Samenvatting Belastingrecht 1

Samenvatting Belastingrecht voor Bachelors en Masters
Hoofdstuk 1 Algemene inleiding
Door belasting te betalen, levert iedere burger een bijdrage aan de financiering
van de overheid. Zij heeft verschillende mogelijkheden om haar uitgaven te
dekken, bijvoorbeeld belastingen. Dit zijn verplichte bijdragen van de burgers,
zonder dat daar een tegenprestatie tegenover staat. Retributies, dit zijn
vergoedingen die een burger moet betalen omdat hij bepaalde diensten van de
overheid afneemt (wel een tegenprestatie). Sociale premies, onder te verdelen
in premie volksverzekeringen waarbij premies worden geheven om
uitkeringen te kunnen betalen en premie werknemersverzekeringen die ten
laste van de werkgever komen en worden geïnd via de aangifte loonheffingen
door de Belastingdienst. Ten slotte overige inkomsten.
Het belastingrecht is onderdeel van het publiekrecht, dit regelt de verhouding
tussen de overheid en haar burgers. Ook kan zij te maken hebben met het
privaatrecht, dit is de verhouding tussen burgers onderling. Ook bestaat er het
onderscheid tussen materiële belastingwetten, deze bepalen hoeveel
belasting er verschuldigd is, en formele belastingwetten, hierin gaat het om
de wijze waarop de belasting wordt geïnd. Er zijn verschillende soorten
belastingen, deze kunnen worden gegroepeerd:
 Wetgeving voor centrale overheid en lagere overheden, niet alleen
de overheid maar ook bijv. provincies mogen belastingen heffen
(motorrijtuigenbelasting).
 Directe en indirecte belastingen, bij directe belasting zal de belasting
worden geheven bij degene die de belasting in zijn portemonnee moet
voelen en bij indirecte belasting last deze persoon de belasting door naar
een ander (omzetbelasting in verkoopprijzen).
 Tijdstip- en tijdvakbelastingen, belastingen die op een bepaald tijdstip
betrekking hebben en die in een kalenderjaar worden verantwoord
(overdrachtsbelasting).
 Aanslag- en aangiftebelasting, bij een aangiftebelasting zal degene die
een aangifte doet meteen het belastingbedrag moeten betalen, waarnaar
het teveel of te weinig saldo wordt verrekend door de Belastingdienst. Bij
een aanslagbelasting wordt er na de verwerking van de aangifte, bij het
ontvangen van de belastingaanslag pas het bedrag betaald.
 Subjectieve en objectieve belastingen, bij subjectieve belastingen
wordt er rekening gehouden met de persoon (het subject) en bij objectieve
belastingen is dit niet het geval.
Het belastingrecht is deels zo gecompliceerd doordat het gebruikmaakt van vele
geschreven en ongeschreven bronnen. Ten eerste de wetgeving, deze dient ter
bescherming van de grondrechten. Bij verticale werking worden de overheid en
burger beschermd en bij horizontale werking de burgers en/of rechtspersonen.
De Eerste kamer (goedkeuring) en Tweede kamer (stelt wetten op) zijn hiervoor
verantwoordelijk. Ten tweede de uitvoeringsregelingen en –besluiten, dit
komt voor als er in een wettekst staat dat het een en ander geregeld is in een
algemene maatregel van bestuur. Ook de Europese richtlijnen, elke burger kan
zich beroepen op deze nationale wetgeving (ook als deze niet in de wetgeving
van een EU-land is opgenomen). De toepassing van wetten leiden wel eens tot
problemen, daarom kan de staatssecretaris van Financiën via een besluit
aangeven hoe hij denkt dat de wetgeving moet worden uitgelegd (ook wel
pseudowetgeving genoemd). Behalve het houden aan regels moet de
1
Annamarie de Ruijter, Accountancy & Bedrijfseconomie, Inholland Alkmaar 2015-
2016

, Belastingdienst zich ook houden aan de Algemene beginselen van behoorlijk
bestuur, bijvoorbeeld het vertrouwens- of gelijkheidsbeginsel. Ten slotte de
uitspraken van de rechter, jurisprudentie. Een wettekst is niet altijd even
duidelijk en de rechter kan daarom van verschillende wetsuitleggen uitgaan:
 Grammaticale uitleg: hoe moet de tekst worden gelezen?
 Historische uitleg: wat is er gezegd bij het tot stand komen van de wet?
 Systematische uitleg: hoe zit de systematiek in de wet in elkaar?
 Teleologische uitleg: wat was de bedoeling van de wetgever?
 Anticiperende uitleg: wat zijn de maatschappelijke ontwikkelingen op dit
punt?
Hoofdstuk 2 Loonbelasting
De Wet op Loonbelasting bepaalt dat een inhoudingsplichtige (bijv. de
werkgever) loonbelasting moet inhouden op het (bruto)loon van de werknemer.
Ook worden er meestal premie volksverzekeringen ingehouden, zoals in het
vorige hoofdstuk besproken. Deze twee aspecten tezamen heten ook wel
loonheffing. Als hierbij ook de premies werknemersverzekeringen en de
Zorgverzekeringswet-bijdrage worden toegerekend, resulteren de
loonheffingen.
De inhoudingsplichtige geeft deze ingehouden loonbelasting aan de
Belastingdienst, de werknemer mag de ingehouden loonbelasting in zijn aangifte
inkomstenbelasting verrekenen met de inkomsten- belasting die hij verschuldigd
is, de loonbelasting is dus een voorheffing op de inkomstenbelasting (art. 9.2 lid
1a). De werknemer is de belangrijkste belastingplichtige voor de loonbelasting
(art. 1 LB) en deze wordt ingehouden op zijn loon (art. 27 lid 1 LB). Een
werknemer is een natuurlijke persoon die tot een inhoudingsplichtige in privaat-
of publiekrechtelijke dienstbetrekking staat (art. 2 LB).
Er zijn verschillende soorten dienstbetrekkingen, waarbij er loonbelasting moet
worden ingehouden en afgedragen. Wil er sprake zijn van een
privaatrechtelijke dienstbetrekking, moet er aan 3 voorwaarden zijn
voldaan:
1. Een gezagsverhouding tussen werkgever en werknemer, een
ondergeschiktheid aan de werkgever en het in staat zijn tot opdrachten en
aanwijzingen geven aan werknemers.
2. De werknemer is verplicht gedurende zekere tijd persoonlijk arbeid te
verrichten voor de werkgever, geen vervanging!
3. De werkgever is verplicht de werkgever te belonen voor zijn arbeid, in de
vorm van geld of verstrekkingen.
De publiekrechtelijke dienstbetrekking berust op een benoeming van
personen op democratische wijze, zonder voorwaarden. Bij een fictieve
dienstbetrekking wordt er niet voldaan aan de voorwaarden, maar bij deze
groepen wordt er wel loonbelasting geheven (art. 3 & 4 LB):
 Aanneming van werk, hierbij komen een aannemer en opdrachtgever
overeen tot een bepaald ‘werk’ tegen een prijs (art. 3 lid 1a LB).
 Stagairs, leerlingen en studenten die werkzaam zijn voor een bedrijf om
vakkennis op te doen en hiervoor een vergoeding ontvangen (art. 3 lid 1e
LB).
 Meewerkende kinderen, als een kind van 15 jaar of ouder werkzaam is
in de onderneming van zijn ouders (art. 3 lid 1f LB).
2
Annamarie de Ruijter, Accountancy & Bedrijfseconomie, Inholland Alkmaar 2015-
2016