Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Portaal door: Paus et al. (2018).
Inhoud
1.1 Waarom (taal)onderwijs?.............................................................................................................2
1.2 Visies.............................................................................................................................................2
1.3 Inhouden en doelen......................................................................................................................3
1.4 Didactiek van het taalonderwijs...................................................................................................3
1.5 Evaluren en omgaan met verschillen............................................................................................3
1.6 Uitgangspunten............................................................................................................................3
2.1 Wat is taal?...................................................................................................................................4
2.2 Functies van taal...........................................................................................................................4
2.3 Betekenis van taal.........................................................................................................................5
2.4 Systeem........................................................................................................................................6
2.5 Meertaligheid...............................................................................................................................8
9.1 Achtergronden..............................................................................................................................9
9.3 Doelen en inhouden...................................................................................................................10
9.4 Praktijk: algemeen......................................................................................................................10
9.5 Praktijk: het jonge kind...............................................................................................................11
9.6 Praktijk: het oudere kind............................................................................................................11
1
, Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Portaal door: Paus et al. (2018).
1 Taalonderwijs
1.1 Waarom (taal)onderwijs?
Taal zorgt voor expressie en contact. Via taal kunnen we ook kennis verkrijgen en onszelf
ontwikkelen.
1.1 Kernfuncties
De kernfuncties van onderwijs kun je samenvatten in drie begrippen:
Kwalificatie: het eigen maken van kennis, vaardigheden en houdingen die leerlingen
kwalificeren voor het leven in onze multiculturele maatschappij. Het gaat om de basale kennis
van taal en de taalvaardigheden lezen, spreken, schrijven en luisteren.
Socialisatie: het voorbereid worden op een leven als lid van een gemeenschap met eigen
tradities, gewoonten, regels en praktijken.
Subjectivering: de vorming van een persoon. De school draagt eraan toe dat leerlingen zich
bewust worden van de verantwoordelijkheid en dat ze ruimte krijgen om zich aangesproken te
voelen door hun omgeving.
1.2 Visies
1.2.1 Visies op leren
Scholen richten hun taalonderwijs op aan de hand van hun eigen visie. Het constructivisme is erg
populair. Deze visie stelt de interactie tussen lerende en de leeromgeving centraal. Tegenwoordig is er
ook veel aandacht voor de technologische ontwikkelingen binnen het onderwijs. Er wordt gepleit voor
aandacht voor de 21-eeuwse vaardigheden.
1.2.2 Visies op taalonderwijs
Er zijn acht visies op taalonderwijs te onderscheiden:
Traditioneel onderwijs: nadruk ligt op de schriftelijke vaardigheden en grammatica. Bij
lezen ligt de nadruk op technisch lezen. Weinig aandacht voor spreken en luisteren. Leerkracht
heeft de rol van overdrager van leerstof.
Thematisch-cursorisch taalonderwijs: leerlingen leren taal dor ze te gebruiken in zinvolle
situaties. Werken met thema’s. Cursorische activiteiten zijn wel belangrijk maar passen vaak
niet in het thema, daarom worden ze apart geoefend.
Taal bij alle vakken: Taal is meer dan materie die geleerd moet worden en door middel van
taal kan je leren. Sterk gericht op interactie.
Communicatief taalonderwijs: Leerlingen leren goed mondeling en schriftelijk te
communiceren. Minder gericht op de correctheid, maar meer naar het tot stand komen van de
communicatie.
Whole-languagebenadering: Taal wordt als geheel aangeboden. Werkvormen als taalronde.
Strategisch taalonderwijs: Om communicatieve taken aan te kunnen, moeten leerlingen
strategieën beheersen.
Taakgericht taalonderwijs: Leerlingen leren ook taal door taken uit te voeren.
Interactief taalonderwijs: Drie pijlers: Betekenisvol leren, sociaal leren, strategisch leren.
2
Portaal door: Paus et al. (2018).
Inhoud
1.1 Waarom (taal)onderwijs?.............................................................................................................2
1.2 Visies.............................................................................................................................................2
1.3 Inhouden en doelen......................................................................................................................3
1.4 Didactiek van het taalonderwijs...................................................................................................3
1.5 Evaluren en omgaan met verschillen............................................................................................3
1.6 Uitgangspunten............................................................................................................................3
2.1 Wat is taal?...................................................................................................................................4
2.2 Functies van taal...........................................................................................................................4
2.3 Betekenis van taal.........................................................................................................................5
2.4 Systeem........................................................................................................................................6
2.5 Meertaligheid...............................................................................................................................8
9.1 Achtergronden..............................................................................................................................9
9.3 Doelen en inhouden...................................................................................................................10
9.4 Praktijk: algemeen......................................................................................................................10
9.5 Praktijk: het jonge kind...............................................................................................................11
9.6 Praktijk: het oudere kind............................................................................................................11
1
, Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Portaal door: Paus et al. (2018).
1 Taalonderwijs
1.1 Waarom (taal)onderwijs?
Taal zorgt voor expressie en contact. Via taal kunnen we ook kennis verkrijgen en onszelf
ontwikkelen.
1.1 Kernfuncties
De kernfuncties van onderwijs kun je samenvatten in drie begrippen:
Kwalificatie: het eigen maken van kennis, vaardigheden en houdingen die leerlingen
kwalificeren voor het leven in onze multiculturele maatschappij. Het gaat om de basale kennis
van taal en de taalvaardigheden lezen, spreken, schrijven en luisteren.
Socialisatie: het voorbereid worden op een leven als lid van een gemeenschap met eigen
tradities, gewoonten, regels en praktijken.
Subjectivering: de vorming van een persoon. De school draagt eraan toe dat leerlingen zich
bewust worden van de verantwoordelijkheid en dat ze ruimte krijgen om zich aangesproken te
voelen door hun omgeving.
1.2 Visies
1.2.1 Visies op leren
Scholen richten hun taalonderwijs op aan de hand van hun eigen visie. Het constructivisme is erg
populair. Deze visie stelt de interactie tussen lerende en de leeromgeving centraal. Tegenwoordig is er
ook veel aandacht voor de technologische ontwikkelingen binnen het onderwijs. Er wordt gepleit voor
aandacht voor de 21-eeuwse vaardigheden.
1.2.2 Visies op taalonderwijs
Er zijn acht visies op taalonderwijs te onderscheiden:
Traditioneel onderwijs: nadruk ligt op de schriftelijke vaardigheden en grammatica. Bij
lezen ligt de nadruk op technisch lezen. Weinig aandacht voor spreken en luisteren. Leerkracht
heeft de rol van overdrager van leerstof.
Thematisch-cursorisch taalonderwijs: leerlingen leren taal dor ze te gebruiken in zinvolle
situaties. Werken met thema’s. Cursorische activiteiten zijn wel belangrijk maar passen vaak
niet in het thema, daarom worden ze apart geoefend.
Taal bij alle vakken: Taal is meer dan materie die geleerd moet worden en door middel van
taal kan je leren. Sterk gericht op interactie.
Communicatief taalonderwijs: Leerlingen leren goed mondeling en schriftelijk te
communiceren. Minder gericht op de correctheid, maar meer naar het tot stand komen van de
communicatie.
Whole-languagebenadering: Taal wordt als geheel aangeboden. Werkvormen als taalronde.
Strategisch taalonderwijs: Om communicatieve taken aan te kunnen, moeten leerlingen
strategieën beheersen.
Taakgericht taalonderwijs: Leerlingen leren ook taal door taken uit te voeren.
Interactief taalonderwijs: Drie pijlers: Betekenisvol leren, sociaal leren, strategisch leren.
2
