Complete Samenvatting 2024 Grondrechten (8.5 gehaald) | INCLUSIEF opdrachten + uitgebreide antwoorden

Samenvatting Grondrechten

, Hoorcollege I


We are here: heb je als je afgewezen wordt (uitgeprocedeerd) nog grondrechten? Zo ja, hoe staan
deze in verhouding tot de grondrechten (recht op eigendom) van de eigenaar van het pand wat ze
gekraakt hebben?
 Het pand wat ze laatst in Amsterdam hebben gekraakt was een net gerenoveerd pand wat de eigenaar
als autograge in gebruik wilde nemen. De uitgeprocedeerde asielzoekers hadden dit gekraakt en
pleegden een hoop misdrijven te weten:
 Inbraak/huisvredebreuk;
 Illegaal in Nederland zijn;
 Vernieling;
 Diefstal;
 Bedreiging etc.
Hoe weegt dit mee in zulke kwesties?

Wie zijn dragers van grondrechten?




Het individu is drager van grondrechten, maar niet altijd ieder individu.
 Bepaalde categorieën personen uitgezonderd;
 Andere grondrechtendragers dan individuen;
 Groepen personen of namens groepen (kerkgemeenschap);
 Privaatrechtelijke rechtspersonen.

, In deze cursus is het begrip grondrechten een verzamelterm.
Grondrechten = mensenrechten en fundamentele rechten (Grondwet, verdragen etc.)

Generaties
Er zijn drie generaties van grondrechten:
1. Klassieke rechten (soms ook vrijheidsrechten, afweerrechten ook wel burgerrechten genoemd)
- Oudste soort grondrechten (1e generatie)
- Functie: typisch in te roepen tegen overheid, negatieve verplichting (terughoudend, afblijven)
- Vb. Art. 11 lid 1 EVRM




2. Sociale rechten (soms ook socio-economische rechten genoemd)
- Tweede oudste soort grondrechten (2 e generatie)
- Functie: overheidsoptreden/prestatie verlangd, opdracht aan de overheid, positieve
verplichting (actieve houding)
- Vb. Art. 20 Grondwet




3. Solidarity rights (groepsrechten)
- Derde oudste (jongste) soort grondrechten (3 e generatie)
- Veelal gericht op groepen en de toekomst
- Zelfbeschikkingsrecht volkeren, recht op ontwikkeling, recht op cultuur en identiteit volkeren
- Vb. art. 20 lid 1 en art. 24 African Charter on Human and Peoples rights:

, Nadruk in deze cursus ligt sterk op de klassieke rechten en sociale rechten
Wat is het verschil tussen deze positieve en negatieve rechten?
- Dit is toch niet zo scherp in beeld. Veel grijs gebied, want het verschil is niet waterdicht.
 Overheidsoptreden en klassieke grondrechten, niet alleen onthouden om iets te doen
 Overheidsonthouding bij sociale grondrechten, niet alleen optreden.

Voorbeelden:
Het recht op onderwijs, is dat klassiek of sociaal?




Dit is een mengsel van beide, want in lid 1 staat dat de regering het moet uitvoeren (sociaal) en
in lid 2 staat dat het geven van onderwijs vrij is en dit duidt dus op een terughoudende overheid
(klassiek).

Werksfeer van grondrechten
 Verticale verhouding en de horizontale verhouding
 Verticaal (traditionele functie): ‘ten opzichte van de overheid’
 Horizontaal (moderne functie): ‘ten opzichte van derden’

Bronnen van grondrechten
Waarop berusten grondrechten? Dit zijn verschillende lagen
 Nationale juridische bronnen
o De Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, hoofdstuk 1
o Nadere uitwerking van grondrecht in wetgeving bijv. Algemene wet gelijke
behandeling
 Europese Unie juridische bronnen
o Handvest van de grondrecht van de Europese Unie
 Internationale juridische bronnen
o Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens

Rechtsbescherming van de grondrechten
Bij welke instanties kun je grondrechten afdwingen?
- Veelal (niet uitsluitend) de rechter.
- De rechter vormt de spil van rechtsbescherming binnen de rechtsstaat
- Rechterlijke controle is een kernbeginsel van de democratische rechtsstaat