Spijsvertering
14.1 Belangrijke aspecten (PP1)
Functies zijn vertering en absorberen nutriënten, voor energie en bouwstenen voor cellen en
weefsel. De grote componenten (koolhydraten, vetten en eiwitten) kunnen niet geabsorbeerd
worden, en moeten enzymatisch afgebroken worden tot monomeren. Dieren hebben
verschillende functies vandaar adaptatie hieraan. Organen buiten de tractus:
• Speekselklieren
• Pancreas
• Lever
Forstomach = rumen, reticulum,
omasum en abomasum. Vogels hebben
krop, proventriculus en gizzard
(spiermaag).
Vertering bestaat uit :
• Mechanische vertering
• Verteringsenzymen
o Microbiële enzymen
o Verteringssap secretie
• Enzymatische afbraak
organische nutriënten
• Absorptie
Mechanical processing
• Kauwen
• Motility (gladde spiercontractie en relaxatie)
o Mixing (contact met de enzymen)
o Enzymatsiche degradatie
o Transport
▪ Snel (pharynx en oesofagus, geen vertering)
▪ Lange retentietijd (forstomach ruminants for microbial breakdown of
food particles and fermentation).
▪ Lange transitietijd (dikke darm voor microbial fermentation and
absorption of water)
, o Uitpoepen onverteerd voedsel
Enzymatsiche afbraak (hydrolyse)
Secretie van enzym bevattende
verteringsenzymen van :
• Epitheelklieren in de wanden
van de maag en dunne darm
• Grote klieren : speeksel,
lever, pancreas
(afvoerkanaal).
Compositie en pH van het sap is
aangepast aan de enzymen :
• Pepsine enzym in de maag moet zure pH (HCL)
• Enzymen in de dunne darm moeten alkalische pH (HCO3)
• Hiervoor ook buffering, neutralisatie en protectie van de mucosa is van belang.
Zo bv zetmeel -> glucose en proteinen -> aminozuren.
14.2 De wand van het spijsverteringskanaal
Columnar = cilindrisch
14.3 Regulatie van het spijsverteringskanaal
• Neuraal
• Hormonaal
Deze 2 reguleren secretie en motiliteit (spieractiviteit).
, 1. Neurale regulatie
Veel sensorische cellen in de spijsvertering in het lumen, die gaan naar zenuwplexussen in de
spijvertering. Deze stimuleren glad spierweefsel hier in de epitheel laag (voor motiliteit en
secretie). Dit is de korte reflex omdat alles in de spijsvertering gebeurt. Lange reflex gaat via
het centrale zenuwstelsel, maar gaat ook naar klieren buiten de spijsvertering.
• Korte reflex
o Initiated en gecoordineerd
in de tract.
o Sensory cells en
motorneuronen
o Door enterisch
zenuwstelsel, en ook
gemoduleerd door het
autonoom zenuwstelsel.
• Lange reflex
o Initiated van in of buiten
de digestive tract
o In respons van externe stimuli als zicht van eten of geur
o Gecoordineerd door CZS of autonoom zenuwstelsel.
Korte reflexboog
Door sensory cells, ook wel chemoreceptoren of mechanoreceptoren om verschillen op te
merken in :
• Nutrient concentratie in het lumen
• Nutrient degradatie producten
• Osmotische druk
• pH
• mechanische receptoren (irritatie, stretch)
motorneuronen :
• synapsen met gladde spieren om motiliteit en secretie re reguleren (endo en
exocrien).
functies kunnen zijn :
• lokale effecten – bv eten naar de dunne darmen -> pH zakt -> secretie alkaline (base)
pancreatisch sap. Dus buffering van het zuur.
• Afstand – bv stimuli dunne darm heeft effect op maag en dikke darm.
o Nog steeds korte reflex omdat het in de digestive tract is zonder CZS.
• Grotendeel gebruiken motorneuronen acetylcholine voor neurotransmittor, soms
inhibitorisch.
Lange reflex
• Parasympatische lange reflex – rustig dier -> stimulatie cholinerge zenuwuiteinden in
de enterische plexus -> acetylcholine secretie -> secretie en motiliteit omhoog.
• Sympatische lange reflex – figt fright flight -> noradrenaline vrij -> inhibitie
acetylcholine -> omlaag secretie, motiliteit en bloedtoevoer spijsvertering.
14.1 Belangrijke aspecten (PP1)
Functies zijn vertering en absorberen nutriënten, voor energie en bouwstenen voor cellen en
weefsel. De grote componenten (koolhydraten, vetten en eiwitten) kunnen niet geabsorbeerd
worden, en moeten enzymatisch afgebroken worden tot monomeren. Dieren hebben
verschillende functies vandaar adaptatie hieraan. Organen buiten de tractus:
• Speekselklieren
• Pancreas
• Lever
Forstomach = rumen, reticulum,
omasum en abomasum. Vogels hebben
krop, proventriculus en gizzard
(spiermaag).
Vertering bestaat uit :
• Mechanische vertering
• Verteringsenzymen
o Microbiële enzymen
o Verteringssap secretie
• Enzymatische afbraak
organische nutriënten
• Absorptie
Mechanical processing
• Kauwen
• Motility (gladde spiercontractie en relaxatie)
o Mixing (contact met de enzymen)
o Enzymatsiche degradatie
o Transport
▪ Snel (pharynx en oesofagus, geen vertering)
▪ Lange retentietijd (forstomach ruminants for microbial breakdown of
food particles and fermentation).
▪ Lange transitietijd (dikke darm voor microbial fermentation and
absorption of water)
, o Uitpoepen onverteerd voedsel
Enzymatsiche afbraak (hydrolyse)
Secretie van enzym bevattende
verteringsenzymen van :
• Epitheelklieren in de wanden
van de maag en dunne darm
• Grote klieren : speeksel,
lever, pancreas
(afvoerkanaal).
Compositie en pH van het sap is
aangepast aan de enzymen :
• Pepsine enzym in de maag moet zure pH (HCL)
• Enzymen in de dunne darm moeten alkalische pH (HCO3)
• Hiervoor ook buffering, neutralisatie en protectie van de mucosa is van belang.
Zo bv zetmeel -> glucose en proteinen -> aminozuren.
14.2 De wand van het spijsverteringskanaal
Columnar = cilindrisch
14.3 Regulatie van het spijsverteringskanaal
• Neuraal
• Hormonaal
Deze 2 reguleren secretie en motiliteit (spieractiviteit).
, 1. Neurale regulatie
Veel sensorische cellen in de spijsvertering in het lumen, die gaan naar zenuwplexussen in de
spijvertering. Deze stimuleren glad spierweefsel hier in de epitheel laag (voor motiliteit en
secretie). Dit is de korte reflex omdat alles in de spijsvertering gebeurt. Lange reflex gaat via
het centrale zenuwstelsel, maar gaat ook naar klieren buiten de spijsvertering.
• Korte reflex
o Initiated en gecoordineerd
in de tract.
o Sensory cells en
motorneuronen
o Door enterisch
zenuwstelsel, en ook
gemoduleerd door het
autonoom zenuwstelsel.
• Lange reflex
o Initiated van in of buiten
de digestive tract
o In respons van externe stimuli als zicht van eten of geur
o Gecoordineerd door CZS of autonoom zenuwstelsel.
Korte reflexboog
Door sensory cells, ook wel chemoreceptoren of mechanoreceptoren om verschillen op te
merken in :
• Nutrient concentratie in het lumen
• Nutrient degradatie producten
• Osmotische druk
• pH
• mechanische receptoren (irritatie, stretch)
motorneuronen :
• synapsen met gladde spieren om motiliteit en secretie re reguleren (endo en
exocrien).
functies kunnen zijn :
• lokale effecten – bv eten naar de dunne darmen -> pH zakt -> secretie alkaline (base)
pancreatisch sap. Dus buffering van het zuur.
• Afstand – bv stimuli dunne darm heeft effect op maag en dikke darm.
o Nog steeds korte reflex omdat het in de digestive tract is zonder CZS.
• Grotendeel gebruiken motorneuronen acetylcholine voor neurotransmittor, soms
inhibitorisch.
Lange reflex
• Parasympatische lange reflex – rustig dier -> stimulatie cholinerge zenuwuiteinden in
de enterische plexus -> acetylcholine secretie -> secretie en motiliteit omhoog.
• Sympatische lange reflex – figt fright flight -> noradrenaline vrij -> inhibitie
acetylcholine -> omlaag secretie, motiliteit en bloedtoevoer spijsvertering.
