11.1 Het interne milieu
Homeostase: het in stand houden van een dynamisch evenwicht. Dit gebeurt door een regelkring.
Deze bestaat uit:
1. Receptoren: meet de waarde in het lichaam.
2. Regelcentrum: stuurt informatie naar effectoren als de waarde afwijkt van de norm.
3. Effectoren: herstellen de afwijking van de norm negatieve terugkoppeling.
Regeling van lichaamstemperatuur:
Receptor = temperatuurzintuig hypothalamus meet temperatuur aan de hand van het bloed.
Regelcentrum = temperatuurcentrum
Effectoren = zweetklieren gaan harder werken en haarvaten verwijden in de huid je koelt af.
Kerntemperatuur: temperatuur in het centrale deel je lichaam bij de vitale organen (verandert niet
veel). Dit is nodig voor diepgaande processen. Enzymen werken het best bij optimumtemperatuur
(lage temperatuur = lagere reactiesnelheid, hogere temperatuur = denatureren en werken dan niet
meer.) Receptor voor kerntemperatuur is de hypothalamus.
Schildtemperatuur: temperatuur in buitenste laag van het lichaam (verandert met temperatuur van
de omgeving). Koude-en warmtereceptoren: receptoren voor de schildtemperatuur. Deze liggen in
de huid en skeletspieren.
Meestal is de schildtemperatuur lager dan de kerntemperatuur.
Bij dalende schildtemperatuur registreren de koude receptoren dit en geven het door aan
regelcentrum. Zonder maatregelen onderkoeling, enzymen werken trager, afweer systeem werk
minder goed en vitale organen raken verstoord.
Bij dalende kerntemperatuur registreert de hypothalamus dit en geeft door aan effectoren van de
kern en schil. Effectoren voeren warmteproductie op:
- Rillen en klappertanden
- Kringspiertjes in slagaders die naar de huid en spieren gaan vernauwen minder bloed naar
schil warmte in de kern vasthouden.
Koorts word veroorzaakt doordat de hypothalamus de norm verhoogd effectoren nemen
maatregelen alsof je onderkoelt bent (rillen en bleke huid).
De verhoging van de norm komt door cytokine. Cytokine word gemaakt door witte bloedcellen bij
ontstekingen.
Koorts word gebruikt tegen infecties hogere lichaamstemperatuur stimuleert productie van
afweerstoffen beter en sneller infectie bestrijden.
Als infectie genoeg bestreden is gaat de norm omlaag. Om je lichaam af te koelen gaan slagadertjes
wijd open rode huid.
, Intern milieu: delen van lichaam die geen direct contact hebben met buitenwereld (cellen,
weefselvloeistof, bloed, lymfe, cytoplasma). Dit mag niet te veel veranderen. In de hypothalamus is
het regelcentrum voor de samenstelling van het interne milieu. Voorbeelden:
- Verlies van water (met opgeloste zouten) in transpieren Nieren scheiden minder water
uit.
- Spieren meer O2 gebruiken en meer afgifte CO2 in bloed Hart sneller kloppen,
ademfrequentie omhoog meer O2 en minder CO2 in bloed.
Spieren meer glucose gebruiken lever zet glycogeen om in glucose m.b.v. het hormoon
glucagon. bloedsuikerspiegel hoog genoeg. Gluconeogenese: als glycogeen op raakt word
glucose gemaakt uit vet en aminozuren.
- Tekort Ca darmen nemen meer Ca op uit voedsel en nieren scheiden minder Ca uit. En
parathormoon haalt Ca uit naar bloed en vermindert Ca-opslag in botten.
Homeostase: het in stand houden van een dynamisch evenwicht. Dit gebeurt door een regelkring.
Deze bestaat uit:
1. Receptoren: meet de waarde in het lichaam.
2. Regelcentrum: stuurt informatie naar effectoren als de waarde afwijkt van de norm.
3. Effectoren: herstellen de afwijking van de norm negatieve terugkoppeling.
Regeling van lichaamstemperatuur:
Receptor = temperatuurzintuig hypothalamus meet temperatuur aan de hand van het bloed.
Regelcentrum = temperatuurcentrum
Effectoren = zweetklieren gaan harder werken en haarvaten verwijden in de huid je koelt af.
Kerntemperatuur: temperatuur in het centrale deel je lichaam bij de vitale organen (verandert niet
veel). Dit is nodig voor diepgaande processen. Enzymen werken het best bij optimumtemperatuur
(lage temperatuur = lagere reactiesnelheid, hogere temperatuur = denatureren en werken dan niet
meer.) Receptor voor kerntemperatuur is de hypothalamus.
Schildtemperatuur: temperatuur in buitenste laag van het lichaam (verandert met temperatuur van
de omgeving). Koude-en warmtereceptoren: receptoren voor de schildtemperatuur. Deze liggen in
de huid en skeletspieren.
Meestal is de schildtemperatuur lager dan de kerntemperatuur.
Bij dalende schildtemperatuur registreren de koude receptoren dit en geven het door aan
regelcentrum. Zonder maatregelen onderkoeling, enzymen werken trager, afweer systeem werk
minder goed en vitale organen raken verstoord.
Bij dalende kerntemperatuur registreert de hypothalamus dit en geeft door aan effectoren van de
kern en schil. Effectoren voeren warmteproductie op:
- Rillen en klappertanden
- Kringspiertjes in slagaders die naar de huid en spieren gaan vernauwen minder bloed naar
schil warmte in de kern vasthouden.
Koorts word veroorzaakt doordat de hypothalamus de norm verhoogd effectoren nemen
maatregelen alsof je onderkoelt bent (rillen en bleke huid).
De verhoging van de norm komt door cytokine. Cytokine word gemaakt door witte bloedcellen bij
ontstekingen.
Koorts word gebruikt tegen infecties hogere lichaamstemperatuur stimuleert productie van
afweerstoffen beter en sneller infectie bestrijden.
Als infectie genoeg bestreden is gaat de norm omlaag. Om je lichaam af te koelen gaan slagadertjes
wijd open rode huid.
, Intern milieu: delen van lichaam die geen direct contact hebben met buitenwereld (cellen,
weefselvloeistof, bloed, lymfe, cytoplasma). Dit mag niet te veel veranderen. In de hypothalamus is
het regelcentrum voor de samenstelling van het interne milieu. Voorbeelden:
- Verlies van water (met opgeloste zouten) in transpieren Nieren scheiden minder water
uit.
- Spieren meer O2 gebruiken en meer afgifte CO2 in bloed Hart sneller kloppen,
ademfrequentie omhoog meer O2 en minder CO2 in bloed.
Spieren meer glucose gebruiken lever zet glycogeen om in glucose m.b.v. het hormoon
glucagon. bloedsuikerspiegel hoog genoeg. Gluconeogenese: als glycogeen op raakt word
glucose gemaakt uit vet en aminozuren.
- Tekort Ca darmen nemen meer Ca op uit voedsel en nieren scheiden minder Ca uit. En
parathormoon haalt Ca uit naar bloed en vermindert Ca-opslag in botten.
