Uitwerking leerdoelen thema respiratoir falen

BA Geneeskunde Cluster Circulatie & Longen – RUN 1


THEMAWEEK 4 – RESPIRATOIR FALEN


OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN
- Bij obstructief longlijden is door een bepaalde oorzaak de luchtwegweerstand
verhoogd en is er een vertraging van de luchtstroom bij uitademing.
o Dit kan worden veroorzaakt door een afwijking in het lumen van de
luchtweg (smal lumen) of door een afwijking in de wand van de
luchtweg. Hierdoor is de FEV1 in verhouding tot de vitale capaciteit
afgenomen  in dat geval is er sprake van hyperinflatie met een
verhoogde functionele residuale capaciteit (er blijft te veel lucht in de
longen achter)

COPD – CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE
- COPD staat voor chronic obstructive pulmonary disease
o Het is een veelvoorkomende chronische obstructieve longziekte,
waarbij de obstructie niet volledig reversibel is
Het is een progressieve en inflammatie van de centrale en perifere
luchtwegen.
 Deze inflammatie resulteert in schade aan de kleine luchtwegen
en in parenchymdestructie. COPD omvat o.b.v. pathologische
en klinische kenmerken emfyseem en chronische bronchitis.
 Emfyseem: abnormale luchthoudendheid distaal van de
terminale bronchioli i.c.m. destructie van de alveoli
 Chronische bronchitis: ontsteking van de kleine
luchtwegen met verhoogde slijmproductie
- Epidemiologie
o Ongeveer 5% van de de bevolking is gediagnosticeerd met COPD,
waarschijnlijk is er een grote groep die niet gediagnosticeerd is,
waardoor dit percentage in werkelijkheid hoger is.
- Risicofactoren
o Roken (++)
o Luchtverontreiniging
 Arbeidsomstandigheden en vrijetijdsbesteding waarin met wordt
blootgesteld aan gassen, dampen, aerosolen, stof of rook
(schilder, chauffeur, kapper, bakker, werknemer in een
omgeving met veel fijnstof van bijv. steen, metaal, graan)
o Mannen > vrouwen
o Hoge leeftijd
o Lage BMI  hoge mortaliteit
o SES, dieet, hoesten, sputumproductie
o Bronchiale hyperreactiviteit of chronische luchtwegaandoeningen als
kind

, BA Geneeskunde Cluster Circulatie & Longen – RUN 1


o Genetisch: remmer van elastase (alfa-1-trypsinedeficientie)
- Klinische presentatie en symptomen
o Patiënten met COPD hebben klachten van dyspnoe d’effort, hoesten
(met of zonder sputum) en een verminderde inspanningscapaciteit.
 Chronische en progressieve dyspnoe is het meest
karakteristieke symptoom van COPD
o Patiënten maken vaak een periode van meerdere episodes van acute
bronchitis of bovenste-luchtweginfecties door
o Vaak  beklemmend gevoel op de borst
o Ernstige COPD  vermoeidheid, gewichtsverlies en anorexie
o 30% van de patiënten: hoest met sputumproductie
 Chronische hoest is meestal het eerste symptoom van COPD
o Vermoeidheid, gewichtsverlies en anorexie zijn bekende problemen in
patiënten met ernstige en erg ernstig COPD
o Piepen en druk op de borst
- Diagnostiek
o De diagnose COPD wordt gesteld op basis van klachten en een
afwijkend longfunctieonderzoek, de spirometrie.
 Bij de spirometrie meet je de geforceerde uitademing en de
ofwel de FVC (forced expiratory volume) en de FEV1 (forced
expiratory volume in one second)
 Je meet dus het volume lucht dat met kracht wordt
uitgeademd na maximale inademing.
 De gegevens die je hieruit kunt halen zijn:
 FEV1 (forced expiratory volume in 1 second)
 FEV1/VC (Tiffenau-index)
o Er is sprake van een luchtwegobstructie als (na bronchodilatatie) de
FEV1/FVC-ratio < 0.70.
 Patiënten met COPD hebben typisch gezien een afname in
zowel FEV1 als FVC.
o Een X-thorax of een CT-thorax worden niet gebruikt voor het stellen
van de diagnose, maar kunnen wel informatie geven over de mate van
emfyseem of in de richting wijzen van een alternatieve diagnose (of
informatie geven over comorbiditeiten zoals longfibrose, cardiale
ziekten (cardiomegalie) etc.
 Radiologische veranderingen die zijn geassocieerd met COPD
zijn tekenen van hyperinflatie (afgeplat diafragma)