Samenvatting SV gezinsondersteuning

GEZINSONDERSTEUNING

, H1: SITUERING LEERINHOUDEN
OVER VROEGER EN NU ... : OVER MAATSCHAPPELIJKE VERANDERINGEN,
OPVOEDINGSONZEKERHEID EN DE BEHOEFTE AAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING




DE HUIZEN VAN HET KIND: OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN VLAANDEREB




THEORIE EN PRAKTIJK: OVER DE KEUZE VAN EVIDENCE BASED METHODIEKEN IN
VLAAANDEREN




‘IT TAKES A VILLAGE TO RAISE A CHILD’: OVER OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN DE
BUURT, HET NETWERK, DE GEMEENSCHAP




2

, H2: LEGITIMERING VAN
OPVOEDINGSONDERSTEUNING (=OO)
HISTORISCHE CONTEXT

VROEGER


DE LIBERALE NACHTWAKERSSTAAT

De liberale nachtwakersstaat

 Begin 19de eeuw moralistische periode: interveniëren in het gezin vanuit morele en religieuze
beweegredenen
 Overheid moeit zich niet met de opvoeding (investeren enkel in de nacht – politie etc – maar verder niet)
 Patriarchale, burgerlijke gezin = de norm
 Feminisering van opvoedingstaken
 Decontextualisering en culpabilisering van moeders

- Decontextualisering: alles werd uit de context gerukt – kindersterfte is niet omdat je als ouder de
opvoeding niet goed doet, maar dat was vooral door hygiene, veilige omstandigheden,..
- Culpabilisering van moeders: snel de schuld bij de moeder leggen, want we focussen ons op de
moederzorg

 Filantropie: focus ligt op moeder- en kinderzorg


GERATIONALISEERDE OV ERHEIDSINMENGING

Gerationaliseerde overheidsinmenging

 Tweede helft 19de eeuw
 Overheid moeit zich met de opvoeding
 Eugenetica en Statistiek als legitimering voor preventie

- Eugenetica: op zoek naar goede genen, ideale populatien wie blijft erin, wie moet zich
aanpassen,...

 Institutionalisering (overheid gaat zorgen voor scholen/instituten) en pedagogisering (kinderwetten 1901
met verbod arbeid, leerplicht 1914,….)
 Kinderen als kapitaal, de toekomst = het kind moet iets opbrengen
 Ouders = verantwoordelijk voor:

- Het welzijn van hun kind
- Hoe de maatschappij eruit zal zien

 Nu zorgen beide ouders al wat meer voor het kind ipv enkel de moeder – indien het kind het niet goed
doet blijft er wel gekeken naar de ouders, niet naar de overheid




3

, SOCIAAL-DEMOCRATISCHE WELVAARTSTAAT

Sociaal democratische welvaartstaat

 = na de oorlog heropbouw
 Welvaart en sociale zekerheid
 Van Welvaart naar welzijn
 “Verzorgingsstaat” en “Interventiestaat”
 Emancipatorisch gedachtegoed leidde tot detraditionalisering (je gaat weg van de tradities) en morele
vrijheid
 Geloof in maakbaarheid (alles kan gerealiseerd worden)
 Keuzevrijheid en verantwoordelijkheid
 Herculpabalisering van ouders


DE OPKOMST VAN HET N EO LIBERALISME

Opkomst van het neo liberalisme

 1980, economische crisis
 Van verzorgingsstaat naar sociale investeringsstaat
 Activerend discours + nadruk op preventie als legitimering
 Terug naar de nachtwakersstaat? Met focus op arbeidmarkt en sociale orde
 21ste eeuw: responsabilisering van ouders
 “Ouders vormen om hun kinderen succesvol op te voeden” – “Geloof in maakbaarheid”
 Er wordt opnieuw naar de ouders gekeken

EN NU? (JAREN 2000 EN VERD ER)

Terugkerend

 Ouders (vooral moeders) = steeds unieke en centrale opvoedingsverantwoordelijken
 De sociale problemen worden teruggebracht tot individuele problemen van de ouders – de problemen
liggen bij de ouders (zij zijn verantwoordelijk)
 Veel aandacht voor OO (zo veel mogelijk meegeven aan de ouders)
 Een breuk met het verleden? Gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid? (Decreet
opvoedingsondersteuning 2007) – er wordt wel nog naar de ouders gekeken, maar de overheid neemt ook
verantwoordelijkheid




4