Samenvatting KENL06
AI
De 4 stromingen van ethiek:
1. Theonomie
- Wat is het goede en hoe moet ik handelen?
- Theos (god) Nomie (wet)
- Autonomie/verantwoordelijkheid?
2. Deugdenethiek: Aristoteles
- 384 v Chr. Tot 324 v Chr.
- Zoon van de lijfarts van de koning van Macedonië: Amyntas II
- 20 jaar in de leer op Plato’s Academie
- Sticht zijn eigen school, Het Lyceum, en bedenkt de eerste
wetenschappelijke disciplines.
- Fungeert van 342 tot 340 als opvoeder en leraar van Alexander de
Grote
- Deugd: een handeling die het juiste midden heeft tussen 2 uitersten.
- Hypothetisch Imperatief: Hoe ik moet handelen om het goede te doen is
afhankelijk van de situatie.
- Geluk en gelukt:
o Als je als mens in een gegeven situatie de juiste balans kan
vinden tussen 2 uitersten dan handel je deugdelijk en bereik je
geluk
o Doe dit je hele leven en je kunt hier tevreden op terug kijken dan
ben je gelukt (teleologie)
3. Beginselethiek:
- Het gaat om datgene wat vooraf gaat aan het handelen. Het
zwaartepunt ligt bij de intentie van diegene die handelt.
- Categorisch imperatief: door deze universele plicht kunnen we ook
universele regels opstellen over hoe te handelen in een ethisch dillema:
Categorisch imperatief
o Categorisch: voor iedereen geldend
o Imperatief: voor iedereen dwingend
- Regel 1: Handel zo dat je kunt willen dat jou handeling een algemene
wet zou kunnen zijn
- Regel 2: Behandel mensen nooit alleen als middel maar altijd tegelijk
ook als doel.
4. Gevolgenethiek:
- Centraal staat het resultaat van de handeling en dus niet de bedoeling
van de handeling.
- Utilisme:
o Is een ethische theorie die er vanuit gaat dat de handeling juist is
als die het meeste nut oplevert
o Stelt dat de grootste mate van nuttigheid uiteindelijk het
grootste geluk van het grootste aantal mensen bevordert.
o Handel zo dat je het grootste geluk voor het grootste aantal
behaald!
Jeremy Bentham:
- Vader van het utilisme en een grote invloed op het liberalisme.
- Werkte nauw samen met economen als Adam Smith en David Ricardo.
- Was een groot voorstander van:
1. Een scheiding tussen kerk en staat.
2. Dierenrechten.
, 3. Afschaffing slavernij.
4. Afschaffing fysiek geweld tegen kinderen.
5. Vrije handel.
6. Recht op echtscheiding.
7. Ziektekostenverzekering.
- Geluk (grootste nut) is te kwantificeren aan de hand van 7
hedonistische dimensies:
- Hedonistische (geluks) calculus:
1. Intensiteit
2. Duur
3. Zekerheid
4. Nabijheid
5. Vruchtbaarheid
6. Zuiverheid
7. Uitgebreidheid +
Grootste geluk (nut)
John Stuart Mill:
- Geboren in Londen. Vanaf zijn 3e levensjaar onderwezen in Grieks,
Latijn, Wiskunde, Fysica, Chemie en Poezie.
- Ging op zijn 12e naar de Universiteit. Maar stortte op zijn 17 e in,
vertwijfeld over zijn emotieloos intellect. Gaat vervolgens werken voor
de Oost Indische Compagnie.
- Is één van de vaders van het liberalisme (VVD/PVV) naast Jeremy
Bentham,John Locke, Adam Smith en David Ricardo.
- Was samen met zijn vrouw Henriette Taylor één van de eerste
voorvechters van vrouwenrechten!
Verschil met het Utilisme van J. Bentham:
1) Niet alle geluk (grootste nut) is te kwantificeren!!
2) Geestelijk genot (vriendschap) is niet te kwantificeren, dit is kwalitatief
geluk. Daarom een verschil tussen:
1) Kwantitief geluk: lichamelijk
2) Kwalitatief geluk: geestelijk
EXTERNE VEILIGHEID: beleid gericht op beheersing van risico’s voor de
omgeving (incl. omwonende) vanwege:
- Gebruik/opslag/productie gevaarlijke stoffen
- Transport van gevaarlijke stoffen via buisleidingen of via
land/water/lucht
- Gebruik luchthavens
Het is gericht op het voorkomen van ‘rampen met gevaarlijke stoffen’ waarbij
omwonende getroffen kunnen worden. Daarbij gaat het zowel om het beheersen
van de veiligheid bij die activiteiten zelf als om het zo veel mogelijk voorkomen
dat kwetsbare functies kunnen worden getroffen.
Aantal kenmerken van externe veiligheid:
- Risico’s verbonden aan grootschalig industrieel gebruik van gevaarlijke
stoffen
- Directe gevolgen vrijkomen gevaarlijke stoffen door ongelukken
- Vliegvelden
- Niet lange termijn gevolgen
- Niet gevolgen continue blootstelling
- Niet gevaarlijke stoffen zonder gevaren-classificatie
AI
De 4 stromingen van ethiek:
1. Theonomie
- Wat is het goede en hoe moet ik handelen?
- Theos (god) Nomie (wet)
- Autonomie/verantwoordelijkheid?
2. Deugdenethiek: Aristoteles
- 384 v Chr. Tot 324 v Chr.
- Zoon van de lijfarts van de koning van Macedonië: Amyntas II
- 20 jaar in de leer op Plato’s Academie
- Sticht zijn eigen school, Het Lyceum, en bedenkt de eerste
wetenschappelijke disciplines.
- Fungeert van 342 tot 340 als opvoeder en leraar van Alexander de
Grote
- Deugd: een handeling die het juiste midden heeft tussen 2 uitersten.
- Hypothetisch Imperatief: Hoe ik moet handelen om het goede te doen is
afhankelijk van de situatie.
- Geluk en gelukt:
o Als je als mens in een gegeven situatie de juiste balans kan
vinden tussen 2 uitersten dan handel je deugdelijk en bereik je
geluk
o Doe dit je hele leven en je kunt hier tevreden op terug kijken dan
ben je gelukt (teleologie)
3. Beginselethiek:
- Het gaat om datgene wat vooraf gaat aan het handelen. Het
zwaartepunt ligt bij de intentie van diegene die handelt.
- Categorisch imperatief: door deze universele plicht kunnen we ook
universele regels opstellen over hoe te handelen in een ethisch dillema:
Categorisch imperatief
o Categorisch: voor iedereen geldend
o Imperatief: voor iedereen dwingend
- Regel 1: Handel zo dat je kunt willen dat jou handeling een algemene
wet zou kunnen zijn
- Regel 2: Behandel mensen nooit alleen als middel maar altijd tegelijk
ook als doel.
4. Gevolgenethiek:
- Centraal staat het resultaat van de handeling en dus niet de bedoeling
van de handeling.
- Utilisme:
o Is een ethische theorie die er vanuit gaat dat de handeling juist is
als die het meeste nut oplevert
o Stelt dat de grootste mate van nuttigheid uiteindelijk het
grootste geluk van het grootste aantal mensen bevordert.
o Handel zo dat je het grootste geluk voor het grootste aantal
behaald!
Jeremy Bentham:
- Vader van het utilisme en een grote invloed op het liberalisme.
- Werkte nauw samen met economen als Adam Smith en David Ricardo.
- Was een groot voorstander van:
1. Een scheiding tussen kerk en staat.
2. Dierenrechten.
, 3. Afschaffing slavernij.
4. Afschaffing fysiek geweld tegen kinderen.
5. Vrije handel.
6. Recht op echtscheiding.
7. Ziektekostenverzekering.
- Geluk (grootste nut) is te kwantificeren aan de hand van 7
hedonistische dimensies:
- Hedonistische (geluks) calculus:
1. Intensiteit
2. Duur
3. Zekerheid
4. Nabijheid
5. Vruchtbaarheid
6. Zuiverheid
7. Uitgebreidheid +
Grootste geluk (nut)
John Stuart Mill:
- Geboren in Londen. Vanaf zijn 3e levensjaar onderwezen in Grieks,
Latijn, Wiskunde, Fysica, Chemie en Poezie.
- Ging op zijn 12e naar de Universiteit. Maar stortte op zijn 17 e in,
vertwijfeld over zijn emotieloos intellect. Gaat vervolgens werken voor
de Oost Indische Compagnie.
- Is één van de vaders van het liberalisme (VVD/PVV) naast Jeremy
Bentham,John Locke, Adam Smith en David Ricardo.
- Was samen met zijn vrouw Henriette Taylor één van de eerste
voorvechters van vrouwenrechten!
Verschil met het Utilisme van J. Bentham:
1) Niet alle geluk (grootste nut) is te kwantificeren!!
2) Geestelijk genot (vriendschap) is niet te kwantificeren, dit is kwalitatief
geluk. Daarom een verschil tussen:
1) Kwantitief geluk: lichamelijk
2) Kwalitatief geluk: geestelijk
EXTERNE VEILIGHEID: beleid gericht op beheersing van risico’s voor de
omgeving (incl. omwonende) vanwege:
- Gebruik/opslag/productie gevaarlijke stoffen
- Transport van gevaarlijke stoffen via buisleidingen of via
land/water/lucht
- Gebruik luchthavens
Het is gericht op het voorkomen van ‘rampen met gevaarlijke stoffen’ waarbij
omwonende getroffen kunnen worden. Daarbij gaat het zowel om het beheersen
van de veiligheid bij die activiteiten zelf als om het zo veel mogelijk voorkomen
dat kwetsbare functies kunnen worden getroffen.
Aantal kenmerken van externe veiligheid:
- Risico’s verbonden aan grootschalig industrieel gebruik van gevaarlijke
stoffen
- Directe gevolgen vrijkomen gevaarlijke stoffen door ongelukken
- Vliegvelden
- Niet lange termijn gevolgen
- Niet gevolgen continue blootstelling
- Niet gevaarlijke stoffen zonder gevaren-classificatie
