Infectiebeheersing
1 Ziekenhuis hygiëne en infectiepreventie
- Infectiebeheersing: alle spanningen die geleverd worden om te
voorkomen dat de patiënt door of in verband met zijn opname in een
zorgstelling bijkomende besmettingen oploopt.
- Microbiologie: de wetenschap van micro-organismen ( bacteriën,
schimmels, gisten, parasieten en virussen)
- Gezondheid volgens Wereldgezondheidsorganisaties (WHO):
3 facetten
1. Lichamelijk
2. Psychisch
3. Sociaal welzijn
1.1 Hygiëne
- Hygiëne: de zorg voor het in stand houden van de gezondheid.
1.2 Ziekenhuishygiëne
- Ziekenhuishygiëne: de wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid
van patiënten die in het ziekenhuis of een zorgstelling verblijven,
gevrijwaard kan worden.
- Patiënt staat centraal
- Hospitalisme: schade door langdurig verblijf in ziekenhuis
Schade mogelijk op 3 domeinen
1. Sociaal/ maatschappelijk gebied
2. Psychisch vlak
3. Fysiek gebied
1.3 Infectiepreventie
- Preventie en beheersing van ziekenhuisinfecties
- Verspreiding kiemen in ziekenhuis voorkomen?
Isolatiemaatregelen
Vb. mondmasker
Aseptische technieken
Vb. handschoenen
Voorzorgsmaatregelen
1
, Vb. reiniging, ontsmetting, sterilisatie
1.4 Hospitalisme
1.4.1 Psychosociale schade
- Gedragsveranderingen
Minder interesse
Toenemende afhankelijkheid
Verlies inzicht van eigen sociale rol
Regressie
Neerslachtigheid
Apathie
1.4.1.1 Ontstaan
- Door gedragsveranderingen bij patiënt
Verlies sociaal contact
Inactiviteit/ verlies van zelfstandigheid
Gebruik kalmerende en slaapmiddelen
Autoritaire houding personeel
Verlies van het persoonlijke
Angst, hulpeloosheid en onwetendheid
Verlies toekomstperspectief
1.4.1.2 Risicogroepen
- Kinderen
Meest kwetsbaar <5 jaar
Vreemde omgeving
Scheiding ouders
- Chronische zieken
Afhankelijk worden van anderen
- Psychiatrische zorg patiënten
Strikt en gereglementeerd leven isolerend
- Intensieve zorgafdeling
Continu verzorging confrontatie levensbedreigende situatie
1.4.2 Fysieke schade
- Niet-infectieus
Schade aan goederen
Vb. vallen met fiets
Lichamelijke schade
Financiële schade
- Infectieus
2
, Ziekenhuisinfectie
- Ongevallen
- Nevenwerking ontsmettingsmiddelen
- Schade door een ingreep
- Doorligwonden of decubitus
- Medicatiefouten
- Geluidshinder
2 Ziekenhuisinfecties en zorginfecties
2.1 Historische ontwikkeling
2.2 Begripsomschrijving
2.2.1 Besmetting, kolonisatie, infectie
- Besmetting
= Het overgaan van een micro-organisme vanuit een bron via een weg
naar iets of iemand
Na een besmetting ziek? infectie
- Kolonisatie
= Na een besmetting kunnen micro-organismen zich handhaven en
vermenigvuldigen bij de mens. (dit gebeurt zonder nadelige gevolgen)
- Infectie
= Bacteriën die ziekteverschijnselen veroorzaken
Vb. calor (koorts), rubor (roodheid), dolor (pijn), tumor (zwelling)
2.2.2 Ziekenhuisinfectie en zorginfectie
2.2.2.1 Definitie
- Ziekenhuisinfectie
= Infecties die optreden bij patiënten tijdens (<48u) of in aansluiting op
hun verblijf in het ziekenhuis.
- Synoniemen ziekenhuisinfectie:
Nosocomiale infectie van het ziekenhuis
Secundaire infectie patiënt niet primair gehospitaliseerd werd
Iatrogene infectie door behandeling veroorzaakt
Hospital-acquired of hospital-associated infection
Hospitalisme
- Zorginfectie
= Infectie die ontstaat door het ontvangen van zorg
3
, 2.2.2.2 Endogene infectie (= auto-infectie) of exogene infectie (= kruisinfectie)
- Endogene of auto-infectie
= Infectie veroorzaakt door een micro-organisme dat reeds op het moment
van de opname van de patiënt in het ziekenhuis bij hem aanwezig is.
patiënt besmet zichzelf
- Exogene of kruisinfectie
= Ontstaat door besmetting van de patiënt met micro-organismen uit het
ziekenhuismilieu.
Besmetting gebeurt door secundaire context
Vb. zorgverleners, contact met andere patiënten,…
2.2.2.3 Endemie en epidemie
- Endemie
Regelmatig: Ziekte blijft voortduren voorkomen in een bepaald gebied
Aantal besmettingen relatief constant
- Epidemie
Ziekte komt voor bij een groot aantal mensen van een bevolkingsgroep
binnen een bepaalde tijd
- Pandemie:
Wereldwijd
2.3 Besmettingscyclus
2.3.1 Inleiding
- Doel? Zicht krijgen op kruisbesmetting
kiemen
ontvankelijke
besmettingscyclus
gastheer
overdrachtwegen
ingangspoorten - handen
- materiaal
4
1 Ziekenhuis hygiëne en infectiepreventie
- Infectiebeheersing: alle spanningen die geleverd worden om te
voorkomen dat de patiënt door of in verband met zijn opname in een
zorgstelling bijkomende besmettingen oploopt.
- Microbiologie: de wetenschap van micro-organismen ( bacteriën,
schimmels, gisten, parasieten en virussen)
- Gezondheid volgens Wereldgezondheidsorganisaties (WHO):
3 facetten
1. Lichamelijk
2. Psychisch
3. Sociaal welzijn
1.1 Hygiëne
- Hygiëne: de zorg voor het in stand houden van de gezondheid.
1.2 Ziekenhuishygiëne
- Ziekenhuishygiëne: de wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid
van patiënten die in het ziekenhuis of een zorgstelling verblijven,
gevrijwaard kan worden.
- Patiënt staat centraal
- Hospitalisme: schade door langdurig verblijf in ziekenhuis
Schade mogelijk op 3 domeinen
1. Sociaal/ maatschappelijk gebied
2. Psychisch vlak
3. Fysiek gebied
1.3 Infectiepreventie
- Preventie en beheersing van ziekenhuisinfecties
- Verspreiding kiemen in ziekenhuis voorkomen?
Isolatiemaatregelen
Vb. mondmasker
Aseptische technieken
Vb. handschoenen
Voorzorgsmaatregelen
1
, Vb. reiniging, ontsmetting, sterilisatie
1.4 Hospitalisme
1.4.1 Psychosociale schade
- Gedragsveranderingen
Minder interesse
Toenemende afhankelijkheid
Verlies inzicht van eigen sociale rol
Regressie
Neerslachtigheid
Apathie
1.4.1.1 Ontstaan
- Door gedragsveranderingen bij patiënt
Verlies sociaal contact
Inactiviteit/ verlies van zelfstandigheid
Gebruik kalmerende en slaapmiddelen
Autoritaire houding personeel
Verlies van het persoonlijke
Angst, hulpeloosheid en onwetendheid
Verlies toekomstperspectief
1.4.1.2 Risicogroepen
- Kinderen
Meest kwetsbaar <5 jaar
Vreemde omgeving
Scheiding ouders
- Chronische zieken
Afhankelijk worden van anderen
- Psychiatrische zorg patiënten
Strikt en gereglementeerd leven isolerend
- Intensieve zorgafdeling
Continu verzorging confrontatie levensbedreigende situatie
1.4.2 Fysieke schade
- Niet-infectieus
Schade aan goederen
Vb. vallen met fiets
Lichamelijke schade
Financiële schade
- Infectieus
2
, Ziekenhuisinfectie
- Ongevallen
- Nevenwerking ontsmettingsmiddelen
- Schade door een ingreep
- Doorligwonden of decubitus
- Medicatiefouten
- Geluidshinder
2 Ziekenhuisinfecties en zorginfecties
2.1 Historische ontwikkeling
2.2 Begripsomschrijving
2.2.1 Besmetting, kolonisatie, infectie
- Besmetting
= Het overgaan van een micro-organisme vanuit een bron via een weg
naar iets of iemand
Na een besmetting ziek? infectie
- Kolonisatie
= Na een besmetting kunnen micro-organismen zich handhaven en
vermenigvuldigen bij de mens. (dit gebeurt zonder nadelige gevolgen)
- Infectie
= Bacteriën die ziekteverschijnselen veroorzaken
Vb. calor (koorts), rubor (roodheid), dolor (pijn), tumor (zwelling)
2.2.2 Ziekenhuisinfectie en zorginfectie
2.2.2.1 Definitie
- Ziekenhuisinfectie
= Infecties die optreden bij patiënten tijdens (<48u) of in aansluiting op
hun verblijf in het ziekenhuis.
- Synoniemen ziekenhuisinfectie:
Nosocomiale infectie van het ziekenhuis
Secundaire infectie patiënt niet primair gehospitaliseerd werd
Iatrogene infectie door behandeling veroorzaakt
Hospital-acquired of hospital-associated infection
Hospitalisme
- Zorginfectie
= Infectie die ontstaat door het ontvangen van zorg
3
, 2.2.2.2 Endogene infectie (= auto-infectie) of exogene infectie (= kruisinfectie)
- Endogene of auto-infectie
= Infectie veroorzaakt door een micro-organisme dat reeds op het moment
van de opname van de patiënt in het ziekenhuis bij hem aanwezig is.
patiënt besmet zichzelf
- Exogene of kruisinfectie
= Ontstaat door besmetting van de patiënt met micro-organismen uit het
ziekenhuismilieu.
Besmetting gebeurt door secundaire context
Vb. zorgverleners, contact met andere patiënten,…
2.2.2.3 Endemie en epidemie
- Endemie
Regelmatig: Ziekte blijft voortduren voorkomen in een bepaald gebied
Aantal besmettingen relatief constant
- Epidemie
Ziekte komt voor bij een groot aantal mensen van een bevolkingsgroep
binnen een bepaalde tijd
- Pandemie:
Wereldwijd
2.3 Besmettingscyclus
2.3.1 Inleiding
- Doel? Zicht krijgen op kruisbesmetting
kiemen
ontvankelijke
besmettingscyclus
gastheer
overdrachtwegen
ingangspoorten - handen
- materiaal
4