Summary Psychologie

Hoofdstuk 1: A beginning
Een hoofdstuk over waar psychologie over gaat en over hoe psychologen onderzoek verrichten
Waar gaat psychologie over en hoe verrichten psychologen onderzoek?


Waarover handelt cursus?

 Psychologie als wetenschappelijke discipline vaak verkeerd ingeschat
o Onderschatting
o Overschatting

Kijk op pp naar enkele voorbeeldvragen die in de psychologie op een
wetenschappelijke manier beantwoord worden.


Wat is psychologie?

 Roediger:
Psychologie= de wetenschappelijke studie van de mentale processen en gedrag
 Zimbardo:
Psychologie= de empirische studie van het gedrag en de mentale processen

Grote verscheidenheid van disciplines in de wetenschappelijke psychologie
=> weergegeven in tabel p3 van APA (American Psychologische Association)

Ook andere wetenschappen bestuderen het
gedrag Bv: economie, sociologie, criminologie …
MAAR vanuit een ander gezichtspunt en niet zo breed, de methode bepaalt het grote verschil

 Psychologie betwist ongefundeerde uitspraken van pseudowetenschappelijke aard
Pseudowetenschap: elke poging om fenomenen uit de natuurlijke wereld te
verklaren die niet gebaseerd is op empirische observatie of op de
wetenschappelijke methode
Bv: toekomstvoorspellingen; dergelijk onderzoeken al 100 jaar negatief
Het kritisch denken onderscheidt de wetenschappelijke psychologie van de andere
kennis




1

,Het Freud probleem

Freud was geen psycholoog maar een fysioloog
=> minder dan 10% van de APA-leden onderschrijven ideeën
van Freud Freudprobleem= associatie van psychologie met
psychoanalyse

Psychoanalyse: een systeem van interpretatie en therapeutisch benadelingen van
psychische stoornissen, door middel van gesprekken een ziekten van de geest genezen, het
geeft enkel een verklaring achteraf (voorspelt niet) waardoor het niet ontkracht kan worden

Wel psychologen:
 Skinner
Allemaal Nobelprijswinnaars die hun
 Hubel & Wiessel
onderzoek hebben verricht in het
 Roger Sperry domein van de psychologie
 Herbert Simon



Korte historische schets

1878
Opening eerste labo voor experimentele
psychologie Introspectie(= zelfreflectie) als
methode


1910
Weigering universiteit van Cambridge voor labo voor psychofysica
“the topic would insult religion by putting the human soul on a pair of scales “

Psychologie: wortel in 2 disciplines:
 Positieve wetenschappen: positief- wetenschappelijk onderzoeksmethode =>
predictie
Bv: neurologie
 Geesteswetenschappen: Geesteswetenschappelijke onderzoeksmethode => verklarend
Bv: filosofie


Vanaf 1920
Behaviorisme = overte gedrag bestuderen want mens is een black box waar men niet in mag kijken
=> vaak bestudeerd via dierpsychologie
Verband tussen stimulus (prikkel) en reactie


Vanaf 1960
Cognitieve psychologie= studie van de manier waarop wij informatie verwerken
=> processen IN iemands hoofd bestuderen


2

,Essentialisme & operationalisme

 Essentialisme:
=> essentialistische definitie= wat iets precies is
 Operationalisme:
=> operationalisering= begrippen verkrijgen betekenis door verwijzing naar
observeerbare gegevens , hoe we iets precies meten in een bepaalde theorie


3 belangrijke kenmerken psychologie

1. Systematisch empirisme
=systematisch waarnemen van de werkelijkheid: onderzoeksbenadering vertrekt
van sensorische ervaring en observatie als onderzoeksgegevens

 Geen gezagsargumenten:
Bv: Francesci Sizi lees HB p7-8

 Gebrek aan systematisch empirisme
=> kan leiden tot wetenschappelijke dwalingen Bv: aderlatingen Benjamin Rush lees HB p8

 Kritiek op psychoanalyse
=> therapiesessies uitgevoerd met maar een beperkt aantal patiënten


2. Publiek verifieerbare kennis
= kennis moet repliceerbaar zijn

Bevinding pas wetenschappelijk aanvaard indien observaties door anderen kunnen worden
overgedaan, mits dezelfde procedure wordt gevolgd
Waken over eis repliceerbaarheid:
Peer review
= anonieme gekwalificeerde medewerkers die je inzending nalezen en commentaar
geven zodat wij ingaan op hun suggesties en onderzoek opnieuw doen en info
toevoegen.


3. Toetsbare theorieën
= enkel oplosbare problemen onderzoeken
=> moet falsifieerbaar zijn= moet mogelijk zijn aan te tonen dat uitspraak fout is

Toetsbaarheid kan variëren:
Bv: intelligentie is erfelijk bepaald: kunnen we na 20 jaar
toetsen Zie ook Nixon vs. Nixon en syndroom Gilles de la
Tourette HB p9-10




3

, Theorie- hypothese- wetenschappelijke wet

 Theorie= geeft een relatie tussen een set van concepten die gebruikt worden om
data of gegevens te verklaren en voorspellingen te maken over resultaten van een
empirische studie

 Hypothese= specifieke voorspelling afgeleid van een theorie

 Wetenschappelijke wet= wanneer een relatie tussen verschillende variabelen
frequent geconfirmeerd is via empirische gegevens
Als data ≠ hypothese => nieuwe theorie



Vijfstapsproces van de wetenschappelijke methode

1) Hypothese ontwikkelen
 Hypothese
= uitspraak de het resultaat van een wetenschappelijke studie voorspelt
 Operationele definities
= exacte procedures om experimentele condities en metingen van resultaten vast te
leggen

2) Gecontroleerde test
 Onafhankelijke variabele
= de variabele die door de onderzoeker gemanipuleerd wordt
 Randomisatie
= enkel gebruik maken van toeval voor het vastleggen van de
aanbiedingsvolgorde van de stimuli of toewijzen van proefpersonen aan condities

3) Objectieve gegevens verzamelen
 Gegevens/ data
= informatie verzameld door de onderzoeker voor het testen van de hypothese
 Afhankelijke variabele
= gemeten resultaat van een studie

4) Analyseren van de resultaten
Gebaseerd op statistische analyse van de resultaten: aanhouden of verwerpen
hypothese

5) Publiceren, bekritiseren en repliceren van de resultaten




4