Samenvatting tot succes :)

Anatomie en fysiologie:

Wat is anatomie?

Anatomie

= ontleding, beschrijving organen en stelsels, ligging, uitzicht, onderdelen en
benamingen.

-tomie= snijden

-ec= weg

Fysiologie (= temperatuurregulatie en shock)

= werking organen/ regelfuncties (automatische reacties lichaam)

Fysiologisch: normale werking

Pathologisch: ziekte of afwijkingen

Histologie

=weefselleer (vb: epitheel = dekweefsel)

Histologisch onderzoek, biopsie

Cytologie = celleer

Biochemie (zuur-base evenwicht en verstoringen)

= chemische processen in levende cel -> metabolisme en stofwisseling

Elementair en toegespitst op:

 Energiewinning in cel
 Belang van O²
 Zuur-base evenwicht en verstoringen

Chemie

Farmacologie

= geneesmiddelenleer

Pathologie

Wat houdt iemand in leven?

 In cel: verbranding glucose door O²= energie
- Spijsverteringsstelsel zorgt voor glucose
- Ademhalingsstelsel zorgt voor O²
- Cardiovasculair stelsel zorgt ervoor dat moleculen tot in cel geraken
- Cellen: constant milieu -> taak van nieren

Klinisch redeneren= logisch redeneren

Metabolisme of stofwisseling:

Gebeurt in cellen

 Katabolisme (afbraak)

, - Glucose + O² -> H²O + CO²+ energie (=doel)
- Energie= ATP+ warmte (temperatuur pijl houden)
 Anabolisme (opbouw)
- Met energie uit ATP moleculen
- (ATP -> ADP) complexe moleculen opbouwen

Functiesystemen:

Stofwisseling vind plaats in cellen -> weefsel -> organen -> functiesystemen of stelsels.

Cellen bevinden zich in tussencelvocht= intercellulair vocht= interstitieel vocht= milieu
intern -> doel: metabolieten (stofwisselingsproducten) opnemen en afvalstoffen afgeven.

1. Circulatiestelsel= cardiovasculair stelsel:

Tussenvocht, zelf metabolieten opnemen en afvalstoffen afgeven door:

 Buizenstelsel: bloedvaten
 Pomp: hart
 Circulerende vloeistof: bloed
 Alternatief systeem van afvoer: lymfestelsel

2. Spijsverteringsstelsel:

Bloed moet voedingsstoffen halen uit buitenwereld (milieu exterieur) door;

Inname voedsel -> verteren: afbreken tot bouwstenen door externe secreties (sap
makende klieren) -> resorberen: opnemen in bloed (inwendig milieu) -> eerste
metabole omzettingen

Alles wat word opgenomen in bloed -> EERST langs lever

3. Urinewegstelsel= excretiestelsel (uitscheiden naar buiten)

Bloed ontdaan worden: afvalstoffen -> afvalstoffen en H²O worden naar buitenwereld
afgevoerd.

4. Ademhalingsstelsel:

Bloed: voorzien worden O² en zuiveren van CO² (na afbraak glucose door uitademing)

5. Huid:

Afgrenzing organisme tegenover buitenwereld

Integratie:

= afstemmen van werking van letsels op elkaar -> één geheel

Vegetatieve integratie:

Autonome werking organen (niet door wil)

Vegetatieve functies: vorige 5 functiesystemen ten diensten van levensonderhoud van
cellen.

->moeten geïntegreerd worden= vegetatieve integratie:

 Input informatie= vegetatieve sensoriek (voedsel in maag= werken)
 Output informatie= vegetatieve motoriek (reactie van maag)

DOOR: hormoonstelsel en zenuwstelsel (vegetatief gedeelte)

, 6. Hormoonstelsel:

Chemische regelstoffen, gemaakt door gespecialiseerde cellen -> via: circulatiestelsel
naar cellen.

Hormoon= stof die door endocriene klieren word afgescheiden, rechtstreeks in bloed

(endo= binnen -> bloed crien= afscheiding)

7. Zenuwstelsel: vegetatief gedeelte:

Animale integratie:

= willekeurig/ onder controle van wil

Functie: actieve interactie tussen organisme en omgeving ervan:

 Input informatie: animale gedeelte -> sensorisch systeem (weg oversteken ->
ziet auto)
 Output informatie: animale deel -> zenuwstelsel initieert activiteit van motorisch
systeem (auto zien -> stap achteren zetten)

8. Sensorische systeem:

Informatie over omringde wereld (zintuigen, gewaarwordingen)

9. Motorische systeem:

Animale deel -> zenuwstelsel initieert activiteit van motorisch systeem (beenderen,
spieren en gewrichten)

10. Voortplantingsstelsel:

= handhaving van de soort

Topografie:

= beschrijving van plaats van organen in menselijke lichaam
(topo= plaats)

 Sagittaal, frontaal en transversaal of dwars

Topografische begrippen:

 Anatomische positie: palmair: handpalm voren
 Ventraal (anterior): buikzijde
 Dorsaal (posterior): rugzijde
 Mediaal: dicht tegen buik (midden)
 Lateraal: meer naar buiten kant
 Craniaal en caudaal (hoofd en voeten) = boven of onder elkaar
 Proximaal (dicht bij aanhechting)
 Distaal (ver van aanhechting)
 Superior (boven) en inferior (onder)

Spijsverteringsstelsel:

Belangrijke functies maag en darm stelsel:

 Peristaltische bewegingen: mechanisch verder bewegen -> onwillekeurige,
ritmische samentrekking en ontspannen spieren in wand

,  Secretie van verteringssappen: enzymen in sappen verteren voedingsstoffen tot
resorbeerbare moleculen= substraten voor stofwisseling
 Resorberen (opnemen): opname substraten in bloed
 Endocriene zelfregulatie: hormonen -> zorgen dat werking goed op elkaar is
afgestemd

Opmerking: verschil enzym en hormoon:

 Naar darminhoud: buitenwereld: enzymen in sappen -> VERTEREN
voedingsstoffen
- Secretie: afscheiding
- Excretie: uitscheiding
- Enzym: eiwit dat omzetting stoffen mogelijk maakt
 Naar bloed, via tussencelvocht naar cellen: hormonen -> RESORBEREN
- Endocretie: hormonen rechtstreeks in bloed afgeven

Voedingsstoffen: te verteren bestanddelen:

Energiebronnen:

 Koolhydraten -> bouwsteen: glucose
 Vetten -> bouwsteen: vetzuren

Bouwstenen:

 Eiwitten -> bouwsteen: aminozuren
 Mineralen
 H²O

Vitamines

Spijsverteringskanaal:

= gastro-intestinaal stelsel of maag- en darmstelsel

Ligging: deel thoracaal (borstkas) en deel
abdominaal (buik) + scheiding= diafragma

Algemene bouw: binnen -> buiten:
 Mucosa= slijmvlies:
- Slijm producerende cellen
- Klieren
- Muscularis mucosae (spierlaag)
 Submucosa: bloedvaten, lymfevaten,
zenuwen
 Muscularis
- Circulaire spierlaag
- Longitudinale spierlaag
 Serosa (vlies over organen)
= visceraal blad van peritoneum

!! schema maag en darmstelsel!!
Lever, pancreas en galafvoerwegen:
!! schema lever en galafvoerwegen!!