KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
HOOFDSTUK 1: INCLUSIE
LES 1 – INTRODUCTIE INCLUSIE
INCLUSIEVE LEEROMGEVINGEN
Inclusieve leeromgevingen = leeromgevingen die goed onderwijs mogelijk maken voor alle leerlingen,
ongeacht beperking, gender, etniciteit, afkomst, meertaligheid…
Diversiteit = meerwaarde, elke leerling wordt gelijkwaardig behandeld
- De leraar kan alle mogelijke ondersteuningsbronnen benutten:
Ouders
Lerarenteam
Directie
Externe ondersteuners
Leerlingen …
- De leraar kan de nodige aanpassingen maken om volwaardige participatie aan het schoolgebeuren
mogelijk te maken.
Elke leerling krijgt optimale leerkansen (op cognitief, sociaal, emotioneel, motorisch en moreel vlak)
ESSENTIE BIJ INCLUSIEF ONDERWIJS:
⇒ Het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden
⇒ Voor alle leerlingen met diverse achtergronden
⇒ Leraren die in staat zijn om drempels, die het leren en participeren van lln bemoeilijken, te herkennen
en te verlagen
⇒ Verschillende actoren in het inclusieverhaal en belang van goede samenwerking
LES 2 – HET M-DECREET
1. SITUERING M-DECREET
M = maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften (bv: een aangepaste stoel, groter
lettertype, meer tijd, typen met computer…)
M staat ook symbool voor: mindset en motivatie.
1.1 M VAN MAATREGELEN
Specifieke onderwijsbehoeften = SOB = leerlingen met langdurige en belangrijke participatieproblemen die
ontstaan door een samenspel tussen:
- Functiebeperkingen (bv: slechtziend zijn)
- Beperkingen in activiteiten (bv: in een rolstoel zitten)
- Persoonlijke (bv: erg verlegen) en externe factoren (bv: ouderbetrokkenheid afwezig)
1
, KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
Wat heeft een bepaalde leerling specifiek nodig om te kunnen participeren in de klas- en schoolcontext?
Niet focussen op de beperking van de leerling focus op: hoe kan ik de omgeving aanpassen aan de specifieke
noden van elk kind?
Samenspel met persoonlijke en externe factoren NIET MEER LABELEN.
1.2 M VAN MINDSHIFT
Kernvraag: ‘Welke nood/behoefte heeft deze leerling in deze klas en tijdens deze les om tot leren te komen?’
Vertrekken vanuit ontwikkelingsnood/-behoefte i.p.v. focus te leggen op het label/de beperking.
Noden komen pas tot uiting in een onaangepaste omgeving waar er een participatieprobleem ontstaat
1.3 M VAN MOTIVATIE
Vier vaststellingen die ons moeten motiveren voor inclusief onderwijs:
1. BE heeft in vergelijking met andere EU-landen relatief veel lln met SOB (6,63%)
2. BE kiest meer dan andere landen voor een oplossing in aparte scholen (4,35%)
3. Het # lln in het buitengewoon onderwijs blijft groeien, de laatste 10 jaar met 12%
4. BE ondertekende het gelijkekansen- en gelijkbehandelingsdecreet + het VN-verdrag over rechten
personen met een handicap… dus moeten er in de praktijk ook gelijke kansen komen.
OPMERKING:
M-decreet zal afgeschaft worden Begeleidingsdecreet komt in de plaats:
- Inclusie kan en mag maar moet mogelijk blijven!
- Specifiek per kind kijken of het haalbaar is in het gewone onderwijs te blijven
- Betere begeleiding voor onder andere hoogbegaafden en kinderen met dyslexie
DE HISTORIEK VAN HET M-DECREET
In grote lijnen begrijpen en
kunnen linken aan artikels.
2015: M-decreet:
- Veel eisen, weinig echte
begeleiding en realiteit
- VN-verdrag in praktijk gebracht
- Visie in ideeën mooi, maar
worden niet in praktijk gebracht.
Van integratie = de mens moet zich aanpassen aan de maatschappij naar inclusie = de maatschappij moet
zichzelf aanpassen aan iedereen.
2
, KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
WAT WAS ER AL?
Wettelijke regelingen zorg voor het M-decreet:
- BuBaO
- GON
- ION
BUITENGEWOON ONDERWIJS
BuBaO voor het M-decreet BuBaO na het M-decreet
Kinderen met een: Basisaanbod: type 1 & 8
Type 1: lichte mentale beperking Type 2-7: blijft bestaan
Type 2: matig en ernstig mentale beperking
Type 3: ernstige emotionele en/of Type 9: autismespectrumstoornis zonder
gedragsproblemen verstandelijke beperking.
Type 4: fysieke beperking
Type 5: medische redenen in een ziekenhuis of
preventorium
Type 6: visuele beperking
Type 7: auditieve beperking
Type 8: ernstige leerstoornissen
GEÏNTEGREERD ONDERWIJS (GON)
- Leerlingen met SOB volgen les in gewoon onderwijs
- Begeleiding door leerkracht uit BaBuO voor aantal uur per week
- Taak GON-leerkracht:
Teamondersteuning voor leerkrachten
Een aantal uren hulp voor het kind zelf
Aanmaak van specifiek lesmateriaal
Ondersteuning aan ouders
M-decreet: GON bestaat vanaf het schooljaar 2017-2018 niet meer
INCLUSIEF ONDERWIJS (ION)
- Proefproject om type 2 kinderen in gewoon onderwijs te laten meedraaien
- Begeleiding door leerkracht BuBaO voor aantal uur per week
- Behalen getuigschrift BaO is geen doel
ION ≠ M-decreet
Inclusief onderwijs enkel voor Type 2 leerlingen Inclusief onderwijs voor alle leerlingen
M-decreet: ION bestaat vanaf het schooljaar 2017-2018 niet meer
3
, KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
VERANDERINGEN DOOR M-DECREET
De 6 krachtlijnen van het M-decreet:
1. Eerst gewoon, dan buitengewoon
Kern M-decreet: wat heeft dit kind nodig om te leren?
Gevolg: een goed en doorgedreven zorgbeleid uitbouwen met onder andere:
• Zorgcontinuüm
• Handelingsgericht werken
Het antwoord op de noden van de leerling ligt in de eerste plaats in het gewoon onderwijs
2. Recht op redelijke aanpassingen
Zie les 3
3. Recht op inschrijven in een gewone school
De school mag geen leerlingen weigeren die:
• Het gemeenschappelijke curriculum aankunnen met aangepaste maatregelen en
ondersteuning
• Een individueel aangepast curriculum volgen (IAC)
Grondige argumentatie nodig indien de school zich hier toch tegen verzet (gesprek ouders,
CLB, school)
4. Nieuwe types in het buitengewoon onderwijs
5. Nieuwe toelatingsvoorwaarden buitengewoon onderwijs
Verslag CLB nodig (grote rol voor CLB in samenwerking met school, ouders, leerling)
Enkele toelatingsvoorwaarden:
• Alle fasen van zorgcontinuüm zijn doorlopen
• Nood aan IAC
6. Ondersteuning voor het gewoon onderwijs
GON en ION verdwijnen in de plaats komen ondersteuningsnetwerken
Samenwerking tussen:
• School gewoon onderwijs en school buitengewoon onderwijs
• CLB
• Pedagogische begeleidingsdienst
Doel ondersteuningsnetwerk:
• Vertrekken vanuit de noden
• In kaart brengen en ondersteunen van onderwijsleerbehoeften lln &
ondersteuningsnoden leerkrachten en scholen
• Meer inzetten op leraar- en teamgerichte ondersteuning
• Ondersteuning kan meer flexibel ingezet worden (ook tijdens het schooljaar)
4
HOOFDSTUK 1: INCLUSIE
LES 1 – INTRODUCTIE INCLUSIE
INCLUSIEVE LEEROMGEVINGEN
Inclusieve leeromgevingen = leeromgevingen die goed onderwijs mogelijk maken voor alle leerlingen,
ongeacht beperking, gender, etniciteit, afkomst, meertaligheid…
Diversiteit = meerwaarde, elke leerling wordt gelijkwaardig behandeld
- De leraar kan alle mogelijke ondersteuningsbronnen benutten:
Ouders
Lerarenteam
Directie
Externe ondersteuners
Leerlingen …
- De leraar kan de nodige aanpassingen maken om volwaardige participatie aan het schoolgebeuren
mogelijk te maken.
Elke leerling krijgt optimale leerkansen (op cognitief, sociaal, emotioneel, motorisch en moreel vlak)
ESSENTIE BIJ INCLUSIEF ONDERWIJS:
⇒ Het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden
⇒ Voor alle leerlingen met diverse achtergronden
⇒ Leraren die in staat zijn om drempels, die het leren en participeren van lln bemoeilijken, te herkennen
en te verlagen
⇒ Verschillende actoren in het inclusieverhaal en belang van goede samenwerking
LES 2 – HET M-DECREET
1. SITUERING M-DECREET
M = maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften (bv: een aangepaste stoel, groter
lettertype, meer tijd, typen met computer…)
M staat ook symbool voor: mindset en motivatie.
1.1 M VAN MAATREGELEN
Specifieke onderwijsbehoeften = SOB = leerlingen met langdurige en belangrijke participatieproblemen die
ontstaan door een samenspel tussen:
- Functiebeperkingen (bv: slechtziend zijn)
- Beperkingen in activiteiten (bv: in een rolstoel zitten)
- Persoonlijke (bv: erg verlegen) en externe factoren (bv: ouderbetrokkenheid afwezig)
1
, KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
Wat heeft een bepaalde leerling specifiek nodig om te kunnen participeren in de klas- en schoolcontext?
Niet focussen op de beperking van de leerling focus op: hoe kan ik de omgeving aanpassen aan de specifieke
noden van elk kind?
Samenspel met persoonlijke en externe factoren NIET MEER LABELEN.
1.2 M VAN MINDSHIFT
Kernvraag: ‘Welke nood/behoefte heeft deze leerling in deze klas en tijdens deze les om tot leren te komen?’
Vertrekken vanuit ontwikkelingsnood/-behoefte i.p.v. focus te leggen op het label/de beperking.
Noden komen pas tot uiting in een onaangepaste omgeving waar er een participatieprobleem ontstaat
1.3 M VAN MOTIVATIE
Vier vaststellingen die ons moeten motiveren voor inclusief onderwijs:
1. BE heeft in vergelijking met andere EU-landen relatief veel lln met SOB (6,63%)
2. BE kiest meer dan andere landen voor een oplossing in aparte scholen (4,35%)
3. Het # lln in het buitengewoon onderwijs blijft groeien, de laatste 10 jaar met 12%
4. BE ondertekende het gelijkekansen- en gelijkbehandelingsdecreet + het VN-verdrag over rechten
personen met een handicap… dus moeten er in de praktijk ook gelijke kansen komen.
OPMERKING:
M-decreet zal afgeschaft worden Begeleidingsdecreet komt in de plaats:
- Inclusie kan en mag maar moet mogelijk blijven!
- Specifiek per kind kijken of het haalbaar is in het gewone onderwijs te blijven
- Betere begeleiding voor onder andere hoogbegaafden en kinderen met dyslexie
DE HISTORIEK VAN HET M-DECREET
In grote lijnen begrijpen en
kunnen linken aan artikels.
2015: M-decreet:
- Veel eisen, weinig echte
begeleiding en realiteit
- VN-verdrag in praktijk gebracht
- Visie in ideeën mooi, maar
worden niet in praktijk gebracht.
Van integratie = de mens moet zich aanpassen aan de maatschappij naar inclusie = de maatschappij moet
zichzelf aanpassen aan iedereen.
2
, KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
WAT WAS ER AL?
Wettelijke regelingen zorg voor het M-decreet:
- BuBaO
- GON
- ION
BUITENGEWOON ONDERWIJS
BuBaO voor het M-decreet BuBaO na het M-decreet
Kinderen met een: Basisaanbod: type 1 & 8
Type 1: lichte mentale beperking Type 2-7: blijft bestaan
Type 2: matig en ernstig mentale beperking
Type 3: ernstige emotionele en/of Type 9: autismespectrumstoornis zonder
gedragsproblemen verstandelijke beperking.
Type 4: fysieke beperking
Type 5: medische redenen in een ziekenhuis of
preventorium
Type 6: visuele beperking
Type 7: auditieve beperking
Type 8: ernstige leerstoornissen
GEÏNTEGREERD ONDERWIJS (GON)
- Leerlingen met SOB volgen les in gewoon onderwijs
- Begeleiding door leerkracht uit BaBuO voor aantal uur per week
- Taak GON-leerkracht:
Teamondersteuning voor leerkrachten
Een aantal uren hulp voor het kind zelf
Aanmaak van specifiek lesmateriaal
Ondersteuning aan ouders
M-decreet: GON bestaat vanaf het schooljaar 2017-2018 niet meer
INCLUSIEF ONDERWIJS (ION)
- Proefproject om type 2 kinderen in gewoon onderwijs te laten meedraaien
- Begeleiding door leerkracht BuBaO voor aantal uur per week
- Behalen getuigschrift BaO is geen doel
ION ≠ M-decreet
Inclusief onderwijs enkel voor Type 2 leerlingen Inclusief onderwijs voor alle leerlingen
M-decreet: ION bestaat vanaf het schooljaar 2017-2018 niet meer
3
, KNKC: iedereen kansrijk | Marit Van den Abbeele
VERANDERINGEN DOOR M-DECREET
De 6 krachtlijnen van het M-decreet:
1. Eerst gewoon, dan buitengewoon
Kern M-decreet: wat heeft dit kind nodig om te leren?
Gevolg: een goed en doorgedreven zorgbeleid uitbouwen met onder andere:
• Zorgcontinuüm
• Handelingsgericht werken
Het antwoord op de noden van de leerling ligt in de eerste plaats in het gewoon onderwijs
2. Recht op redelijke aanpassingen
Zie les 3
3. Recht op inschrijven in een gewone school
De school mag geen leerlingen weigeren die:
• Het gemeenschappelijke curriculum aankunnen met aangepaste maatregelen en
ondersteuning
• Een individueel aangepast curriculum volgen (IAC)
Grondige argumentatie nodig indien de school zich hier toch tegen verzet (gesprek ouders,
CLB, school)
4. Nieuwe types in het buitengewoon onderwijs
5. Nieuwe toelatingsvoorwaarden buitengewoon onderwijs
Verslag CLB nodig (grote rol voor CLB in samenwerking met school, ouders, leerling)
Enkele toelatingsvoorwaarden:
• Alle fasen van zorgcontinuüm zijn doorlopen
• Nood aan IAC
6. Ondersteuning voor het gewoon onderwijs
GON en ION verdwijnen in de plaats komen ondersteuningsnetwerken
Samenwerking tussen:
• School gewoon onderwijs en school buitengewoon onderwijs
• CLB
• Pedagogische begeleidingsdienst
Doel ondersteuningsnetwerk:
• Vertrekken vanuit de noden
• In kaart brengen en ondersteunen van onderwijsleerbehoeften lln &
ondersteuningsnoden leerkrachten en scholen
• Meer inzetten op leraar- en teamgerichte ondersteuning
• Ondersteuning kan meer flexibel ingezet worden (ook tijdens het schooljaar)
4
