Leerprocessen
Habituatie:
Proces waarbij een organisme geleidelijk minder en minder gaat
reageren op een stimulus die regelmatig herhaald wordt
Gewenning aan bv. licht, geluid, geuren, andere dieren, personen
die staren naar de kooi
Voorbeeld habituatie:
Aan het begin van een gedragsobservatie komen een aantal koeien
in de stal bij de observator staan.
Na een tiental minuten tonen deze dieren geen interesse meer
Sensitisatie:
Juist omgekeerd
De reactie op een prikkel die regelmatig herhaald wordt, neemt toe
Habituatie/sensitisatie:
Wordt beschouwd als niet-associatief leren
o Zwakke vorm van leren
o Hoofdzakelijk geen blijvende associaties
Tenzij het organisme vaststelt dat de nieuwe stimulus
toch niet gevaarlijk is
Verrassend karakter van de stimulus verdwijnt
Herhalen van een handeling
Licht, geluid, geuren, andere dieren enzovoort
OS:
Onvoorwaardelijke stimulus
Ongeleerd; lokt een reactie uit
OR:
Onvoorwaardelijke reactie
VS:
Voorwaardelijke stimulus
Geconditioneerd; lokt een reactie uit
VR:
Voorwaardelijke reactie
Klassieke conditionering type I:
Ontwikkeld door Ivan P. Pavlov (1849-1936)
Pavloviaanse conditionering
Berust op de in de aanleg aanwezige associatie tussen een
onvoorwaardelijke stimulus (OS) en een onvoorwaardelijke reactie
(OR)
o Associatief leren
, Wanneer de OS herhaaldelijk wordt geassocieerd met een neutrale
stimulus (Voorwaardelijke stimulus VS) dan zal na een tijdje de VS
alleen de OR kunnen uitlokken.
Het individu leert dat de ene stimulus de andere stimulus
aankondigt
Voorbeeld Klassieke conditionering I:
De bel gaat aangeven dat ze gaan starten
Vlees wordt na de bel gepresenteerd
trail 1 heeft de hond druppels speeksel door het ruiken van
voedsel kom de productie van speeksel op gang
Trail 10 door herhaling van de proef gaat de hond eerder
speekselen
Trail 20 speekselen eerder dan de bel
o Voorspellend
Basis Associëren met een De neutrale Voorwaardelijk
neutrale stimulus stimulus wordt e stimulus lokt
voorspellend nu een
voor de OS voorwaardelijk
e reactie uit
Onvoorwaardelijk Neutrale stimulus Voorwaardelijke Voorwaardelijke
e stimulus (vlees) (bel) stimulus (bel) stimulus (bel)
Onvoorwaardelijk Onvoorwaardelijke Onvoorwaardelijke Voorwaardelijke
e reactie stimulus (vlees) stimulus (vlees) reactie
(honger/kwijlen) (honger/kwijlen)
Onvoorwaardelijke Onvoorwaardelijke
reactie reactie
(honger/kwijlen) (honger/kwijlen)
Essentie van klassieke conditionering:
Het individu leert dat de ene stimulus de andere stimulus
aankondigt
NS:
Neutrale stimulus
Gaat onvoorwaardelijke stimulus iets wat vooraf of overlapt met het
begint ervan
Contigunuïteit in de tijd:
Neutrale stimulus wordt uiteindelijk een VS
VS moet OS voorafgaan of minstens overlappen met begin van OS.
De VS en OS moeten in korte tijdspanne gegeven zijn.
o Anders wordt er geen associatie gelegd.
o Mogen maar maximum enkele seconde van elkaar gescheiden
zijn 1 a 2 seconde
Rescorla-Wagner model:
De mate waarin VS de OS aankondigt is belangrijker dan contiguïteit
Habituatie:
Proces waarbij een organisme geleidelijk minder en minder gaat
reageren op een stimulus die regelmatig herhaald wordt
Gewenning aan bv. licht, geluid, geuren, andere dieren, personen
die staren naar de kooi
Voorbeeld habituatie:
Aan het begin van een gedragsobservatie komen een aantal koeien
in de stal bij de observator staan.
Na een tiental minuten tonen deze dieren geen interesse meer
Sensitisatie:
Juist omgekeerd
De reactie op een prikkel die regelmatig herhaald wordt, neemt toe
Habituatie/sensitisatie:
Wordt beschouwd als niet-associatief leren
o Zwakke vorm van leren
o Hoofdzakelijk geen blijvende associaties
Tenzij het organisme vaststelt dat de nieuwe stimulus
toch niet gevaarlijk is
Verrassend karakter van de stimulus verdwijnt
Herhalen van een handeling
Licht, geluid, geuren, andere dieren enzovoort
OS:
Onvoorwaardelijke stimulus
Ongeleerd; lokt een reactie uit
OR:
Onvoorwaardelijke reactie
VS:
Voorwaardelijke stimulus
Geconditioneerd; lokt een reactie uit
VR:
Voorwaardelijke reactie
Klassieke conditionering type I:
Ontwikkeld door Ivan P. Pavlov (1849-1936)
Pavloviaanse conditionering
Berust op de in de aanleg aanwezige associatie tussen een
onvoorwaardelijke stimulus (OS) en een onvoorwaardelijke reactie
(OR)
o Associatief leren
, Wanneer de OS herhaaldelijk wordt geassocieerd met een neutrale
stimulus (Voorwaardelijke stimulus VS) dan zal na een tijdje de VS
alleen de OR kunnen uitlokken.
Het individu leert dat de ene stimulus de andere stimulus
aankondigt
Voorbeeld Klassieke conditionering I:
De bel gaat aangeven dat ze gaan starten
Vlees wordt na de bel gepresenteerd
trail 1 heeft de hond druppels speeksel door het ruiken van
voedsel kom de productie van speeksel op gang
Trail 10 door herhaling van de proef gaat de hond eerder
speekselen
Trail 20 speekselen eerder dan de bel
o Voorspellend
Basis Associëren met een De neutrale Voorwaardelijk
neutrale stimulus stimulus wordt e stimulus lokt
voorspellend nu een
voor de OS voorwaardelijk
e reactie uit
Onvoorwaardelijk Neutrale stimulus Voorwaardelijke Voorwaardelijke
e stimulus (vlees) (bel) stimulus (bel) stimulus (bel)
Onvoorwaardelijk Onvoorwaardelijke Onvoorwaardelijke Voorwaardelijke
e reactie stimulus (vlees) stimulus (vlees) reactie
(honger/kwijlen) (honger/kwijlen)
Onvoorwaardelijke Onvoorwaardelijke
reactie reactie
(honger/kwijlen) (honger/kwijlen)
Essentie van klassieke conditionering:
Het individu leert dat de ene stimulus de andere stimulus
aankondigt
NS:
Neutrale stimulus
Gaat onvoorwaardelijke stimulus iets wat vooraf of overlapt met het
begint ervan
Contigunuïteit in de tijd:
Neutrale stimulus wordt uiteindelijk een VS
VS moet OS voorafgaan of minstens overlappen met begin van OS.
De VS en OS moeten in korte tijdspanne gegeven zijn.
o Anders wordt er geen associatie gelegd.
o Mogen maar maximum enkele seconde van elkaar gescheiden
zijn 1 a 2 seconde
Rescorla-Wagner model:
De mate waarin VS de OS aankondigt is belangrijker dan contiguïteit
