Psychologie
Hoofdstuk 7: Psychologische ontwikkeling
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wat is ontwikkelingspsychologie?
• Stil staan bij wijze waarop denken, voelen en gedrag veranderen doorheen verschillende
levensfasen vd mens
• W onderzocht vauit lichamelijke, emotionele, cognitieve, sociaal-culturele hoek en vanuit
persoonlijkheid
2 vragen
• Zijn er voorspelbare veranderingen?
• Rol v erfelijkheid en omgeving? Nature-nurture debat
o Kan w onderzocht via tweelingenonderzoek en adoptieonderzoek
7.1 Wat kan een pasgeboren baby?
Aangeboren, 3 elementaire overlevingstaken: voedsel vinden, contact maken en gevaar vermijden
Prenatale ontwikkeling
3 fases v prenatale ontwikkeling:
• Germinale fase (1 week): zygote, embryo
• Embryonale fase (1-8 weken): stamcellen differentiëren zich
• Foetale fase (8-40 weken): spontane bewegingen en basale reflexen
Prenatale gevaren: placenta (afvalstoffen w doorgelaten), teratogenen (virus, drug of chemische stof
kan schade aanbrengen), Foetaal Alcohol Syndroom (FAS)
Neonatale ontwikkeling (1 maand)
Aangeboren reflexen:
• Zoekreflex: hoofd id richting draaien v dingen die de wang raken
o Verdwijnt na 3 weken
o Functie? Inname v voedsel
• Stapreflex: bewegen v benen wnr voeten de grond raken
o Verdwijnt na 2 maand
o Functie? Voorbereiding op voortbewegen
• Babinski-reflex: spreiden v tenen bij aanraking buitenkant voet
o Verdwijnt na 8-12 maand
o Functie? Onbekend
• Knipperreflex: snel knipperen v ogen bij blootstelling aan direct licht
o Blijft
o Functie? Bescherming vh netvlies
• Zwemreflex: zwembewegingen maken met armen en benen
o Verdwijnt na 4-6 maand
o Functie? Vermijding v gevaar
, • Moro-reflex: armen spreiden en lijken zich ergens aan vast te willen klampen
o Verdwijnt na 6 maanden
o Functie? Bescherming tgn vallen
• Schrikreflex: bij plotseling geluid de armen en vingers gespreid en de rug overstrekt
o Blijft, wel in andere vorm
o Functie? Bescherming
• Zuigreflex: neiging om te zuigen aan dingen die de lippen raken
o Blijft
o Functie? Inname v voedsel
• Kokhalsreflex: de keel vrijmaken
o Blijft
o Functie? Voorkomen v stikken
Vaardigheden baby’s (sensorisch en sociale) --> mogelijk door spiegelneuronen (nadoen vd mama)
Infancy (tot 18 maand)
• Neurale ontwikkeling: specifieke gevoelige perioden, synaptic pruning
o Gevoelige periode? Kind gevoelig voor specifieke stimuli en het een bepaalde functie
goed kan ontwikkelen (of nadelig effect ondervindt)
▪ Bij kind met achterstand kan dit meestal nog ingehaald w
o Synaptic pruning? Proces waarbij ongebruikte verbindingen id hersenen verloren
gaan + neuronen beschikbaar w voor toekomstige ontwikkelingen
• Rijping? Proces waarin genetisch programma id loop vd tijd tot uiting komt (ontplooiing)
o Genetic leash? Edward Wilson, --> beperking v ontwikkeling d erfelijke factoren
• Contactsteun: Harlow
o => lichamelijk contact is levensbelangrijk!
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------
Hechting?
• Belangrijk om in leven te blijven --> basisvorm? INPRENTING
• Onderzoek naar hechtingsgedrag: J. Bowlby
• Hechtingsstijlen: M. Ainsworth
o Veilige hechting: ontspannen en op hun gemak bij vreemden en nieuwe ervaringen
▪ Tov verlatingsangst? Patroon bij jongen kinderen die w geschieden v ouders
o Onveilige hechting
▪ Angstig-ambivalent gehecht: extreem veel verdriet wnr het w gescheiden en
moeilijk te troosten bij terugkeer
▪ Angstig-vermijdend gehecht: gn interesse bij contact en gn verdriet toont bij
scheiding, gn blijschap bij terugkeer
▪ Gedesorganiseerde en desoriënterende hechtingspatroon --> kinderen
tonen vaak inconsistent en tegenstrijdig gedrag
Oorzaken?
Resultaat v nurture? Sensitieven responsiviteit
Ook nature --> temperamentverschillen tss baby’s, DUS: nt enkel gevolg v opvoedingsstijl!
Manier v opvoeden en reageren = zeer belangrijk (ouders spelen grote rol!) --> zelfvertrouwen?
Hoofdstuk 7: Psychologische ontwikkeling
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wat is ontwikkelingspsychologie?
• Stil staan bij wijze waarop denken, voelen en gedrag veranderen doorheen verschillende
levensfasen vd mens
• W onderzocht vauit lichamelijke, emotionele, cognitieve, sociaal-culturele hoek en vanuit
persoonlijkheid
2 vragen
• Zijn er voorspelbare veranderingen?
• Rol v erfelijkheid en omgeving? Nature-nurture debat
o Kan w onderzocht via tweelingenonderzoek en adoptieonderzoek
7.1 Wat kan een pasgeboren baby?
Aangeboren, 3 elementaire overlevingstaken: voedsel vinden, contact maken en gevaar vermijden
Prenatale ontwikkeling
3 fases v prenatale ontwikkeling:
• Germinale fase (1 week): zygote, embryo
• Embryonale fase (1-8 weken): stamcellen differentiëren zich
• Foetale fase (8-40 weken): spontane bewegingen en basale reflexen
Prenatale gevaren: placenta (afvalstoffen w doorgelaten), teratogenen (virus, drug of chemische stof
kan schade aanbrengen), Foetaal Alcohol Syndroom (FAS)
Neonatale ontwikkeling (1 maand)
Aangeboren reflexen:
• Zoekreflex: hoofd id richting draaien v dingen die de wang raken
o Verdwijnt na 3 weken
o Functie? Inname v voedsel
• Stapreflex: bewegen v benen wnr voeten de grond raken
o Verdwijnt na 2 maand
o Functie? Voorbereiding op voortbewegen
• Babinski-reflex: spreiden v tenen bij aanraking buitenkant voet
o Verdwijnt na 8-12 maand
o Functie? Onbekend
• Knipperreflex: snel knipperen v ogen bij blootstelling aan direct licht
o Blijft
o Functie? Bescherming vh netvlies
• Zwemreflex: zwembewegingen maken met armen en benen
o Verdwijnt na 4-6 maand
o Functie? Vermijding v gevaar
, • Moro-reflex: armen spreiden en lijken zich ergens aan vast te willen klampen
o Verdwijnt na 6 maanden
o Functie? Bescherming tgn vallen
• Schrikreflex: bij plotseling geluid de armen en vingers gespreid en de rug overstrekt
o Blijft, wel in andere vorm
o Functie? Bescherming
• Zuigreflex: neiging om te zuigen aan dingen die de lippen raken
o Blijft
o Functie? Inname v voedsel
• Kokhalsreflex: de keel vrijmaken
o Blijft
o Functie? Voorkomen v stikken
Vaardigheden baby’s (sensorisch en sociale) --> mogelijk door spiegelneuronen (nadoen vd mama)
Infancy (tot 18 maand)
• Neurale ontwikkeling: specifieke gevoelige perioden, synaptic pruning
o Gevoelige periode? Kind gevoelig voor specifieke stimuli en het een bepaalde functie
goed kan ontwikkelen (of nadelig effect ondervindt)
▪ Bij kind met achterstand kan dit meestal nog ingehaald w
o Synaptic pruning? Proces waarbij ongebruikte verbindingen id hersenen verloren
gaan + neuronen beschikbaar w voor toekomstige ontwikkelingen
• Rijping? Proces waarin genetisch programma id loop vd tijd tot uiting komt (ontplooiing)
o Genetic leash? Edward Wilson, --> beperking v ontwikkeling d erfelijke factoren
• Contactsteun: Harlow
o => lichamelijk contact is levensbelangrijk!
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------
Hechting?
• Belangrijk om in leven te blijven --> basisvorm? INPRENTING
• Onderzoek naar hechtingsgedrag: J. Bowlby
• Hechtingsstijlen: M. Ainsworth
o Veilige hechting: ontspannen en op hun gemak bij vreemden en nieuwe ervaringen
▪ Tov verlatingsangst? Patroon bij jongen kinderen die w geschieden v ouders
o Onveilige hechting
▪ Angstig-ambivalent gehecht: extreem veel verdriet wnr het w gescheiden en
moeilijk te troosten bij terugkeer
▪ Angstig-vermijdend gehecht: gn interesse bij contact en gn verdriet toont bij
scheiding, gn blijschap bij terugkeer
▪ Gedesorganiseerde en desoriënterende hechtingspatroon --> kinderen
tonen vaak inconsistent en tegenstrijdig gedrag
Oorzaken?
Resultaat v nurture? Sensitieven responsiviteit
Ook nature --> temperamentverschillen tss baby’s, DUS: nt enkel gevolg v opvoedingsstijl!
Manier v opvoeden en reageren = zeer belangrijk (ouders spelen grote rol!) --> zelfvertrouwen?
