Veilig gedrag en cultuur
Veiligheid = binnen het brede Welzijnskader te bekijken
1. Denkrichtingen Keuning & Eppink Denktrant en invalshoek
1. Inleiding
Belangrijkste sleutelwoorden in onze huidige werkomgeving
• Bereidheid
• Betrokkenheid
• Motivatie
• (zelf)(h)erkenning
2. 12 denkrichtingen van Keuning en Eppink
over de evoluties omtrent denken rond organisaties, groeperen zich rond 3
kernproblemen.
Drie kernproblemen in management
• Structurering
• Interne afstemming
• Externe afstemming
2.1 Scientific Management
Denkopvatting van Frederick Taylor
Vier belangrijke pijlers voor gezond management:
1. Benader werk wetenschappelijk, niet emotioneel
2. “first class” men door uitstekende selectie en opleiding
3. Adequate financiële beloning
4. Scheiding werkvoorbereiding, planning en uitvoering
Besteedde voor het eerst aandacht aan
• Opvoeren van productiviteit
• Organisatorische problemen in het productieproces
• Principiële benadering van productiemanagement
• Studie van tijd, beweging, vermoeidheid en methode
Gevolg: machines en mensen beter op elkaar afgestemd, emotieloos wezen, mens
wordt geboren om te werken.
MAAR
Enkel vanuit efficiëntie van het productieproces
Geen aandacht voor motivatie en samenwerking
1
,2.2 Human Relations
Verbonden met Elton Mayo
Relatie tussen
• Fysieke arbeidsomgeving
• De impact op prestatie (productie)
Voerde Hawthorne experimenten uit:
• Een individu is lid van een groep
• Belang van bij een groep te horen
• Impact van de informele groepen op het gedrag
• Managers moeten op de hoogte zijn van deze sociale behoeften
!! WN emotioneel denkend vs managers rationeel kostendenkend !!
Aandacht voor de menselijke verhouding heeft niet tot echte verbetering geleid
Spanning tussen WN en bedrijf blijft aanwezig
2.3 Management-procestheorie
grondlegger Henri Fayol
Onderscheidde 6 functies in ieder bedrijf
• Technisch
• Commercieel
• Financieel
• Boekhouding
• Veiligheid
• Leidinggevend
Model is nog steeds herkenbaar in de hedendaagse bedrijven
Managementfunctie bestaat uit 5 onderdelen
• Planning (voorzien, voorbereiding)
• Organisatie (hiërarchische structuur met bevoegdheden en
verantwoordelijkheden)
• Leidinggeven (medewerkers in beweging krijgen en laten functioneren)
• Coördineren (handelingen op elkaar afstemmen informatie-uitwisseling)
• Controleren (werden de acties conform de norm uitgevoerd)
2.4 Structuurtheorie
Verbonden met Max Weber
Een organisatie is
• een complex mengsel van mensen en middelen
• om een doelstelling te realiseren.
2
,Organisatiestructuur hangt onherroepelijk samen met
• de organisatie en
• de middelen (mens & technologie)
in een krachtenveld van interne en externe afstemming.
Sociologisch vlak
2.5 Revisionisme
Is de school die
• mensen en
• de organisatie als thema heeft.
Centrale thema’s zijn
• interne democratisering en
• humanisering van de arbeid.
2.6 Besluitvormingstheorie
Besluitvorming in een organisatie is een ingewikkeld proces omdat
• ze beperkt is in denkvermogen
• haar gedrag is onderhevig aan subjectief emotionele factoren
Twee basisgedachten
1. Er zijn meer beslissers in de organisatie dan de persoon aan de top
2. Iedere beslisser heeft een beperkte of subjectieve rationaliteit
2.7 Communicatie- & informatietheorie
Logisch vervolg op de besluitvormingstheorie
Communicatie = 2-richtingsverkeer
Communicatie is belangrijk bij leidinggeven en besluitvorming, waarbij feedback
essentieel is
2.8 Systeemtheorie
Benadrukt de samenhang van de delen tussen één geheel
Veiligheid krijgt meer en meer de vorm van de hedendaagse organisatorische &
technische veiligheid
2.9 Strategietheorie
Zelfhandhaving van de organisatie in een veranderende en complexe omgeving
Veiligheidsmanagement heeft
• intern (organisatorisch & technisch) karakter en
• meer en meer externe impact door (inter)nationale wetgeving
3
, 2.10 Omgevingstheorie
De omgeving = zelfstandige omringende eenheid = probleem
Diverse invloedssferen: macro-, meso- en microniveau
Kansen en bedreigingen in iedere sfeer
Ook voor veiligheidsmanagement: externe grootheden (wetgeving), maar ook
externe ontwikkelingen, trends, gebeurtenissen (cfr. Seveso)
2.11 Theorie van groei en ontwikkeling
Theorie van Greiner
Evolutie verloopt in horten en stoten
Kalme periode van groei wordt beëindigd met een managementscrisis
Er worden verschillende fasen onderscheiden:
• Creativiteit leiderschapscrisis
• Gerichtheid autonomiecrisis
• Delegatie beheercrisis
• Coördinatie bureaucratiecrisis
• Samenwerken overlegcrisis
4
Veiligheid = binnen het brede Welzijnskader te bekijken
1. Denkrichtingen Keuning & Eppink Denktrant en invalshoek
1. Inleiding
Belangrijkste sleutelwoorden in onze huidige werkomgeving
• Bereidheid
• Betrokkenheid
• Motivatie
• (zelf)(h)erkenning
2. 12 denkrichtingen van Keuning en Eppink
over de evoluties omtrent denken rond organisaties, groeperen zich rond 3
kernproblemen.
Drie kernproblemen in management
• Structurering
• Interne afstemming
• Externe afstemming
2.1 Scientific Management
Denkopvatting van Frederick Taylor
Vier belangrijke pijlers voor gezond management:
1. Benader werk wetenschappelijk, niet emotioneel
2. “first class” men door uitstekende selectie en opleiding
3. Adequate financiële beloning
4. Scheiding werkvoorbereiding, planning en uitvoering
Besteedde voor het eerst aandacht aan
• Opvoeren van productiviteit
• Organisatorische problemen in het productieproces
• Principiële benadering van productiemanagement
• Studie van tijd, beweging, vermoeidheid en methode
Gevolg: machines en mensen beter op elkaar afgestemd, emotieloos wezen, mens
wordt geboren om te werken.
MAAR
Enkel vanuit efficiëntie van het productieproces
Geen aandacht voor motivatie en samenwerking
1
,2.2 Human Relations
Verbonden met Elton Mayo
Relatie tussen
• Fysieke arbeidsomgeving
• De impact op prestatie (productie)
Voerde Hawthorne experimenten uit:
• Een individu is lid van een groep
• Belang van bij een groep te horen
• Impact van de informele groepen op het gedrag
• Managers moeten op de hoogte zijn van deze sociale behoeften
!! WN emotioneel denkend vs managers rationeel kostendenkend !!
Aandacht voor de menselijke verhouding heeft niet tot echte verbetering geleid
Spanning tussen WN en bedrijf blijft aanwezig
2.3 Management-procestheorie
grondlegger Henri Fayol
Onderscheidde 6 functies in ieder bedrijf
• Technisch
• Commercieel
• Financieel
• Boekhouding
• Veiligheid
• Leidinggevend
Model is nog steeds herkenbaar in de hedendaagse bedrijven
Managementfunctie bestaat uit 5 onderdelen
• Planning (voorzien, voorbereiding)
• Organisatie (hiërarchische structuur met bevoegdheden en
verantwoordelijkheden)
• Leidinggeven (medewerkers in beweging krijgen en laten functioneren)
• Coördineren (handelingen op elkaar afstemmen informatie-uitwisseling)
• Controleren (werden de acties conform de norm uitgevoerd)
2.4 Structuurtheorie
Verbonden met Max Weber
Een organisatie is
• een complex mengsel van mensen en middelen
• om een doelstelling te realiseren.
2
,Organisatiestructuur hangt onherroepelijk samen met
• de organisatie en
• de middelen (mens & technologie)
in een krachtenveld van interne en externe afstemming.
Sociologisch vlak
2.5 Revisionisme
Is de school die
• mensen en
• de organisatie als thema heeft.
Centrale thema’s zijn
• interne democratisering en
• humanisering van de arbeid.
2.6 Besluitvormingstheorie
Besluitvorming in een organisatie is een ingewikkeld proces omdat
• ze beperkt is in denkvermogen
• haar gedrag is onderhevig aan subjectief emotionele factoren
Twee basisgedachten
1. Er zijn meer beslissers in de organisatie dan de persoon aan de top
2. Iedere beslisser heeft een beperkte of subjectieve rationaliteit
2.7 Communicatie- & informatietheorie
Logisch vervolg op de besluitvormingstheorie
Communicatie = 2-richtingsverkeer
Communicatie is belangrijk bij leidinggeven en besluitvorming, waarbij feedback
essentieel is
2.8 Systeemtheorie
Benadrukt de samenhang van de delen tussen één geheel
Veiligheid krijgt meer en meer de vorm van de hedendaagse organisatorische &
technische veiligheid
2.9 Strategietheorie
Zelfhandhaving van de organisatie in een veranderende en complexe omgeving
Veiligheidsmanagement heeft
• intern (organisatorisch & technisch) karakter en
• meer en meer externe impact door (inter)nationale wetgeving
3
, 2.10 Omgevingstheorie
De omgeving = zelfstandige omringende eenheid = probleem
Diverse invloedssferen: macro-, meso- en microniveau
Kansen en bedreigingen in iedere sfeer
Ook voor veiligheidsmanagement: externe grootheden (wetgeving), maar ook
externe ontwikkelingen, trends, gebeurtenissen (cfr. Seveso)
2.11 Theorie van groei en ontwikkeling
Theorie van Greiner
Evolutie verloopt in horten en stoten
Kalme periode van groei wordt beëindigd met een managementscrisis
Er worden verschillende fasen onderscheiden:
• Creativiteit leiderschapscrisis
• Gerichtheid autonomiecrisis
• Delegatie beheercrisis
• Coördinatie bureaucratiecrisis
• Samenwerken overlegcrisis
4
