Belastingrecht
Voor bachelors en masters
Hoofdstuk 4.1-4.30
Lisanne
,Inhoudsopgave
4.2 Inleiding............................................................................................................ 3
4.3 Onderneming................................................................................................... 3
4.4 Ondernemers en andere winstgenieters..........................................................3
4.4.2 Ondernemerschap...................................................................................... 3
4.4.3 Urencriterium............................................................................................. 4
4.4.3 Medegerechtigden...................................................................................... 4
4.4.5 Schuldeisers met specifieke vorderingen op een ondernemer/
onderneming....................................................................................................... 4
4.4.6 Uitsluiting van ondernemersfaciliteiten......................................................4
4.4.7 Beperkte verliesverrekening voor medegerechtigde en winstgenietende
schuldeisers......................................................................................................... 5
4.5 Verhouding tussen winst uit onderneming en andere inkomensbronnen.........5
Winst uit onderneming vs belastbaar loon.......................................................5
Winst uit onderneming vs resultaat uit overige werkzaamheden.....................5
Winst uit onderneming vs inkomen uit sparen en belegen...............................5
4.6 Inleiding............................................................................................................ 6
4.7 Basisprincipes fiscale winstbepaling................................................................6
4.7.2 Goed koopmansgebruik.............................................................................. 6
4.7.3 Balanscontinuïteit en foutenleer.................................................................6
4.8 Vermogensetikettering..................................................................................... 7
4.8.2 De wijze van etikettering............................................................................7
Verplicht ondernemingsvermogen....................................................................7
Verplicht privé vermogen.................................................................................. 7
Keuzevermogen................................................................................................ 7
Technisch splitsbare panden............................................................................. 7
Niet technisch splitsbare panden......................................................................7
4.8.3 Vermogensetikettering en huwelijksgoederen regime................................7
4.8.4 Keuzeherziening......................................................................................... 7
2
,4.9 Waardering van vermogensbestanddelen........................................................8
4.9.1 Inleiding...................................................................................................... 8
4.9.2 Bedrijfsmiddelen......................................................................................... 8
Afschrijving....................................................................................................... 8
Maximale afschrijving....................................................................................... 8
Lagere bedrijfswaarde...................................................................................... 8
Willekeurig afschrijven...................................................................................... 8
4.9.3 Vorderingen................................................................................................ 8
Huurkoop en koop op afbetaling.......................................................................9
4.9.4 Effecten...................................................................................................... 9
4.9.5 Voorraden................................................................................................... 9
4.9.6 Onderhanden werk..................................................................................... 9
4.9.7 Schulden..................................................................................................... 9
4.9.8 Voorzieningen............................................................................................. 9
4.9.9 Toekomstige loon- en prijsstijgingen...........................................................9
Pensioensverplichting..................................................................................... 10
4.10 Kapitaalstortingen en onttrekkingen............................................................10
4.10.1 Inleiding.................................................................................................. 10
4.10.2 Privégebruik auto van de zaak...............................................................10
4.10.3 Eigenwoning forfait bij ondernemingswoning.........................................10
4.11 Beperkt aftrekbare kosten............................................................................ 10
4.11.2 Algemene aftrekbeperking.....................................................................10
4.11.3 Specifieke aftrekbeperkingen.................................................................11
4.12 Niet aftrekbare kosten.................................................................................. 11
4.12.2 Algemene uitsluiting van aftrek..............................................................11
4.12.3 Specifieke uitsluiting van aftrek.............................................................11
4.13 Vrijstellingen................................................................................................ 11
4.13.2 Bosbouwvrijstelling................................................................................. 11
4.13.3 Landbouwvrijstelling............................................................................... 11
3
,4.15 Willekeurige afschrijving.............................................................................. 12
4.16 Investeringsaftrek........................................................................................ 12
4.16.2 Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)...............................................12
4.16.3 Energie- investeringsaftrek (EIA)............................................................13
4.16.4 Milieu investeringsaftrek (MIA)...............................................................13
4.16.5 Aanvullende aftrek speur- en ontwikkelingswerk (RDA).........................13
4.17 Desinvesteringsbijtelling.............................................................................. 13
4.18 Kostenegalisatiereserve............................................................................... 13
4.19 Herinvesteringreserve.................................................................................. 14
4.20 Fiscale oudedagsreserve.............................................................................. 14
4.20.2 Toevoegen aan de FOR...........................................................................14
4.20.3 Inhaaltoevoeging aan de FOR.................................................................15
4.20.4 Het afbouwen van de FOR......................................................................15
Vrijwillig afbouwen.......................................................................................... 15
Verplicht afbouwen......................................................................................... 15
4.21 Ondernemersaftrek...................................................................................... 15
4.21.2 Zelfstandigenaftrek................................................................................ 15
4.21.3 Startersaftrek......................................................................................... 16
4.21.4 Aftrek speur- en ontwikkelingswerk........................................................16
4.21.5 Meewerkaftrek........................................................................................ 16
4.21.6 Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid................................................16
4.22 De MKB-winstvrijstelling............................................................................... 16
4.23 Inleiding........................................................................................................ 17
4.24 Stakingswinst en stakingsfaciliteiten............................................................17
4.24.2 Begrip stakingswinst.............................................................................. 17
4.24.3 Stakingsaftrek........................................................................................ 17
4.24.4 Bedingen lijfrente bij bedrijfsbeëindiging...............................................17
4.24.5 Doorschuiving onderneming...................................................................18
4.25 Overdracht van de onderneming..................................................................18
4
, 4.25.1 Inleiding.................................................................................................. 18
4.25.2 Verhuur van de onderneming.................................................................18
4.25.3 Overdracht tegen een winstrecht...........................................................18
4.25.4 Overdracht aan medeondernemer of werknemer...................................18
Geruisloos doorschuiven................................................................................. 18
Het opbouwen van een FOR........................................................................... 19
4.27 Overlijden van de ondernemer.....................................................................19
4.27.1 Overlijdenswinst..................................................................................... 19
4.27.2 Doorschuiffaciliteit.................................................................................. 19
4.28 Ontbinding huwelijksgemeenschap..............................................................19
4.28.1 Fictieve overdracht van 50% van de onderneming.................................19
4.28.2 Verplichte doorschuiving........................................................................20
4.29 Staking gevolgd door het starten van een nieuwe onderneming.................20
4.30 Overige gevallen van eindafrekeningswinst.................................................20
5
, Hoofdstuk 4: Box 1 winst uit
onderneming
Onderdeel A: Onderneming, ondernemerschap en
medegerechtigden
4.2 Inleiding
De belastbare winst uit onderneming wordt in art 3.2 IB omschreven als: het
gezamenlijke bedrag van de winst die de belastingplichtige ondernemer geniet
uit een onderneming, verminderd met de ondernemingsaftrek en de mkb-
winstvrijstelling.
4.3 Onderneming
In de wet IB staat geen definitie van het begrip onderneming. Maar uit
rechtspraak blijkt het volgende: een duurzame organisatie, van kapitaal en
arbeid, die erop is gericht deel te nemen aan het maatschappelijke
productieproces met het oogmerk winst te behalen.
Organisatie van kapitaal en arbeid: Bij iemand die zelfstandig is, is kapitaal
ondergeschikt aan de arbeid. Zelfstandig beroep is gelijkgesteld aan een
onderneming (art 3.5 IB)
Duurzaamheid: hoeft maar slechts bedoeld te zijn (onderneming kan
slechts korte tijde bestaan)
Deelname aan het economische verkeer
Winstoogmerk: er moet naar winst worden gestreefd & er moet
redelijkerwijs winst verwacht worden. Verliezen in de aanloopfase mogen
voor maximaal 5 jaar worden meegenomen.
4.4 Ondernemers en andere winstgenieters
In art 3.4 IB staat wie ondernemer is (wordt geacht winst te genieten). In art 3.3
IB worden andere winstgenieters benoemd:
Belastingplichtige die winst geniet, als medegerechtigde tot het vermogen
van een onderneming
Belastingplichtige die voordelen geniet van een schuldvordering op een
ondernemer
4.4.2 Ondernemerschap
Ondernemer is: de belastingplichtige voor rekening van wie een onderneming
wordt gedreven en die wordt verbonden voor verbintenissen betreffende de
onderneming (art 3.4 IB). Een ondernemer is dus rechtstreeks aansprakelijk voor
de schulden van de onderneming (verbonden door huwelijk is niet rechtstreeks).
Eenmanszaak: de eigenaar is rechtstreeks aansprakelijk
VOF of maatschap: is een samenwerkingsverband en geen rechtspersoon.
Schuldeisers kunnen verhaal halen op het gehele vermogen van alle
6
Voor bachelors en masters
Hoofdstuk 4.1-4.30
Lisanne
,Inhoudsopgave
4.2 Inleiding............................................................................................................ 3
4.3 Onderneming................................................................................................... 3
4.4 Ondernemers en andere winstgenieters..........................................................3
4.4.2 Ondernemerschap...................................................................................... 3
4.4.3 Urencriterium............................................................................................. 4
4.4.3 Medegerechtigden...................................................................................... 4
4.4.5 Schuldeisers met specifieke vorderingen op een ondernemer/
onderneming....................................................................................................... 4
4.4.6 Uitsluiting van ondernemersfaciliteiten......................................................4
4.4.7 Beperkte verliesverrekening voor medegerechtigde en winstgenietende
schuldeisers......................................................................................................... 5
4.5 Verhouding tussen winst uit onderneming en andere inkomensbronnen.........5
Winst uit onderneming vs belastbaar loon.......................................................5
Winst uit onderneming vs resultaat uit overige werkzaamheden.....................5
Winst uit onderneming vs inkomen uit sparen en belegen...............................5
4.6 Inleiding............................................................................................................ 6
4.7 Basisprincipes fiscale winstbepaling................................................................6
4.7.2 Goed koopmansgebruik.............................................................................. 6
4.7.3 Balanscontinuïteit en foutenleer.................................................................6
4.8 Vermogensetikettering..................................................................................... 7
4.8.2 De wijze van etikettering............................................................................7
Verplicht ondernemingsvermogen....................................................................7
Verplicht privé vermogen.................................................................................. 7
Keuzevermogen................................................................................................ 7
Technisch splitsbare panden............................................................................. 7
Niet technisch splitsbare panden......................................................................7
4.8.3 Vermogensetikettering en huwelijksgoederen regime................................7
4.8.4 Keuzeherziening......................................................................................... 7
2
,4.9 Waardering van vermogensbestanddelen........................................................8
4.9.1 Inleiding...................................................................................................... 8
4.9.2 Bedrijfsmiddelen......................................................................................... 8
Afschrijving....................................................................................................... 8
Maximale afschrijving....................................................................................... 8
Lagere bedrijfswaarde...................................................................................... 8
Willekeurig afschrijven...................................................................................... 8
4.9.3 Vorderingen................................................................................................ 8
Huurkoop en koop op afbetaling.......................................................................9
4.9.4 Effecten...................................................................................................... 9
4.9.5 Voorraden................................................................................................... 9
4.9.6 Onderhanden werk..................................................................................... 9
4.9.7 Schulden..................................................................................................... 9
4.9.8 Voorzieningen............................................................................................. 9
4.9.9 Toekomstige loon- en prijsstijgingen...........................................................9
Pensioensverplichting..................................................................................... 10
4.10 Kapitaalstortingen en onttrekkingen............................................................10
4.10.1 Inleiding.................................................................................................. 10
4.10.2 Privégebruik auto van de zaak...............................................................10
4.10.3 Eigenwoning forfait bij ondernemingswoning.........................................10
4.11 Beperkt aftrekbare kosten............................................................................ 10
4.11.2 Algemene aftrekbeperking.....................................................................10
4.11.3 Specifieke aftrekbeperkingen.................................................................11
4.12 Niet aftrekbare kosten.................................................................................. 11
4.12.2 Algemene uitsluiting van aftrek..............................................................11
4.12.3 Specifieke uitsluiting van aftrek.............................................................11
4.13 Vrijstellingen................................................................................................ 11
4.13.2 Bosbouwvrijstelling................................................................................. 11
4.13.3 Landbouwvrijstelling............................................................................... 11
3
,4.15 Willekeurige afschrijving.............................................................................. 12
4.16 Investeringsaftrek........................................................................................ 12
4.16.2 Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)...............................................12
4.16.3 Energie- investeringsaftrek (EIA)............................................................13
4.16.4 Milieu investeringsaftrek (MIA)...............................................................13
4.16.5 Aanvullende aftrek speur- en ontwikkelingswerk (RDA).........................13
4.17 Desinvesteringsbijtelling.............................................................................. 13
4.18 Kostenegalisatiereserve............................................................................... 13
4.19 Herinvesteringreserve.................................................................................. 14
4.20 Fiscale oudedagsreserve.............................................................................. 14
4.20.2 Toevoegen aan de FOR...........................................................................14
4.20.3 Inhaaltoevoeging aan de FOR.................................................................15
4.20.4 Het afbouwen van de FOR......................................................................15
Vrijwillig afbouwen.......................................................................................... 15
Verplicht afbouwen......................................................................................... 15
4.21 Ondernemersaftrek...................................................................................... 15
4.21.2 Zelfstandigenaftrek................................................................................ 15
4.21.3 Startersaftrek......................................................................................... 16
4.21.4 Aftrek speur- en ontwikkelingswerk........................................................16
4.21.5 Meewerkaftrek........................................................................................ 16
4.21.6 Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid................................................16
4.22 De MKB-winstvrijstelling............................................................................... 16
4.23 Inleiding........................................................................................................ 17
4.24 Stakingswinst en stakingsfaciliteiten............................................................17
4.24.2 Begrip stakingswinst.............................................................................. 17
4.24.3 Stakingsaftrek........................................................................................ 17
4.24.4 Bedingen lijfrente bij bedrijfsbeëindiging...............................................17
4.24.5 Doorschuiving onderneming...................................................................18
4.25 Overdracht van de onderneming..................................................................18
4
, 4.25.1 Inleiding.................................................................................................. 18
4.25.2 Verhuur van de onderneming.................................................................18
4.25.3 Overdracht tegen een winstrecht...........................................................18
4.25.4 Overdracht aan medeondernemer of werknemer...................................18
Geruisloos doorschuiven................................................................................. 18
Het opbouwen van een FOR........................................................................... 19
4.27 Overlijden van de ondernemer.....................................................................19
4.27.1 Overlijdenswinst..................................................................................... 19
4.27.2 Doorschuiffaciliteit.................................................................................. 19
4.28 Ontbinding huwelijksgemeenschap..............................................................19
4.28.1 Fictieve overdracht van 50% van de onderneming.................................19
4.28.2 Verplichte doorschuiving........................................................................20
4.29 Staking gevolgd door het starten van een nieuwe onderneming.................20
4.30 Overige gevallen van eindafrekeningswinst.................................................20
5
, Hoofdstuk 4: Box 1 winst uit
onderneming
Onderdeel A: Onderneming, ondernemerschap en
medegerechtigden
4.2 Inleiding
De belastbare winst uit onderneming wordt in art 3.2 IB omschreven als: het
gezamenlijke bedrag van de winst die de belastingplichtige ondernemer geniet
uit een onderneming, verminderd met de ondernemingsaftrek en de mkb-
winstvrijstelling.
4.3 Onderneming
In de wet IB staat geen definitie van het begrip onderneming. Maar uit
rechtspraak blijkt het volgende: een duurzame organisatie, van kapitaal en
arbeid, die erop is gericht deel te nemen aan het maatschappelijke
productieproces met het oogmerk winst te behalen.
Organisatie van kapitaal en arbeid: Bij iemand die zelfstandig is, is kapitaal
ondergeschikt aan de arbeid. Zelfstandig beroep is gelijkgesteld aan een
onderneming (art 3.5 IB)
Duurzaamheid: hoeft maar slechts bedoeld te zijn (onderneming kan
slechts korte tijde bestaan)
Deelname aan het economische verkeer
Winstoogmerk: er moet naar winst worden gestreefd & er moet
redelijkerwijs winst verwacht worden. Verliezen in de aanloopfase mogen
voor maximaal 5 jaar worden meegenomen.
4.4 Ondernemers en andere winstgenieters
In art 3.4 IB staat wie ondernemer is (wordt geacht winst te genieten). In art 3.3
IB worden andere winstgenieters benoemd:
Belastingplichtige die winst geniet, als medegerechtigde tot het vermogen
van een onderneming
Belastingplichtige die voordelen geniet van een schuldvordering op een
ondernemer
4.4.2 Ondernemerschap
Ondernemer is: de belastingplichtige voor rekening van wie een onderneming
wordt gedreven en die wordt verbonden voor verbintenissen betreffende de
onderneming (art 3.4 IB). Een ondernemer is dus rechtstreeks aansprakelijk voor
de schulden van de onderneming (verbonden door huwelijk is niet rechtstreeks).
Eenmanszaak: de eigenaar is rechtstreeks aansprakelijk
VOF of maatschap: is een samenwerkingsverband en geen rechtspersoon.
Schuldeisers kunnen verhaal halen op het gehele vermogen van alle
6
