Hoorcolleges
Hersenontwikkeling: leren en gedrag
Hoorcollege 1: Introductie
Inhoud van dit college:
- Wat is Developmental Cognitive Neuroscience en Educational Neuroscience?
- Hoe werken onze hersenen?
- Beeldvormende technieken
- Brain Networks (hersenen zijn georganiseerd in netwerken) en Graph theory (zie artikel,
theorie die beschrijft hoe netwerken geconstrueerd zijn)
- Theorieën over de hersenen: de predictive brain
Neuroscience en developmental neuroscience
- Neuroscience = alle disciplines die zich bezighouden met hersenonderzoek.
- Developmental neuroscience = alle disciplines die zich bezighouden met de
hersenontwikkeling.
- Kennis hersenfunctie en organisatie bij volwassenen is nog beperkt
- Kennis van de hersenontwikkeling is nog beperkter
o Jonge wetenschap
o Ontwikkeling zelf is al een complex proces. Hersenontwikkeling is afhankelijk van
samenspel van genen, moleculaire processen en invloeden vanuit de omgeving.
o Kennis over de hersenen hebben we vooral door onderzoek bij volwassenen. Dit is
vooral gebaseerd op patiënten onderzoek; onderzoek bij mensen na een bloeding.
Kennis over de hersenen in het volwassen stadium of van patiënten is beperkt
toepasbaar op kinderen
o Beeldvormende technieken zijn niet altijd inzetbaar (invasief). MRI-scans zijn
bijvoorbeeld niet toepasbaar bij hele jonge kinderen. Je kunt je namelijk niet
bewegen. Het is erg smal en maakt veel lawaai.
Developmental Cognitive Neuroscience
Developmental Cognitive Neuroscience= Wetenschap die zich bezighoudt met de relatie tussen de
ontwikkeling van leren en gedrag en de functionele en structurele ontwikkeling van de hersenen. Er
is een parallel in de verandering in de hersenontwikkeling en de verandering in gedragsontwikkeling
(wel voorzichtig zijn met causale uitspraken!). Deze relatie wordt bestudeerd bij typische en
atypische populaties. Implicaties: opvoeding, onderwijs, diagnostiek en behandeling.
Het is ontstaan midden jaren ’80. Begonnen met een special issue in het tijdschrift Child
Development in 1987: Developmental Psychology and the Neurosciences: Building a bridge met de
bedoeling om ontwikkelingspsychologen te informeren over dit gebied.
- Er was weinig kennis van de hersenontwikkeling.
- Nieuwe ontwikkelingen
o Hersenen zijn plastischer dan we dachten: neuroplasticiteit. De meesten gingen
ervan uit dat als een baby geboren wordt, de hersenen al bijna klaar waren en er nog
weinig ontwikkeling mogelijk was. Het was niet meer te beïnvloeden, dachten ze.
Tegenwoordig blijkt dat op microniveau (cellen in de hersenen) nog van alles
gebeurt. Deze ontwikkeling gaat nog door tot ver in de volwassenheid. De
verbindingen die aangelegd worden, kunnen je hele leven lang veranderen.
o Human Genome project (2000) belangrijk project waarbij geprobeerd werd het
menselijk DNA in kaart te brengen. Toen werd gevonden dat wij iets meer dan
25.000 genen hebben. Nu zijn we bezig met het onderzoeken wat elk gen precies
1
Hersenontwikkeling: leren en gedrag
Hoorcollege 1: Introductie
Inhoud van dit college:
- Wat is Developmental Cognitive Neuroscience en Educational Neuroscience?
- Hoe werken onze hersenen?
- Beeldvormende technieken
- Brain Networks (hersenen zijn georganiseerd in netwerken) en Graph theory (zie artikel,
theorie die beschrijft hoe netwerken geconstrueerd zijn)
- Theorieën over de hersenen: de predictive brain
Neuroscience en developmental neuroscience
- Neuroscience = alle disciplines die zich bezighouden met hersenonderzoek.
- Developmental neuroscience = alle disciplines die zich bezighouden met de
hersenontwikkeling.
- Kennis hersenfunctie en organisatie bij volwassenen is nog beperkt
- Kennis van de hersenontwikkeling is nog beperkter
o Jonge wetenschap
o Ontwikkeling zelf is al een complex proces. Hersenontwikkeling is afhankelijk van
samenspel van genen, moleculaire processen en invloeden vanuit de omgeving.
o Kennis over de hersenen hebben we vooral door onderzoek bij volwassenen. Dit is
vooral gebaseerd op patiënten onderzoek; onderzoek bij mensen na een bloeding.
Kennis over de hersenen in het volwassen stadium of van patiënten is beperkt
toepasbaar op kinderen
o Beeldvormende technieken zijn niet altijd inzetbaar (invasief). MRI-scans zijn
bijvoorbeeld niet toepasbaar bij hele jonge kinderen. Je kunt je namelijk niet
bewegen. Het is erg smal en maakt veel lawaai.
Developmental Cognitive Neuroscience
Developmental Cognitive Neuroscience= Wetenschap die zich bezighoudt met de relatie tussen de
ontwikkeling van leren en gedrag en de functionele en structurele ontwikkeling van de hersenen. Er
is een parallel in de verandering in de hersenontwikkeling en de verandering in gedragsontwikkeling
(wel voorzichtig zijn met causale uitspraken!). Deze relatie wordt bestudeerd bij typische en
atypische populaties. Implicaties: opvoeding, onderwijs, diagnostiek en behandeling.
Het is ontstaan midden jaren ’80. Begonnen met een special issue in het tijdschrift Child
Development in 1987: Developmental Psychology and the Neurosciences: Building a bridge met de
bedoeling om ontwikkelingspsychologen te informeren over dit gebied.
- Er was weinig kennis van de hersenontwikkeling.
- Nieuwe ontwikkelingen
o Hersenen zijn plastischer dan we dachten: neuroplasticiteit. De meesten gingen
ervan uit dat als een baby geboren wordt, de hersenen al bijna klaar waren en er nog
weinig ontwikkeling mogelijk was. Het was niet meer te beïnvloeden, dachten ze.
Tegenwoordig blijkt dat op microniveau (cellen in de hersenen) nog van alles
gebeurt. Deze ontwikkeling gaat nog door tot ver in de volwassenheid. De
verbindingen die aangelegd worden, kunnen je hele leven lang veranderen.
o Human Genome project (2000) belangrijk project waarbij geprobeerd werd het
menselijk DNA in kaart te brengen. Toen werd gevonden dat wij iets meer dan
25.000 genen hebben. Nu zijn we bezig met het onderzoeken wat elk gen precies
1
