Urologie en gynaecologie
Bekkenbodemreëducatie
Bekkenbodemtherapie is een recente jonge therapie
Drie openingen in de vrouwelijke bekkenbodem
- Plasbuis
- Vagina
- Darmopening
verschillende gespecialiseerde therapieën
Voorkomen van bekkenbodemincontinentie
Incontinentie (UI) is een frequent probleem dat op elke leeftijd kan voorkomen. Het
merendeel is 30-40+ en voornamelijk vrouw.
Prevalentie niet eenduidig
- Grote spreiding in percentages UI
- Geen eenduidigheid over de soort UI
- Schaamte over het probleem
- Onderzoeksmethode
Incontinentie is in de maatschappij nog altijd een zwaar taboe. Veel mensen durven niet
over deze problematiek praten. Voor de meeste problemen is er namelijk wel een goede
oplossing.
Sommige mensen reageren harder op urineverlies. Sommige vinden het normaal, zeker op
oudere leeftijd, terwijl andere zelfs een minimaal gevoel vreselijk vinden. Sommigen gaan
zelfs sociaal isoleren
Wat is incontinentie?
- Iedere vorm van onvrijwillig urineverlies
Bekkenbodemdysfunctie bij vrouwen heeft een enorme prevalentie
- Omvat UI, FI, coeles, …
- Stijgt met de leeftijd
Vergelijkt met dit met andere chronische ziekte zoals DM komt incontinentie veel vaker voor
Hoe zit het bij de man?
- Een man is meer “waterdicht” en zit niet met een bevallig of een extra opening
voor een bevalling
- Prostaatkanker operatie geeft grote kan op incontinentie
Anatomie van nieren, urethers, blaas en urethra
Drie compartimenten
1
, - Vagina + utherus/baarmoeder
- Anus (rectum)
- Urine buis (blaas, detrusor)
De baarmoeder omarmt eigenlijk de blaas ruimte innemend proces
Soms kan een beeldvorming van de drie compartimenten nodig zijn. De blaas dient hiervoor
volledig gevuld te zijn. De baarmoeder en het darmkanaal zijn gevuld met echo-gel.
Bij mannen plakt de prostaat tegen de blaas. De prostaat zorgt dat klaargemaakt sperma kan
zwemmen en voeding heeft. De uitwendige penis loopt verder naar inwendig tot de blaas.
De prostaat bevindt zich onder de blaas.
Hogere urinewegen
- Nieren
- Urethers (afvoerwegen van nieren naar blaas)
Lagere urine wegen
- Blaas
- Urethra (plaskanaal)
Deze twee urinewegen vormen samen een functioneel geheel
De hogere urinewegen
Nieren
- Boonvormig
- 10-13 cm
- Liggen Achter het peritoneum maar niet op een rechte lijn
- De rechter nier ligt lager dit komt door de lever welke ruimte innemend is en de
rechter nier dus naar beneden duwt
- Filtersysteem om het bloed constant te houden goede lichaamsfunctionaliteit
- Ureum en creatinine zijn de afvalstoffen
o Creatinine komt vijr uit spieren bij de verwerking van eiwitten stijgt bij
chronische nierschade
- Regulatie van vocht en zout balans moet constant gehouden worden
o Kan ook via zweten en vochtinname gereguleerd worden
- Aanmaak van hormonen
o Rerine: bloeddruk regulatie
o Erytropoetine: stimulatie rode bloedcellen/erytrocyten
o Hormoon: vitamine D omzetten in een werkzame stof kalk in het bot
absorberen
Urethers
- Vervoer van nieren naar blaas transport
- Lange kanalen (25-30cm)
2
, - Komen achter aan de blaas
- Wanneer de blaas samentrekt worden deze dichtgedrukt anti-reflux mechanisme
- Door drukverhoging in de blaas drukverhoging op de urethers
- Wanneer bij een viscico-ureterale reflux wanneer reflux mechanisme niet genoeg
werkt druk in de nieren kan te hoog worden litteken weefsel minder
functionaliteit en bacteriën van de blaas kunnen in de nier terecht komen
Lagere urinewegen
Blaas
- Functie = reservoir + excretie
- De dwarsgestreepte urethrale sfincter ligt bij de man onder de prostaat bij de vrouw
ligt deze onder de blaas
- In een rusttoestand is deze spier actief
- Spier is niet somatisch bezenuwd niet onder invloed van de wil
- Ligt in het klein bekken achter het os pubis achter het peritoneum
- Vorm en positie: Hangt af van de leeftijd en de graag van vulling
- Trigonium
o Plek waar urethers in de blaas komen
o Trekt niet mee samen
- Blaashals
o Blaashals =overgang blaas – urethra
o Inwendige sfincter (bladder neck) Uitlopers detrusor
plaatselijke contractie gladde spiervezels
o Gesloten tijdens vulling
o Trechter vorm waar urine doorloopt
o Drie afzonderlijke lagen (NTK)
- Blaaswand heeft ook drie lagen (niet te kennen)
o Systoscopie om diagnoses te stellen
Urethra
- Myo-epitheliale buis
- Gladde spiervezels behalve op de plek waar ze doorheen de bekkenbodem lopen
- Ligt 2/3e in de abdominale ruimte
o Ligt net boven de vagina
o Vrouw: 6 mm doorsnede en loopt caudaalwaarts tussen de kleine
schaamlippen
o Man: 2-3 cm doorsnede loopt door de prostaat tot meatus
- Bij de man is de urethra lengte veel langer dan de penis lengte (16-20cm)
- Binnenzijde
o Urethrascopie
o Mucosa en submucosa
Atrofie bij menopauze
o Glad spierweefsel
3
, o Adventitia
Anatomie van de bekkenbodemspieren
Deze kennis is belangrijk omdat de ligging en kennis van spierfunctie enorm belangrijk is
voor de behandeling
Begrenzing
- Os pubis
- Tuber ischiadica
- os coccygis
bezenuwing
- n. pudendus
kan schade geven bij een vaginale bevalling
De weke delen sluiten de kleine bekken af langs caudaal lijn gevormd tussen de twee
tuber maakt hier twee delen van
- urogenitale streek
- anaal streek
dit is zowel bij de man als vrouw
Functies
- steunfunctie
- sluitfunctie/regeling mictie + defecatie + passage baby
- seksuele functie
spiertypes: slow en fast twitch
slow
- type I - rode tonische vezels
- blijven constant actief
- langdurig submax contractie
- ondersteunende statische functie
fast
- type II – witte fasiche
- kort en kracht samentrekken
verhouding 2/3 slow en 1/3 fast
De bekkenbodem hebben we dus nodig om te plassen/op te houden, stoelgang te maken,
seksueel vlak/voortplanting,….
4
Bekkenbodemreëducatie
Bekkenbodemtherapie is een recente jonge therapie
Drie openingen in de vrouwelijke bekkenbodem
- Plasbuis
- Vagina
- Darmopening
verschillende gespecialiseerde therapieën
Voorkomen van bekkenbodemincontinentie
Incontinentie (UI) is een frequent probleem dat op elke leeftijd kan voorkomen. Het
merendeel is 30-40+ en voornamelijk vrouw.
Prevalentie niet eenduidig
- Grote spreiding in percentages UI
- Geen eenduidigheid over de soort UI
- Schaamte over het probleem
- Onderzoeksmethode
Incontinentie is in de maatschappij nog altijd een zwaar taboe. Veel mensen durven niet
over deze problematiek praten. Voor de meeste problemen is er namelijk wel een goede
oplossing.
Sommige mensen reageren harder op urineverlies. Sommige vinden het normaal, zeker op
oudere leeftijd, terwijl andere zelfs een minimaal gevoel vreselijk vinden. Sommigen gaan
zelfs sociaal isoleren
Wat is incontinentie?
- Iedere vorm van onvrijwillig urineverlies
Bekkenbodemdysfunctie bij vrouwen heeft een enorme prevalentie
- Omvat UI, FI, coeles, …
- Stijgt met de leeftijd
Vergelijkt met dit met andere chronische ziekte zoals DM komt incontinentie veel vaker voor
Hoe zit het bij de man?
- Een man is meer “waterdicht” en zit niet met een bevallig of een extra opening
voor een bevalling
- Prostaatkanker operatie geeft grote kan op incontinentie
Anatomie van nieren, urethers, blaas en urethra
Drie compartimenten
1
, - Vagina + utherus/baarmoeder
- Anus (rectum)
- Urine buis (blaas, detrusor)
De baarmoeder omarmt eigenlijk de blaas ruimte innemend proces
Soms kan een beeldvorming van de drie compartimenten nodig zijn. De blaas dient hiervoor
volledig gevuld te zijn. De baarmoeder en het darmkanaal zijn gevuld met echo-gel.
Bij mannen plakt de prostaat tegen de blaas. De prostaat zorgt dat klaargemaakt sperma kan
zwemmen en voeding heeft. De uitwendige penis loopt verder naar inwendig tot de blaas.
De prostaat bevindt zich onder de blaas.
Hogere urinewegen
- Nieren
- Urethers (afvoerwegen van nieren naar blaas)
Lagere urine wegen
- Blaas
- Urethra (plaskanaal)
Deze twee urinewegen vormen samen een functioneel geheel
De hogere urinewegen
Nieren
- Boonvormig
- 10-13 cm
- Liggen Achter het peritoneum maar niet op een rechte lijn
- De rechter nier ligt lager dit komt door de lever welke ruimte innemend is en de
rechter nier dus naar beneden duwt
- Filtersysteem om het bloed constant te houden goede lichaamsfunctionaliteit
- Ureum en creatinine zijn de afvalstoffen
o Creatinine komt vijr uit spieren bij de verwerking van eiwitten stijgt bij
chronische nierschade
- Regulatie van vocht en zout balans moet constant gehouden worden
o Kan ook via zweten en vochtinname gereguleerd worden
- Aanmaak van hormonen
o Rerine: bloeddruk regulatie
o Erytropoetine: stimulatie rode bloedcellen/erytrocyten
o Hormoon: vitamine D omzetten in een werkzame stof kalk in het bot
absorberen
Urethers
- Vervoer van nieren naar blaas transport
- Lange kanalen (25-30cm)
2
, - Komen achter aan de blaas
- Wanneer de blaas samentrekt worden deze dichtgedrukt anti-reflux mechanisme
- Door drukverhoging in de blaas drukverhoging op de urethers
- Wanneer bij een viscico-ureterale reflux wanneer reflux mechanisme niet genoeg
werkt druk in de nieren kan te hoog worden litteken weefsel minder
functionaliteit en bacteriën van de blaas kunnen in de nier terecht komen
Lagere urinewegen
Blaas
- Functie = reservoir + excretie
- De dwarsgestreepte urethrale sfincter ligt bij de man onder de prostaat bij de vrouw
ligt deze onder de blaas
- In een rusttoestand is deze spier actief
- Spier is niet somatisch bezenuwd niet onder invloed van de wil
- Ligt in het klein bekken achter het os pubis achter het peritoneum
- Vorm en positie: Hangt af van de leeftijd en de graag van vulling
- Trigonium
o Plek waar urethers in de blaas komen
o Trekt niet mee samen
- Blaashals
o Blaashals =overgang blaas – urethra
o Inwendige sfincter (bladder neck) Uitlopers detrusor
plaatselijke contractie gladde spiervezels
o Gesloten tijdens vulling
o Trechter vorm waar urine doorloopt
o Drie afzonderlijke lagen (NTK)
- Blaaswand heeft ook drie lagen (niet te kennen)
o Systoscopie om diagnoses te stellen
Urethra
- Myo-epitheliale buis
- Gladde spiervezels behalve op de plek waar ze doorheen de bekkenbodem lopen
- Ligt 2/3e in de abdominale ruimte
o Ligt net boven de vagina
o Vrouw: 6 mm doorsnede en loopt caudaalwaarts tussen de kleine
schaamlippen
o Man: 2-3 cm doorsnede loopt door de prostaat tot meatus
- Bij de man is de urethra lengte veel langer dan de penis lengte (16-20cm)
- Binnenzijde
o Urethrascopie
o Mucosa en submucosa
Atrofie bij menopauze
o Glad spierweefsel
3
, o Adventitia
Anatomie van de bekkenbodemspieren
Deze kennis is belangrijk omdat de ligging en kennis van spierfunctie enorm belangrijk is
voor de behandeling
Begrenzing
- Os pubis
- Tuber ischiadica
- os coccygis
bezenuwing
- n. pudendus
kan schade geven bij een vaginale bevalling
De weke delen sluiten de kleine bekken af langs caudaal lijn gevormd tussen de twee
tuber maakt hier twee delen van
- urogenitale streek
- anaal streek
dit is zowel bij de man als vrouw
Functies
- steunfunctie
- sluitfunctie/regeling mictie + defecatie + passage baby
- seksuele functie
spiertypes: slow en fast twitch
slow
- type I - rode tonische vezels
- blijven constant actief
- langdurig submax contractie
- ondersteunende statische functie
fast
- type II – witte fasiche
- kort en kracht samentrekken
verhouding 2/3 slow en 1/3 fast
De bekkenbodem hebben we dus nodig om te plassen/op te houden, stoelgang te maken,
seksueel vlak/voortplanting,….
4
