H1 Wat is relationele ethiek?
Relationele ethiek: aan de slag met netwerk van relaties, de vele factoren die het leven van
de cliënt uitmaken.
SW betreft werken met een netwerk van moeilijkheden, kansen, weerstanden…
- SWer methodieken aangeleerd om complexe problematieken op te lossen.
- Maar de mens is een gevoelig en betekenisgevend wezen.
- Totalitair of relationeel omgaan met de hulpvraag van de cliënt?
Vroeger: totalitair: het leven is in god gefundeerd, het fundament ligt totaal vast in een
vastomlijnd religieus kader. Heden: relationeel: niets ligt nog vast, verlies van evidentie,
ethisch stuurloos, filosofie van de relatie.
1. Vier modellen van ethiek
Rationalisering (mathematisering, formalisering):
- Materialistisch, modern. Mechanische termen over menselijke relaties.
- Geloven een probleem totaal te kunnen oplossen en beheersen via metingen en
vaste procedures.
- Sociale problematieken beantwoorden aan scherp afgelijnde definities.
- Via objectiviteit en mathematisch efficiënte procedures.
Individualisering (vermarkting van de ethiek):
- Totaal economische zaak van het individu (contracten, financiën, efficiëntie, rechten
en plichten).
- Valt samen met mathematisering; vermarkting vraag een SW die in procedures
gegoten kan worden.
- Bv.: na voorgestelde revalidatie van 10 dagen nog niet genezen. Wie is
verantwoordelijk? Wie betaalt voor extra sessies?
Relationele ethiek:
- Ethisch probleem nooit totaal kunnen oplossen.
- Afwezigheid van evidente kaders biedt een kans om het beter te doen.
- Abstracte, wetenschappelijke inhouden relevant vertalen naar de praktijk.
- Fundament relevant toepassen op concrete sociale problematieken.
- Wisselwerking tussen objectiviteit en subjectiviteit.
Religieuze visie:
- Ethisch probleem is een kwestie van louter geloof.
- God is voldoende voor het oplossen van onze ethische moeilijkheden.
2. Grond (-waarden)
Filosofie stelt vraag naar grond.
- Uiteindelijke waarde/grondwaarde
- Totalitair/relationeel
Ethiek fundeert zich op waarden.
- Er kan nog verder gevraagd worden
- Gefundeerd in meer diepere waarden (tot je aan de grondwaarde komt)
, 3. Grondwaarde in SW?
Totale (evidente) grondwaarde:
- Grondwaarde is totaal perfect, kan het goede totaal realiseren.
- Totalitair, zekerheid, rust.
- Blind voor bijzondere omstandigheden.
- Ofwel totaal objectief, ofwel totaal subjectief:
o Objectief: waarheidsbegrip van wetenschappelijk/economisch totalitarisme.
o Subjectief: waarheidsbegrip van individualistisch totalitarisme.
- Elke vorm van relatie/verbinding met de realiteit van een bepaald probleem ontbreekt.
Relationele grondwaarde:
- Beperkte toepassingsgebied.
- Is niet op voorhand in te vullen; pas in relatie met de realiteit wordt duidelijk wat de
grondwaarde concreet betekent.
4. Zoeken naar relationele grondwaarde
Relationele grondwaarde illustreren vanuit de realiteit. Door praktijk leert men bij.
Ons fundament = de relatie/wisselwerking tussen een netwerk van een aantal waarden.
Ethisch antwoord: relevant verband tussen onze achtergrond, vertaalt naar onze waarden
en de concrete context van de problematiek.
Grondwaarde van relationele ethiek: het relationele. Elk handelen dat het relationele
respecteert en versterkt is ethisch goed.
5. Belang van relationele ethiek voor SW
Het persoonlijke (micro):
- Nadenken over en beter leren begrijpen van de relatie tussen jezelf, anderen en de
wereld meer bewust van vooroordelen moment van kritiek op je waarden.
- Je persoonlijke waarden veranderen, evolueren door de praktijk je handelen
verandert en verbetert.
Het organisatorische (meso):
- Organisatie = relationeel mesosysteem resultaat van een complex netwerk van
persoonlijke engagementen en waarden.
- Visie = de ethiek van de organisatie (welk netwerk van waarden? Hoe deze
operationaliseren doorheen haar praktijk?
Het maatschappelijke (macro):
- Grondwaarde bepaalt hoe de samenleving omgaat met diegene die hulp nodig
hebben.
- Subsidies, budgetten, verloning wordt bepaalt door de grondwaarde.
- Samenleving kent ook grondrechten.
Relationele ethiek: aan de slag met netwerk van relaties, de vele factoren die het leven van
de cliënt uitmaken.
SW betreft werken met een netwerk van moeilijkheden, kansen, weerstanden…
- SWer methodieken aangeleerd om complexe problematieken op te lossen.
- Maar de mens is een gevoelig en betekenisgevend wezen.
- Totalitair of relationeel omgaan met de hulpvraag van de cliënt?
Vroeger: totalitair: het leven is in god gefundeerd, het fundament ligt totaal vast in een
vastomlijnd religieus kader. Heden: relationeel: niets ligt nog vast, verlies van evidentie,
ethisch stuurloos, filosofie van de relatie.
1. Vier modellen van ethiek
Rationalisering (mathematisering, formalisering):
- Materialistisch, modern. Mechanische termen over menselijke relaties.
- Geloven een probleem totaal te kunnen oplossen en beheersen via metingen en
vaste procedures.
- Sociale problematieken beantwoorden aan scherp afgelijnde definities.
- Via objectiviteit en mathematisch efficiënte procedures.
Individualisering (vermarkting van de ethiek):
- Totaal economische zaak van het individu (contracten, financiën, efficiëntie, rechten
en plichten).
- Valt samen met mathematisering; vermarkting vraag een SW die in procedures
gegoten kan worden.
- Bv.: na voorgestelde revalidatie van 10 dagen nog niet genezen. Wie is
verantwoordelijk? Wie betaalt voor extra sessies?
Relationele ethiek:
- Ethisch probleem nooit totaal kunnen oplossen.
- Afwezigheid van evidente kaders biedt een kans om het beter te doen.
- Abstracte, wetenschappelijke inhouden relevant vertalen naar de praktijk.
- Fundament relevant toepassen op concrete sociale problematieken.
- Wisselwerking tussen objectiviteit en subjectiviteit.
Religieuze visie:
- Ethisch probleem is een kwestie van louter geloof.
- God is voldoende voor het oplossen van onze ethische moeilijkheden.
2. Grond (-waarden)
Filosofie stelt vraag naar grond.
- Uiteindelijke waarde/grondwaarde
- Totalitair/relationeel
Ethiek fundeert zich op waarden.
- Er kan nog verder gevraagd worden
- Gefundeerd in meer diepere waarden (tot je aan de grondwaarde komt)
, 3. Grondwaarde in SW?
Totale (evidente) grondwaarde:
- Grondwaarde is totaal perfect, kan het goede totaal realiseren.
- Totalitair, zekerheid, rust.
- Blind voor bijzondere omstandigheden.
- Ofwel totaal objectief, ofwel totaal subjectief:
o Objectief: waarheidsbegrip van wetenschappelijk/economisch totalitarisme.
o Subjectief: waarheidsbegrip van individualistisch totalitarisme.
- Elke vorm van relatie/verbinding met de realiteit van een bepaald probleem ontbreekt.
Relationele grondwaarde:
- Beperkte toepassingsgebied.
- Is niet op voorhand in te vullen; pas in relatie met de realiteit wordt duidelijk wat de
grondwaarde concreet betekent.
4. Zoeken naar relationele grondwaarde
Relationele grondwaarde illustreren vanuit de realiteit. Door praktijk leert men bij.
Ons fundament = de relatie/wisselwerking tussen een netwerk van een aantal waarden.
Ethisch antwoord: relevant verband tussen onze achtergrond, vertaalt naar onze waarden
en de concrete context van de problematiek.
Grondwaarde van relationele ethiek: het relationele. Elk handelen dat het relationele
respecteert en versterkt is ethisch goed.
5. Belang van relationele ethiek voor SW
Het persoonlijke (micro):
- Nadenken over en beter leren begrijpen van de relatie tussen jezelf, anderen en de
wereld meer bewust van vooroordelen moment van kritiek op je waarden.
- Je persoonlijke waarden veranderen, evolueren door de praktijk je handelen
verandert en verbetert.
Het organisatorische (meso):
- Organisatie = relationeel mesosysteem resultaat van een complex netwerk van
persoonlijke engagementen en waarden.
- Visie = de ethiek van de organisatie (welk netwerk van waarden? Hoe deze
operationaliseren doorheen haar praktijk?
Het maatschappelijke (macro):
- Grondwaarde bepaalt hoe de samenleving omgaat met diegene die hulp nodig
hebben.
- Subsidies, budgetten, verloning wordt bepaalt door de grondwaarde.
- Samenleving kent ook grondrechten.
