het hart wordt omgeven door een met vloeistof gevulde membraneuze zak, het hartzakje of
pericardium.
Het hart wordt niet alleen beschermd door de thorax en het sternum, maar ook door het hartzakje
(pericardium). Het pericardium bestaat uit 2 vliesjes, pariadataal vlies en visceraal vlies. Visceraal
vlies ligt tegen het orgaan zelf. Pariadataal vlies is het 2de vlies, en wordt door de pincetjes open
1
,gehouden. Tussen de 2 vliezen bevindt zich een vloeistof en die vloeistof zorgt ervoor dat het hart
makkelijk binnen dat hartzakje kan bewegen.
Hartontsteking: () – Carditis
- Pericardium: dit is de buitenste laag van het hart, het ‘hartzakje’. De ontsteking van het
pericardium noemt men pericarditis.
Bij een pericarditis zijn alle symptomen van een ontsteking aanwezig. Zwelling, roodheid, warmte en
pijn treden er op. Zwelling is gevaarlijk, bij een zwelling wil er zeggen dat er vocht wordt
meegenomen. Vocht kan het hart wat wegdrukken in dat hartzakje. Het hartzakje beschermt het
hart, zodat er niks van buiten naar binnen kan gaan en andersom. Als vocht begint op te stapelen
tussen het hartzakje bij een ontsteking, wordt de pompfunctie van het hart belemmerd. Dat hoor je
in het klinisch onderzoek. Je hoort de hartslag minder goed, je hoort meer een soort van wrijving. De
pompfunctie wordt niet beperkt, maar wel de manier waarop het hart zich kan bewegen binnen het
hartzakje.
- Endocardium: dit is de binnenbekleding van ons hart dat in direct contact staat met het
bloed in de voorkamers en de kamers. Het vormt tevens de bekleding van onze hartkleppen.
De ontsteking van het endocardium noemt men endocarditis.
Ontsteking van de binnenbekleding van het hart. Zijn niet allen de kamers en de voorkamers, maar
ook de kleppen. Als de ontsteking op de kleppen komt te zitten, gaat dat de klepwerking beperken.
Dat is gevaarlijk, want de functie van de kleppen is dat het bloed maar in 1 richting gepompt kan
worden (unidirectioneel). Als de kleppen niet goed werken, kan er terug vloei van bloed ontstaan. Dit
gaat de werking van het hart belemmeren. Buiten dat het de functie van het hart kan belemmeren,
staat de ontsteking ook in direct contact met het bloed. Bloed wordt verspreid over heel het lichaam,
hierdoor kunnen er meerdere orgaanfalen ontstaan. Hierdoor neemt de kans op overlijden toe. Dit is
ook te horen tijdens een klinisch onderzoek. Je hoort wrijving maar ook de lub dub is aangedaan.
Endocarditis wordt vaak veroorzaakt door een bacterie, is dus wel goed te behandelen met
antibiotica.
- Myocardium: dit is het hartspierweefsel dat zorgt voor de pompfunctie van het hart. De
ontsteking van het myocard noemt men myocarditis.
Myocarditis is ontsteking van het hartspierweefsel zelf. Komt vaak voor uit een virale infectie. Een
simpele verkoudheid kan dit al teweeg brengen, maar het is voornamelijk gerelateerd aan griep.
2
,Basisprincipe:
De hoofdfunctie van het cardiovasculair systeem is het transport van nutriënten, water, gassen,
afvalstoffen en (bio)chemische signalen van en naar alle delen van het lichaam.
Het bloed passeert ook het maagdarm stelsel, en daarmee transport het ook nutriënten
(voedingsstoffen). Het bloed bevat ook hormonen, cytokines etc.
Het is een belangrijke vorm van cel naar cel communicatie. Al een cel sterft, zijn er een aantal
elementen die wel nog werken, die elementen kunnen terug opgepikt worden door het bloed en
naar een andere cel worden getransporteerd.
Niet alle arteriën zijn zuurstofrijk, de a. pulmonalis vervoert het zuurstof arm bloed van het hart naar
de longen. Vena pulmonalis vervoert zuurstof rijk bloed.
Het arterieel systeem vervoert het bloed van het hart naar periferie via de aorta of de longslagader.
Het veneus systeem brengt het bloed van de periferie naar het hart via vena cava superior, of vena
cava superior (bovenste lidmaat), of vena cava inferior (onderste lidmaat).
Anatomie van het hart
Het hart wordt door het septum verdeeld in twee helften die elk bestaan uit een bovenliggend
atrium (boezem/voorkamer) en een onderliggend ventrikel (kamer).
Rood zuurstof rijk bloed, blauw zuurstof arm.
Strikte afscheiding door septum resulteert in 2 gescheiden circulaties:
- Pulmonale circulatie (van het rechte hart)
- Systematische circulatie (van het linker hart)
Rechter kant is wat meer ventraal gelegen. Linker deel is wat meer naar achter gericht. De vena cava
superior en inferior liggen in de rechtervoorkamer, om doorgepompt te worden naar de rechter
ventrikel richting de pulmonale artery. De aterie van het hart komt naar buiten. De contractie gaat
3
, niet uitsluitend van boven naar onder. Ventrikel pompt terug naar boven, doorheen de pulmonale
arterie. Het zelfde geldt voor het linker hart, het zuurstof rijke bloed dat eerst door de pulmonale
arterie dat doorheen de longen wordt gestuurd, om daar geoxiteerd te gaan worden. Komen via de
pulmonale venen in het linker atrium terecht, om door gepompt te worden naar het linker ventrikel.
Het linker ventrikel zal het bloed dan doorheen de aorta bovenaan uitreden.
De pulmonale arterie en aorta treden bovenaan uit door de embryonale ontwikkeling, waarbij het
hart rondom zijn as draait en de aders bovenuit ontspringen.
Bloeddoorstroming
Bloed komt via de vena cava inferior en superior het rechter atrium binnen, via kleppen komt het
bloed in het rechter ventrikel. Die kleppen hebben 3 klep bladen, dat is de tricuspidalesklep. Het
rechterventrikel gaat bloed doorheen de longslagaderklep (de semilunaire kleppen =
slagaderkleppen) naar de arterie pulmonalis sturen (zuurstof arm). A. pulmonalis gaat zich opsplitsen
in een a. pulmonalis sinistra naar de linker long, en a. pulmonalis dextra naar de rechter long. In de
longen wordt het geoxidiceerd (wordt met zuurstof voorzien). Het gaat terug verzamelen vene
pulmonalis sinistra en dextra, dit wordt een ader met zuurstofrijk bloed. Dit komt aan in het linker
atrium. Wanneer het linkatrium contraheert wordt het bloed doorheen de mitralisklep
(=bicuspidalisklep) (twee bladen), naar de linkerventrikel gepompt. Wanneer de ventrikel
contraheert gaat het bloed doorheen de aortaklep worden gepompt (is ook een semilunaire klep).
Het komt dan terecht in de aorta en verder doorheen de systemische circulatie.
Het hart werk parallel, als het rechter atrium contraheert, contraheert ook het linker atrium.
Hartdoorsnede van bovenaf gezien.
4
Hoofdstuk 14 cardiovasculaire fysiologie
Het cardiovasculair systeem is in zijn meeste simpele vorm een reeks van buisjes gevuld met bloed
die verbonden zijn aan een centrale pomp, het hart. De bedoeling is dat er zuurstof wordt
opgenomen thv de longen. Het hart-vaten stelsel zal het zuurstof dan transporteren naar de
desbetreffende gebieden (spieren en organen). De zuurstof en voedingsstoffen die dan mee
getransporteerd worden, worden dan opgenomen. Elke werking veroorzaakt afvalproducten, de
afvalproducten gaan dezelfde weg terug. CO2 zal ter hoogte van de longen afgegeven worden,
afvalstoffen worden via het maag- darm stelsel terug uitgescheiden.
Het cardiovasculair systeem bestaat uit het hart dat bloed pompt doorheen een gesloten systeem
van bloedvaten.
Het hart ligt achter de thorax, achter het sternum. Het hart ligt iets meer naar links afgebogen.
Het hart ligt tussen de longen en rust met de apex op het diafragma.
Uit de linker long lijkt het net of een hapje uit is genomen, dat is om plaats te maken voor het hart.
De rechter long bevat 3 loben, de linker long bevat 2 loben. Beide longen kunnen wel evenveel
zuurstof opnemen. Doordat het hart leunt op het diafragma hangt het nauw samen met de
ademhaling.
Het hart wordt omgeven door een met vloeistof gevulde membraneuze zak, het hartzakje of
pericardium.
Het hart wordt niet alleen beschermd door de thorax en het sternum, maar ook door het hartzakje
(pericardium). Het pericardium bestaat uit 2 vliesjes, pariadataal vlies en visceraal vlies. Visceraal
vlies ligt tegen het orgaan zelf. Pariadataal vlies is het 2de vlies, en wordt door de pincetjes open
1
,gehouden. Tussen de 2 vliezen bevindt zich een vloeistof en die vloeistof zorgt ervoor dat het hart
makkelijk binnen dat hartzakje kan bewegen.
Hartontsteking: () – Carditis
- Pericardium: dit is de buitenste laag van het hart, het ‘hartzakje’. De ontsteking van het
pericardium noemt men pericarditis.
Bij een pericarditis zijn alle symptomen van een ontsteking aanwezig. Zwelling, roodheid, warmte en
pijn treden er op. Zwelling is gevaarlijk, bij een zwelling wil er zeggen dat er vocht wordt
meegenomen. Vocht kan het hart wat wegdrukken in dat hartzakje. Het hartzakje beschermt het
hart, zodat er niks van buiten naar binnen kan gaan en andersom. Als vocht begint op te stapelen
tussen het hartzakje bij een ontsteking, wordt de pompfunctie van het hart belemmerd. Dat hoor je
in het klinisch onderzoek. Je hoort de hartslag minder goed, je hoort meer een soort van wrijving. De
pompfunctie wordt niet beperkt, maar wel de manier waarop het hart zich kan bewegen binnen het
hartzakje.
- Endocardium: dit is de binnenbekleding van ons hart dat in direct contact staat met het
bloed in de voorkamers en de kamers. Het vormt tevens de bekleding van onze hartkleppen.
De ontsteking van het endocardium noemt men endocarditis.
Ontsteking van de binnenbekleding van het hart. Zijn niet allen de kamers en de voorkamers, maar
ook de kleppen. Als de ontsteking op de kleppen komt te zitten, gaat dat de klepwerking beperken.
Dat is gevaarlijk, want de functie van de kleppen is dat het bloed maar in 1 richting gepompt kan
worden (unidirectioneel). Als de kleppen niet goed werken, kan er terug vloei van bloed ontstaan. Dit
gaat de werking van het hart belemmeren. Buiten dat het de functie van het hart kan belemmeren,
staat de ontsteking ook in direct contact met het bloed. Bloed wordt verspreid over heel het lichaam,
hierdoor kunnen er meerdere orgaanfalen ontstaan. Hierdoor neemt de kans op overlijden toe. Dit is
ook te horen tijdens een klinisch onderzoek. Je hoort wrijving maar ook de lub dub is aangedaan.
Endocarditis wordt vaak veroorzaakt door een bacterie, is dus wel goed te behandelen met
antibiotica.
- Myocardium: dit is het hartspierweefsel dat zorgt voor de pompfunctie van het hart. De
ontsteking van het myocard noemt men myocarditis.
Myocarditis is ontsteking van het hartspierweefsel zelf. Komt vaak voor uit een virale infectie. Een
simpele verkoudheid kan dit al teweeg brengen, maar het is voornamelijk gerelateerd aan griep.
2
,Basisprincipe:
De hoofdfunctie van het cardiovasculair systeem is het transport van nutriënten, water, gassen,
afvalstoffen en (bio)chemische signalen van en naar alle delen van het lichaam.
Het bloed passeert ook het maagdarm stelsel, en daarmee transport het ook nutriënten
(voedingsstoffen). Het bloed bevat ook hormonen, cytokines etc.
Het is een belangrijke vorm van cel naar cel communicatie. Al een cel sterft, zijn er een aantal
elementen die wel nog werken, die elementen kunnen terug opgepikt worden door het bloed en
naar een andere cel worden getransporteerd.
Niet alle arteriën zijn zuurstofrijk, de a. pulmonalis vervoert het zuurstof arm bloed van het hart naar
de longen. Vena pulmonalis vervoert zuurstof rijk bloed.
Het arterieel systeem vervoert het bloed van het hart naar periferie via de aorta of de longslagader.
Het veneus systeem brengt het bloed van de periferie naar het hart via vena cava superior, of vena
cava superior (bovenste lidmaat), of vena cava inferior (onderste lidmaat).
Anatomie van het hart
Het hart wordt door het septum verdeeld in twee helften die elk bestaan uit een bovenliggend
atrium (boezem/voorkamer) en een onderliggend ventrikel (kamer).
Rood zuurstof rijk bloed, blauw zuurstof arm.
Strikte afscheiding door septum resulteert in 2 gescheiden circulaties:
- Pulmonale circulatie (van het rechte hart)
- Systematische circulatie (van het linker hart)
Rechter kant is wat meer ventraal gelegen. Linker deel is wat meer naar achter gericht. De vena cava
superior en inferior liggen in de rechtervoorkamer, om doorgepompt te worden naar de rechter
ventrikel richting de pulmonale artery. De aterie van het hart komt naar buiten. De contractie gaat
3
, niet uitsluitend van boven naar onder. Ventrikel pompt terug naar boven, doorheen de pulmonale
arterie. Het zelfde geldt voor het linker hart, het zuurstof rijke bloed dat eerst door de pulmonale
arterie dat doorheen de longen wordt gestuurd, om daar geoxiteerd te gaan worden. Komen via de
pulmonale venen in het linker atrium terecht, om door gepompt te worden naar het linker ventrikel.
Het linker ventrikel zal het bloed dan doorheen de aorta bovenaan uitreden.
De pulmonale arterie en aorta treden bovenaan uit door de embryonale ontwikkeling, waarbij het
hart rondom zijn as draait en de aders bovenuit ontspringen.
Bloeddoorstroming
Bloed komt via de vena cava inferior en superior het rechter atrium binnen, via kleppen komt het
bloed in het rechter ventrikel. Die kleppen hebben 3 klep bladen, dat is de tricuspidalesklep. Het
rechterventrikel gaat bloed doorheen de longslagaderklep (de semilunaire kleppen =
slagaderkleppen) naar de arterie pulmonalis sturen (zuurstof arm). A. pulmonalis gaat zich opsplitsen
in een a. pulmonalis sinistra naar de linker long, en a. pulmonalis dextra naar de rechter long. In de
longen wordt het geoxidiceerd (wordt met zuurstof voorzien). Het gaat terug verzamelen vene
pulmonalis sinistra en dextra, dit wordt een ader met zuurstofrijk bloed. Dit komt aan in het linker
atrium. Wanneer het linkatrium contraheert wordt het bloed doorheen de mitralisklep
(=bicuspidalisklep) (twee bladen), naar de linkerventrikel gepompt. Wanneer de ventrikel
contraheert gaat het bloed doorheen de aortaklep worden gepompt (is ook een semilunaire klep).
Het komt dan terecht in de aorta en verder doorheen de systemische circulatie.
Het hart werk parallel, als het rechter atrium contraheert, contraheert ook het linker atrium.
Hartdoorsnede van bovenaf gezien.
4
