Systems Innovations
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2 Fase I Oriëntatie...............................................................................................................................1
Hoofdstuk 7 Thema creatief denken....................................................................................................................6
Hoofdstuk 11 Thema ondernemen.....................................................................................................................11
Hoofdstuk 4 Fase II Analyse...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 6 Fase III Ontwerp.............................................................................................................................25
Hoofdstuk 8 fase IV Detaillering.........................................................................................................................31
Hoofdstuk 9 Thema experimenteren..................................................................................................................36
Hoofdstuk 10 Fase V Realisatie..........................................................................................................................40
Hoofdstuk 2 Fase I Oriëntatie
In deze fase wordt er verkennend onderzocht naar het innovatieprobleem verkregen van de
opdrachtgever.
Doel:
- Verkennen opdracht en innovatieprobleem
- Samenwerking team en opdrachtgevers
- Helder beeld krijgen van het probleem en criteria die de (eind)gebruiker en
opdrachtgevers hebben gesteld
- Gezamenlijk bepalen wat het eindresultaat moet zijn en welke stappen gezet moeten
worden.
Activiteiten in oriëntatiefase:
1. Starten met samenwerken
2. Probleem en oplossingsruimte verkennen
3. Klantwensen inventariseren
4. Projectaanpak bepalen
5. Pitstop
Resultaten oriëntatiefase:
- Voorlopige probleemstelling
- Lijst met klantwensen
- Projectplan en projectaanpak
- Afspraken over samenwerking
1. Starten met samenwerken
- Maak kennis met het team
Team multidisciplinair om een technische innovatie te onderzoeken
Zorgen dat teamleden elkaar leren kennen en weten welke kennis en ervaring zij
hebben
Tools:
o Belbin & MBTI Teambuilding, Team contract, Project start-up
,- Maak kennis met de opdrachtgever
Vooraf een briefing: beknopte opdrachtomschrijving op papier of mondeling
waarmee opdrachtgever de opdracht aan het team overdraagt
Moet tweerichtingsverkeer zijn. Ontwerper moet vertaalslag maken van de
briefing naar een probleemstelling
Kennismakingsgesprek bevat gespreksthema’s:
o Achtergrond
o Innovatie
o Project
o Samenwerking
- Maak afspraken over samenwerking en communicatie
Bestaand uit goede heldere afspraken over de wijze waarop teamleden met
elkaar, met de opdrachtgever en met ontwikkelingspartners samenwerken en
communiceren
Formele communicatie vindt plaats tijdens projectvergaderingen en werksessies
Informele communicatie wordt niet vastgelegd
Voor afspraken handig om een teamcontract op te stellen en te tekenen
2. Probleem en oplossingsruimte verkennen
- Verken het probleem en de context
Probeer globaal beeld te vormen van het probleem en de context waarin het zich
voordoet
Tool:
o 5W2H
o Om deze tool in kaart te brengen, gebruik een mindmap
- Verken de oplossingsruimte
Oplossingsruimte: grenzen waarbinnen de oplossing gezocht moet worden
Verkennen vanuit 3 invalshoeken:
o Systeemniveau: op welk systeemniveau van de innovatievraag moet
worden gezocht naar mogelijke oplossingen?
o Technologische vrijheidsgraden en beperkingen: worden er
technologische randvoorwaarden gesteld aan de oplossing en welke
vrijheidsgraden zijn er?
o Ontwerpvisie: is er een bepaalde visie die als uitgangspunt dient voor het
innovatieproject?
- Formuleer een voorlopige probleemstelling
Probleemstelling: kernachtige beschrijving van het probleem, waarin het
innovatieteam in eigen bewoordingen zijn visie geeft op het probleem
Probleemstelling is het eerste advies aan de opdrachtgever
Probleemstelling bevat minimaal de 5 volgende onderwerpen:
o Heldere omschrijving van het probleem en context
o Achtergrond informatie over het probleem
o Informatie over probleemeigenaar en eindgebruikers
, o Randvoorwaarden waarbinnen moet worden opgelost
o Doelstelling van het probleem met eventuele aandachtspunten
Probleemstelling is belangrijk hulpmiddel om richting te geven aan
innovatieproces en daarom voldoen aan volgende voorwaarden:
o Eenduidig: moet voor alle betrokkenen duidelijk zijn
o Realistisch: ambitieniveau in overeenstemming met de randvoorwaarden
o Uitnodigend: moet uitdagen tot creatieve en innovatieve oplossingen
3. Klantwensen inventariseren
Klantwensen zijn de eigenschappen van het product of dienst die de eindgebruiker belangrijk
vindt.
Lijst met technische eisen, ontwerpcriteria, die aan product gesteld worden door het team
van ontwerpers.
Klantwensen geven richting aan innovatieproces zonder beperking van creatieve vrijheid.
Tools:
- Doelgroeponderzoek
- Interviewen gebruikers
- KANO-model
- Bepaal wie de klanten zijn
Gezamenlijk mogelijke klanten identificeren
2 situaties bij klantgroep bepaling:
o Meerdere gebruiksgroepen – 1 oplossing
Belangrijk om alle betrokken partijen met de verschillende wensen
te inventariseren en naar waarde te schatten
o Meerdere gebruikersgroepen – meerdere oplossingen
Productdifferentiatie: verschillende producten of varianten
realiseren om in verschillende behoeften te kunnen voorzien
Rekening houden met veranderingen in de toekomst
- Inventariseer wensen van de klanten
Interviews met open vragen meest geschikt om wensen te achterhalen
Vragen stellen over de functies en niet over de oplossingen
Latente behoeften: behoeften die de klant zelf niet verwoordt maar wel degelijk
aanwezig zijn
KANO model is opname moment en is een hulpmiddel om achter de
onuitgesproken behoeften te komen
- Stel een lijst met klantwensen samen
Lijst met maximaal 15 a 20 criteria die elkaar niet overlappen
Ontwerpcriteria bevatten oplossingsrichtingen terwijl er nog veel meer
oplossingen mogelijk zijn die misschien de klantwens op een nog betere manier
kan vervullen
- Schat het relatieve belang in
, Laat klanten prioriteiten aangeven in de lijst met wensen door de klanten de
wensen in volgorde te zetten
Andere methode om klanten cijfers te laten geven van 1 tot 5 over relevantie van
de wensen
- Leg vast in het Programma van Eisen
Doelgroepomschrijving en klantwensen maken hier onderdeel van uit
Startpunt voor het ontwikkelproces
Tijdens kennismaking met opdrachtgever en probleemverkenning zijn er al
ontwerpcriteria naar boven gekomen die ook al genoteerd kunnen worden in het
PvE voor later gebruik
4. Projectaanpak bepalen
Doel: duidelijk definiëren van het project zodat alle belanghebbenden weten wat de
doelstelling is van het project en wat er moet gebeuren.
Tools:
- Gantt chart
- Risico analyse
- Inhoudsopgave
- Projectplan
- Bepaal doelstelling en projectgrenzen
Doelstelling moet overeenkomen met de vraag van de opdrachtgever, voorlopige
probleemstelling en de gezamenlijke ontwerpvisie
Projectplan is een afspraak tussen opdrachtgever en projectteam
- Bepaal fasering en op te leveren resultaten
Bepaal beoogde eindresultaat en welke tussenresultaten daarvoor nodig zijn
Ieder voortgangsbesluit is de afsluiting van een fase, GO/NOGO beslissing
- Bepaal de projectactiviteiten
Als fasering en resultaten bekend zijn, moeten de fasen opgedeeld worden in
kleinere beheersbare brokken
Voor kleine overzichtelijke projecten kan opdeling van fase enkele activiteiten
worden gedaan: Plan van Aanpak
Bij grote complexe projecten wordt een work breakdown structure gemaakt
o Moeilijk in te schatten hoeveel arbeid en kosten in een totale fase zitten,
daarom onderverdelen in werkpakketten
o Werkpakket: grote brok werk die een deelresultaat van de fase oplevert. Is
te koppelen aan een discipline of ontwerp
o Werkpakketen worden opgedeeld in activiteiten en acties totdat ze zo
klein zijn, dat ze voldoende nauwkeurig te schatten zijn
o Ieder teamlid kan verantwoordelijk worden gesteld per werkpakket
- Maak een projectplanning en budgettering
Eerst bepalen wat het kritieke pad is binnen de activiteiten, betekent wat de lijn
van activiteiten is die bepalend zijn voor de totale doorlooptijd van het project
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2 Fase I Oriëntatie...............................................................................................................................1
Hoofdstuk 7 Thema creatief denken....................................................................................................................6
Hoofdstuk 11 Thema ondernemen.....................................................................................................................11
Hoofdstuk 4 Fase II Analyse...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 6 Fase III Ontwerp.............................................................................................................................25
Hoofdstuk 8 fase IV Detaillering.........................................................................................................................31
Hoofdstuk 9 Thema experimenteren..................................................................................................................36
Hoofdstuk 10 Fase V Realisatie..........................................................................................................................40
Hoofdstuk 2 Fase I Oriëntatie
In deze fase wordt er verkennend onderzocht naar het innovatieprobleem verkregen van de
opdrachtgever.
Doel:
- Verkennen opdracht en innovatieprobleem
- Samenwerking team en opdrachtgevers
- Helder beeld krijgen van het probleem en criteria die de (eind)gebruiker en
opdrachtgevers hebben gesteld
- Gezamenlijk bepalen wat het eindresultaat moet zijn en welke stappen gezet moeten
worden.
Activiteiten in oriëntatiefase:
1. Starten met samenwerken
2. Probleem en oplossingsruimte verkennen
3. Klantwensen inventariseren
4. Projectaanpak bepalen
5. Pitstop
Resultaten oriëntatiefase:
- Voorlopige probleemstelling
- Lijst met klantwensen
- Projectplan en projectaanpak
- Afspraken over samenwerking
1. Starten met samenwerken
- Maak kennis met het team
Team multidisciplinair om een technische innovatie te onderzoeken
Zorgen dat teamleden elkaar leren kennen en weten welke kennis en ervaring zij
hebben
Tools:
o Belbin & MBTI Teambuilding, Team contract, Project start-up
,- Maak kennis met de opdrachtgever
Vooraf een briefing: beknopte opdrachtomschrijving op papier of mondeling
waarmee opdrachtgever de opdracht aan het team overdraagt
Moet tweerichtingsverkeer zijn. Ontwerper moet vertaalslag maken van de
briefing naar een probleemstelling
Kennismakingsgesprek bevat gespreksthema’s:
o Achtergrond
o Innovatie
o Project
o Samenwerking
- Maak afspraken over samenwerking en communicatie
Bestaand uit goede heldere afspraken over de wijze waarop teamleden met
elkaar, met de opdrachtgever en met ontwikkelingspartners samenwerken en
communiceren
Formele communicatie vindt plaats tijdens projectvergaderingen en werksessies
Informele communicatie wordt niet vastgelegd
Voor afspraken handig om een teamcontract op te stellen en te tekenen
2. Probleem en oplossingsruimte verkennen
- Verken het probleem en de context
Probeer globaal beeld te vormen van het probleem en de context waarin het zich
voordoet
Tool:
o 5W2H
o Om deze tool in kaart te brengen, gebruik een mindmap
- Verken de oplossingsruimte
Oplossingsruimte: grenzen waarbinnen de oplossing gezocht moet worden
Verkennen vanuit 3 invalshoeken:
o Systeemniveau: op welk systeemniveau van de innovatievraag moet
worden gezocht naar mogelijke oplossingen?
o Technologische vrijheidsgraden en beperkingen: worden er
technologische randvoorwaarden gesteld aan de oplossing en welke
vrijheidsgraden zijn er?
o Ontwerpvisie: is er een bepaalde visie die als uitgangspunt dient voor het
innovatieproject?
- Formuleer een voorlopige probleemstelling
Probleemstelling: kernachtige beschrijving van het probleem, waarin het
innovatieteam in eigen bewoordingen zijn visie geeft op het probleem
Probleemstelling is het eerste advies aan de opdrachtgever
Probleemstelling bevat minimaal de 5 volgende onderwerpen:
o Heldere omschrijving van het probleem en context
o Achtergrond informatie over het probleem
o Informatie over probleemeigenaar en eindgebruikers
, o Randvoorwaarden waarbinnen moet worden opgelost
o Doelstelling van het probleem met eventuele aandachtspunten
Probleemstelling is belangrijk hulpmiddel om richting te geven aan
innovatieproces en daarom voldoen aan volgende voorwaarden:
o Eenduidig: moet voor alle betrokkenen duidelijk zijn
o Realistisch: ambitieniveau in overeenstemming met de randvoorwaarden
o Uitnodigend: moet uitdagen tot creatieve en innovatieve oplossingen
3. Klantwensen inventariseren
Klantwensen zijn de eigenschappen van het product of dienst die de eindgebruiker belangrijk
vindt.
Lijst met technische eisen, ontwerpcriteria, die aan product gesteld worden door het team
van ontwerpers.
Klantwensen geven richting aan innovatieproces zonder beperking van creatieve vrijheid.
Tools:
- Doelgroeponderzoek
- Interviewen gebruikers
- KANO-model
- Bepaal wie de klanten zijn
Gezamenlijk mogelijke klanten identificeren
2 situaties bij klantgroep bepaling:
o Meerdere gebruiksgroepen – 1 oplossing
Belangrijk om alle betrokken partijen met de verschillende wensen
te inventariseren en naar waarde te schatten
o Meerdere gebruikersgroepen – meerdere oplossingen
Productdifferentiatie: verschillende producten of varianten
realiseren om in verschillende behoeften te kunnen voorzien
Rekening houden met veranderingen in de toekomst
- Inventariseer wensen van de klanten
Interviews met open vragen meest geschikt om wensen te achterhalen
Vragen stellen over de functies en niet over de oplossingen
Latente behoeften: behoeften die de klant zelf niet verwoordt maar wel degelijk
aanwezig zijn
KANO model is opname moment en is een hulpmiddel om achter de
onuitgesproken behoeften te komen
- Stel een lijst met klantwensen samen
Lijst met maximaal 15 a 20 criteria die elkaar niet overlappen
Ontwerpcriteria bevatten oplossingsrichtingen terwijl er nog veel meer
oplossingen mogelijk zijn die misschien de klantwens op een nog betere manier
kan vervullen
- Schat het relatieve belang in
, Laat klanten prioriteiten aangeven in de lijst met wensen door de klanten de
wensen in volgorde te zetten
Andere methode om klanten cijfers te laten geven van 1 tot 5 over relevantie van
de wensen
- Leg vast in het Programma van Eisen
Doelgroepomschrijving en klantwensen maken hier onderdeel van uit
Startpunt voor het ontwikkelproces
Tijdens kennismaking met opdrachtgever en probleemverkenning zijn er al
ontwerpcriteria naar boven gekomen die ook al genoteerd kunnen worden in het
PvE voor later gebruik
4. Projectaanpak bepalen
Doel: duidelijk definiëren van het project zodat alle belanghebbenden weten wat de
doelstelling is van het project en wat er moet gebeuren.
Tools:
- Gantt chart
- Risico analyse
- Inhoudsopgave
- Projectplan
- Bepaal doelstelling en projectgrenzen
Doelstelling moet overeenkomen met de vraag van de opdrachtgever, voorlopige
probleemstelling en de gezamenlijke ontwerpvisie
Projectplan is een afspraak tussen opdrachtgever en projectteam
- Bepaal fasering en op te leveren resultaten
Bepaal beoogde eindresultaat en welke tussenresultaten daarvoor nodig zijn
Ieder voortgangsbesluit is de afsluiting van een fase, GO/NOGO beslissing
- Bepaal de projectactiviteiten
Als fasering en resultaten bekend zijn, moeten de fasen opgedeeld worden in
kleinere beheersbare brokken
Voor kleine overzichtelijke projecten kan opdeling van fase enkele activiteiten
worden gedaan: Plan van Aanpak
Bij grote complexe projecten wordt een work breakdown structure gemaakt
o Moeilijk in te schatten hoeveel arbeid en kosten in een totale fase zitten,
daarom onderverdelen in werkpakketten
o Werkpakket: grote brok werk die een deelresultaat van de fase oplevert. Is
te koppelen aan een discipline of ontwerp
o Werkpakketen worden opgedeeld in activiteiten en acties totdat ze zo
klein zijn, dat ze voldoende nauwkeurig te schatten zijn
o Ieder teamlid kan verantwoordelijk worden gesteld per werkpakket
- Maak een projectplanning en budgettering
Eerst bepalen wat het kritieke pad is binnen de activiteiten, betekent wat de lijn
van activiteiten is die bepalend zijn voor de totale doorlooptijd van het project
