BEGINSELEN RECHT SMVT
1 RECHT IN HET ALGEMEEN
Objectief recht is het geheel van regels/normen dat de samenleving ordent: wetten in wetboek.
Subjectief recht is een recht dat iemand toekomt op grond van het objectieve recht.
Het recht = het geheel van geldende rechtsregels. Ook wel: positief recht.
Rechtsbronnen die in Nederland geldig zijn
- Wet - elke algemeen geldende geschreven rechtsregels
- Jurisprudentie
- Gewoonte - bindende rechtsregels die niet in de wet zijn vastgelegd
- Verdragen
Monisme = rechtsregels uit een verdrag kunnen deel uitmaken van het nationale recht zonder dat
eerst omzetting in nationaal recht nodig is.
In art. 94 Gw is bepaald dat een regel of besluit van internationale herkomst voorrang heeft boven
de nationale regel als blijkt dat een regel van nationaal recht in strijd is met een regel of besluit van
internationale herkomst.
Rechtsgebieden
- Staatsrecht: bevat regels die betrekking hebben op de organisatie van de Staat, op de
bevoegdheden van staatsorganen en op de grondrechten.
- Bestuursrecht: betreft de bestuursactiviteit van de overheid. Heeft betrekking op de
verhouding tussen burger en bestuursorgaan.
o Beschikking = een besluit van een overheidsorgaan in een individueel geval.
- Strafrecht: bepaalde gedragingen met straf bedreigen.
o Strafbaar feit = een in de wet met straf bedreigde gedraging.
- Privaatrecht (burgerlijk recht): heeft betrekking op de verhouding tussen personen onderling.
Bestaat uit: personen- en familierecht, rechtspersonenrecht, vermogensrecht en het
handelsrecht.
- Arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht: het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op
de arbeidsverhouding van personen die in loondienst werkzaam zijn.
Materieel recht betreft de inhoud van rechten en plichten.
Formeel recht heeft betrekking op de handhaving van regels van materieel recht in procedures voor
de rechter.
2 RECHT EN STAAT
Trias politica = spreiding en verdeling van de staatsmacht zodat het geen bedreiging vormt voor de
vrijheid van de burgers:
- Rechterlijke macht
- Wetgevende macht: wordt geïnstitutionaliseerd door de Staten-Generaal (de Eerste en
Tweede kamer) en de regering.
- Uitvoerende macht: wordt uitgevoerd door de regering.
Klassiek grondrechten: er mag afzijdigheid van de overheid verwacht worden (art. 1 t/m art. 18 lid 1
Gw).
, - Vrijheidsrechten: meningsuiting, godsdienst, onderwijs.
- Politieke rechten: actief kiesrecht, passief kiesrecht.
- Gelijkheidsrechten: discriminatieverbod.
Sociaal grondrechten: niet meer dan instructienormen voor de overheid. Er kan geen beroep gedaan
worden bij de rechter (art. 18 lid 2 t/m art. 23 Gw).
- Recht op rechtsbijstand;
- Bevorderen van werkgelegenheid;
- Sociale zekerheid en bijstand.
3 DE WETGEVING
Wetten in materiële zin betekent dat het gaat om een overheidsbesluit dat als inhoud algemeen
verbindende voorschriften heeft. De inhoud doet niet ter zake. Een wet in formele zin is elk besluit
van regering en Staten-Generaal tezamen. Hier let je niet op de inhoud, maar uitsluitend op de
herkomst van het besluit.
Een begrotingswet is een wet in formele zin, omdat het geen algemeen verbindende voorschriften
bevat die voor iedereen gelden, maar tot de regering zelf is gericht waarbij deze wordt gemachtigd
tot het doen van uitgaven.
De nationale wetgever in Nederland is de Regering en Staten-Generaal (art. 81 Gw).
Attributie is het toekennen van wetgevende bevoegdheid. De Grondwet kent aan de volgende
organen wetgevende bevoegdheid toe:
- Regering en Staten-Generaal tezamen
- Regering
- Provinciale staten en de gemeenteraad
- Besturen van waterschappen
- Besturen van openbare lichamen voor beroep en bedrijf
Delegatie is de overdracht van bestaande wetgevende bevoegdheid.
4 DE RECHTSPRAAK
Beginselen van behoorlijke rechtspraak (art. 121 Gw)
- De zitting is openbaar
- De uitspraak is openbaar
- De rechter is onafhankelijk
- De rechter is onpartijdig
- De uitspraak is gemotiveerd
- Beide partijen worden gehoord
- De behandeling geschiedt binnen een redelijke termijn
Absoluut bevoegde rechter is welke soort rechter bevoegd is (absolute competentie).
Kantonrechter
1. Bevoegdheid in burgerlijke zaken (art. 93 en 94 lid 1 Rv)
a. Zaken met een vordering t/m €25.000
b. Zaken met een vordering van onbepaalde waarde, indien er duidelijke aanwijzingen
bestaan dat de vordering geen hogere waarde heeft dan €25.000.
c. zaken betreffende arbeidsovereenkomst, consumentenkoop, huurovereenkomst en
huurkoop. Hierbij is er geen bovengrens zoals hierboven genoemd.
1 RECHT IN HET ALGEMEEN
Objectief recht is het geheel van regels/normen dat de samenleving ordent: wetten in wetboek.
Subjectief recht is een recht dat iemand toekomt op grond van het objectieve recht.
Het recht = het geheel van geldende rechtsregels. Ook wel: positief recht.
Rechtsbronnen die in Nederland geldig zijn
- Wet - elke algemeen geldende geschreven rechtsregels
- Jurisprudentie
- Gewoonte - bindende rechtsregels die niet in de wet zijn vastgelegd
- Verdragen
Monisme = rechtsregels uit een verdrag kunnen deel uitmaken van het nationale recht zonder dat
eerst omzetting in nationaal recht nodig is.
In art. 94 Gw is bepaald dat een regel of besluit van internationale herkomst voorrang heeft boven
de nationale regel als blijkt dat een regel van nationaal recht in strijd is met een regel of besluit van
internationale herkomst.
Rechtsgebieden
- Staatsrecht: bevat regels die betrekking hebben op de organisatie van de Staat, op de
bevoegdheden van staatsorganen en op de grondrechten.
- Bestuursrecht: betreft de bestuursactiviteit van de overheid. Heeft betrekking op de
verhouding tussen burger en bestuursorgaan.
o Beschikking = een besluit van een overheidsorgaan in een individueel geval.
- Strafrecht: bepaalde gedragingen met straf bedreigen.
o Strafbaar feit = een in de wet met straf bedreigde gedraging.
- Privaatrecht (burgerlijk recht): heeft betrekking op de verhouding tussen personen onderling.
Bestaat uit: personen- en familierecht, rechtspersonenrecht, vermogensrecht en het
handelsrecht.
- Arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht: het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op
de arbeidsverhouding van personen die in loondienst werkzaam zijn.
Materieel recht betreft de inhoud van rechten en plichten.
Formeel recht heeft betrekking op de handhaving van regels van materieel recht in procedures voor
de rechter.
2 RECHT EN STAAT
Trias politica = spreiding en verdeling van de staatsmacht zodat het geen bedreiging vormt voor de
vrijheid van de burgers:
- Rechterlijke macht
- Wetgevende macht: wordt geïnstitutionaliseerd door de Staten-Generaal (de Eerste en
Tweede kamer) en de regering.
- Uitvoerende macht: wordt uitgevoerd door de regering.
Klassiek grondrechten: er mag afzijdigheid van de overheid verwacht worden (art. 1 t/m art. 18 lid 1
Gw).
, - Vrijheidsrechten: meningsuiting, godsdienst, onderwijs.
- Politieke rechten: actief kiesrecht, passief kiesrecht.
- Gelijkheidsrechten: discriminatieverbod.
Sociaal grondrechten: niet meer dan instructienormen voor de overheid. Er kan geen beroep gedaan
worden bij de rechter (art. 18 lid 2 t/m art. 23 Gw).
- Recht op rechtsbijstand;
- Bevorderen van werkgelegenheid;
- Sociale zekerheid en bijstand.
3 DE WETGEVING
Wetten in materiële zin betekent dat het gaat om een overheidsbesluit dat als inhoud algemeen
verbindende voorschriften heeft. De inhoud doet niet ter zake. Een wet in formele zin is elk besluit
van regering en Staten-Generaal tezamen. Hier let je niet op de inhoud, maar uitsluitend op de
herkomst van het besluit.
Een begrotingswet is een wet in formele zin, omdat het geen algemeen verbindende voorschriften
bevat die voor iedereen gelden, maar tot de regering zelf is gericht waarbij deze wordt gemachtigd
tot het doen van uitgaven.
De nationale wetgever in Nederland is de Regering en Staten-Generaal (art. 81 Gw).
Attributie is het toekennen van wetgevende bevoegdheid. De Grondwet kent aan de volgende
organen wetgevende bevoegdheid toe:
- Regering en Staten-Generaal tezamen
- Regering
- Provinciale staten en de gemeenteraad
- Besturen van waterschappen
- Besturen van openbare lichamen voor beroep en bedrijf
Delegatie is de overdracht van bestaande wetgevende bevoegdheid.
4 DE RECHTSPRAAK
Beginselen van behoorlijke rechtspraak (art. 121 Gw)
- De zitting is openbaar
- De uitspraak is openbaar
- De rechter is onafhankelijk
- De rechter is onpartijdig
- De uitspraak is gemotiveerd
- Beide partijen worden gehoord
- De behandeling geschiedt binnen een redelijke termijn
Absoluut bevoegde rechter is welke soort rechter bevoegd is (absolute competentie).
Kantonrechter
1. Bevoegdheid in burgerlijke zaken (art. 93 en 94 lid 1 Rv)
a. Zaken met een vordering t/m €25.000
b. Zaken met een vordering van onbepaalde waarde, indien er duidelijke aanwijzingen
bestaan dat de vordering geen hogere waarde heeft dan €25.000.
c. zaken betreffende arbeidsovereenkomst, consumentenkoop, huurovereenkomst en
huurkoop. Hierbij is er geen bovengrens zoals hierboven genoemd.
