BEWEGING 1 : lesnota’s
Semiologie, epidemiologie, onderzoeken
1. Algemeen
Essential facts:
o goede anamnese & inspectie leidt vaak al tot diagnose (Inspectie >> palpatie)
o Proximaal gewricht en aangrenzende gewichten moeten in onderzoek worden
opgenomen
o Systematische aanpak!
o Rode vlaggen, alarmsignalen! (let wel op dat je er niet té alert op wordt!!)
Onderzoeksschema ‘reuma’ in de volksmond
1) Anamnese betekent niks
- Huidige: waarvoor komt u?
- Systeemanamnese: G(gewicht: vermagerd?Hoeveel?), T(koorts?hoeveel?)
- Voorgeschiedenis: persoonlijk & familiaal
2) Fysisch onderzoek:
3) Aanvullende onderzoeken IN DE ANAMNESE VRAAG JE
- Labo (bloed, urine, synoviaal vocht bij zwelling) ALTIJD NAAR BEROEP EN
- Beeldvorming HOBBY’S VD PATIENT!!
- Botscan
- …
PIJNANAMNESE
- waar? (laat dit zelf aanwijzen) & uitstraling?
- Sinds wanneer? Plots vs. geleidelijk? (acuut-subacuut-chronisch)
- Beschrijf de pijn (stekende pijn, kloppende pijn)
o Bij dysestesie--> denk aan radiculair probleem
- Uitstraling?
- Triggers? & Wanneer betert het?
- Al iets aan gedaan of tegen genomen? Helpt dit? (maar meeste pillen helpen wel
wat, of niet. Dus antwoord betekent weinig)
- Fuctieverlies/ krachtsverlies?
ALTIJD VRAGEN Als je aan
- DE ESSENTIE VD PIJNANAMNESE: mechanische vs
hernia denkt: voos gevoel of
inflammatoire pijn: Verloop van de pijn over de dag
tintelingen? (dysestesie)
, WAT IS REUMA Engelstaligen spreken niet van artrose,
= pijn in/rond spieren en gewrichten maar van degenerative ‘osteoartritis’:
1. Artritis: ontsteking hééél verwarrend!!!
2. Artrose: slijtage/ verkalking (meest
frequent ouderdomsprobleem gewrichten)
3. Osteoporose
4. Abarticulair reuma: pezen, spieren, … (tendinopathieën enz)
5. Functionele reumatische aandoeningen (psy**)
CAVE TUMOREN!
vooral bij ouderen met vage spier/gewrichtsklachten (vaak wel vermagerd, koorts,
anemisch) : denk aan onderliggende andere oorzaak; tumoren (vooral bij uitgesproken
nachtelijke pijn)
**SLUIT EERST ORGANISCHE PATHOLOGIE UIT! Zeg niet te gauw dat het “psychisch” is:
fybromyalgie (veel mensen lijden eraan en beetje overgediagnosticeerd: uitgesproken
pijn bij bepaalde triggerpunten. Fibromyalgie heeft veel pijnklachten maar ook
constitutie van depressie, angst, stressfactoren --> gaat vaak samen met andere
functionele klachten (hyperventilatie, hoofdpijn, hartkloppingen, spastisch colon, …)
INFLAMMATOIR PIJNTYPE: artritis
- in 2e deel van de nacht (4-5u smorgens) wakker worden= OCHTENDSTIJFHEID
(definitie: duurt meerdere uren, limiet minstens half uur)
- duurt meerdere uren & verbetert met beweging (≠belasting)
- tegen de avond hebben ze globaal minder pijn (tenzij overbelast)
MECHANISCH PIJNTYPE
- ‘s morgens hoogstens ‘startpijn’ die maar enkele minuten duurt
GEWRICHTSONDERZOEK
GALS: (gait, arms, legs, spine): look, feel, move
3 vragen:
- pijn/stijfheid
- kan je jezelf aankleden?
- Kan je trap oplopen zonder moeilijkheid?
Week gezwel: (zeker infammat pijn): vocht/ artritis
Beenderig gezwel: mechanische pijn meestal: artrose, …
Ga ervan uit dat deze pat met voeten tegen elkaar ligt:
- o benen= genua vara (er kan VARKEN door). Kraakbeen zal vooral aan mediale
zijde wegzijn, dus daar komen de osteofyten.
- x-benen zou hebben: genua valga
DUS TYPISCHE HABITUS BIJ OSTEOPOROSE: thoracale hyperkyfose & toegenomen cervicale
lordose (ter compensatie). Dus tov volwassen leeftijd 10cm gekrompen. Bij minste trauma
krijg je heup en polsfracturen.
Semiologie, epidemiologie, onderzoeken
1. Algemeen
Essential facts:
o goede anamnese & inspectie leidt vaak al tot diagnose (Inspectie >> palpatie)
o Proximaal gewricht en aangrenzende gewichten moeten in onderzoek worden
opgenomen
o Systematische aanpak!
o Rode vlaggen, alarmsignalen! (let wel op dat je er niet té alert op wordt!!)
Onderzoeksschema ‘reuma’ in de volksmond
1) Anamnese betekent niks
- Huidige: waarvoor komt u?
- Systeemanamnese: G(gewicht: vermagerd?Hoeveel?), T(koorts?hoeveel?)
- Voorgeschiedenis: persoonlijk & familiaal
2) Fysisch onderzoek:
3) Aanvullende onderzoeken IN DE ANAMNESE VRAAG JE
- Labo (bloed, urine, synoviaal vocht bij zwelling) ALTIJD NAAR BEROEP EN
- Beeldvorming HOBBY’S VD PATIENT!!
- Botscan
- …
PIJNANAMNESE
- waar? (laat dit zelf aanwijzen) & uitstraling?
- Sinds wanneer? Plots vs. geleidelijk? (acuut-subacuut-chronisch)
- Beschrijf de pijn (stekende pijn, kloppende pijn)
o Bij dysestesie--> denk aan radiculair probleem
- Uitstraling?
- Triggers? & Wanneer betert het?
- Al iets aan gedaan of tegen genomen? Helpt dit? (maar meeste pillen helpen wel
wat, of niet. Dus antwoord betekent weinig)
- Fuctieverlies/ krachtsverlies?
ALTIJD VRAGEN Als je aan
- DE ESSENTIE VD PIJNANAMNESE: mechanische vs
hernia denkt: voos gevoel of
inflammatoire pijn: Verloop van de pijn over de dag
tintelingen? (dysestesie)
, WAT IS REUMA Engelstaligen spreken niet van artrose,
= pijn in/rond spieren en gewrichten maar van degenerative ‘osteoartritis’:
1. Artritis: ontsteking hééél verwarrend!!!
2. Artrose: slijtage/ verkalking (meest
frequent ouderdomsprobleem gewrichten)
3. Osteoporose
4. Abarticulair reuma: pezen, spieren, … (tendinopathieën enz)
5. Functionele reumatische aandoeningen (psy**)
CAVE TUMOREN!
vooral bij ouderen met vage spier/gewrichtsklachten (vaak wel vermagerd, koorts,
anemisch) : denk aan onderliggende andere oorzaak; tumoren (vooral bij uitgesproken
nachtelijke pijn)
**SLUIT EERST ORGANISCHE PATHOLOGIE UIT! Zeg niet te gauw dat het “psychisch” is:
fybromyalgie (veel mensen lijden eraan en beetje overgediagnosticeerd: uitgesproken
pijn bij bepaalde triggerpunten. Fibromyalgie heeft veel pijnklachten maar ook
constitutie van depressie, angst, stressfactoren --> gaat vaak samen met andere
functionele klachten (hyperventilatie, hoofdpijn, hartkloppingen, spastisch colon, …)
INFLAMMATOIR PIJNTYPE: artritis
- in 2e deel van de nacht (4-5u smorgens) wakker worden= OCHTENDSTIJFHEID
(definitie: duurt meerdere uren, limiet minstens half uur)
- duurt meerdere uren & verbetert met beweging (≠belasting)
- tegen de avond hebben ze globaal minder pijn (tenzij overbelast)
MECHANISCH PIJNTYPE
- ‘s morgens hoogstens ‘startpijn’ die maar enkele minuten duurt
GEWRICHTSONDERZOEK
GALS: (gait, arms, legs, spine): look, feel, move
3 vragen:
- pijn/stijfheid
- kan je jezelf aankleden?
- Kan je trap oplopen zonder moeilijkheid?
Week gezwel: (zeker infammat pijn): vocht/ artritis
Beenderig gezwel: mechanische pijn meestal: artrose, …
Ga ervan uit dat deze pat met voeten tegen elkaar ligt:
- o benen= genua vara (er kan VARKEN door). Kraakbeen zal vooral aan mediale
zijde wegzijn, dus daar komen de osteofyten.
- x-benen zou hebben: genua valga
DUS TYPISCHE HABITUS BIJ OSTEOPOROSE: thoracale hyperkyfose & toegenomen cervicale
lordose (ter compensatie). Dus tov volwassen leeftijd 10cm gekrompen. Bij minste trauma
krijg je heup en polsfracturen.
