HC: inleiding in psychologie
Psychologie: wetenschap v. gedrag & mentale processen v individu (bestudeert zowel interne processen als
waarneembare gedragingen)
Verschil bij sociologie is gedrag bestuderen van groepen, samenlevingen,…
Geschiedenis
Vroeger theorieën te vereenvoudigd, zonder wetenschappelijke onderbouw -> experimentele methodes vanaf
2e helft 19 eeuw -> introspectie: analyseren structuren geest -> structuralisme: blootleggen structuren geest ->
eind 19e eeuw ontstaan functionalisme: dagelijkse problemen handteren
Invalshoeken
1. Biologische invalshoek
: Zoeken oorzaken v gedrag i manier waarop zenuwstelsel & hormonale stelsel werkt
- Verleent veel ideeën aan medische wetenschap & biologie
Bv. hoe kan beschadiging deel hersenen leiden tot verlies bep vaardigheden spraak, …
- 1.1 Evolutionaire invalshoek: psychische & gedragskenmerken geërfd van voorouders
o Genetische opmaak zou gevormd zijn door omstandigheden
waarin voorouders leefden
o Natuurlijke selectie (degen meest sterke psychische & lichamelijke kenmerken
voordeel overleving)
Bv. slaap is beschermingsmechanisme want hierdoor sparen E op momenten waar
activiteit niet noodzakelijk voor overleving/voortplanting
2. Cognitieve invalshoek
: gedrag wordt bepaald door manier waarop ervaringen interpreteren
- Bestuderen mentale processen & cognities
- Handelingen worden beïnvloed door manier waarop we info uit omgeving selecteren, interpreteren &
verwerken
Bv. kan niet zonder alcohol -> ik kan mijn alcoholgebruik verminderen
3. Psychodynamische invalshoek
: gedrag wordt bepaald door energie v irrrationele verlangens
- Verlangens vooral afkomstig van duistere kant menselijke natuur (agressie, seksuel driften,..)
- Sigmund Freud grondlegger
Bv. dromen zijn beelden v onbewuste driften die zich vermomd i beperkte bewustzijn v slapende geest binnendringen
4. Behavioristische invalshoek
: bestuderen mens van buitenaf, direct waarneembare feiten!
- Stimulus -> respons denken
- Watson & skinner grondleggers (invalshoek veel invloed op leerprocessen)
- 4.1 Neobehaviorisme: bestuderen mens vanbuiten af, direct waarneembare feiten
o Rekening houden met factoren binnen organismen (behoeftes,
herinneringen die gedrag zullen bepalen)
o Stimulus -> organisme -> respons denken
Bv. pt wil stoppen met roken, motiveren door te belonen maar spelen andere
factoren mee zoals omgeving, ideeën over schadelijkheid op gezondheid
Psychologie: wetenschap v. gedrag & mentale processen v individu (bestudeert zowel interne processen als
waarneembare gedragingen)
Verschil bij sociologie is gedrag bestuderen van groepen, samenlevingen,…
Geschiedenis
Vroeger theorieën te vereenvoudigd, zonder wetenschappelijke onderbouw -> experimentele methodes vanaf
2e helft 19 eeuw -> introspectie: analyseren structuren geest -> structuralisme: blootleggen structuren geest ->
eind 19e eeuw ontstaan functionalisme: dagelijkse problemen handteren
Invalshoeken
1. Biologische invalshoek
: Zoeken oorzaken v gedrag i manier waarop zenuwstelsel & hormonale stelsel werkt
- Verleent veel ideeën aan medische wetenschap & biologie
Bv. hoe kan beschadiging deel hersenen leiden tot verlies bep vaardigheden spraak, …
- 1.1 Evolutionaire invalshoek: psychische & gedragskenmerken geërfd van voorouders
o Genetische opmaak zou gevormd zijn door omstandigheden
waarin voorouders leefden
o Natuurlijke selectie (degen meest sterke psychische & lichamelijke kenmerken
voordeel overleving)
Bv. slaap is beschermingsmechanisme want hierdoor sparen E op momenten waar
activiteit niet noodzakelijk voor overleving/voortplanting
2. Cognitieve invalshoek
: gedrag wordt bepaald door manier waarop ervaringen interpreteren
- Bestuderen mentale processen & cognities
- Handelingen worden beïnvloed door manier waarop we info uit omgeving selecteren, interpreteren &
verwerken
Bv. kan niet zonder alcohol -> ik kan mijn alcoholgebruik verminderen
3. Psychodynamische invalshoek
: gedrag wordt bepaald door energie v irrrationele verlangens
- Verlangens vooral afkomstig van duistere kant menselijke natuur (agressie, seksuel driften,..)
- Sigmund Freud grondlegger
Bv. dromen zijn beelden v onbewuste driften die zich vermomd i beperkte bewustzijn v slapende geest binnendringen
4. Behavioristische invalshoek
: bestuderen mens van buitenaf, direct waarneembare feiten!
- Stimulus -> respons denken
- Watson & skinner grondleggers (invalshoek veel invloed op leerprocessen)
- 4.1 Neobehaviorisme: bestuderen mens vanbuiten af, direct waarneembare feiten
o Rekening houden met factoren binnen organismen (behoeftes,
herinneringen die gedrag zullen bepalen)
o Stimulus -> organisme -> respons denken
Bv. pt wil stoppen met roken, motiveren door te belonen maar spelen andere
factoren mee zoals omgeving, ideeën over schadelijkheid op gezondheid
