Historiografie en Geschiedfilosofie samenvatting hoorcolleges week 1 t/m 6.

Historiografie Hoorcollege
Week 1: inleiding
Geschiedfilosofie; houden mensen zich met veel dingen bezig.
- Hoe kunnen mensen excuses maken over dingen die honderden jaren zijn gebeurt?
- Historische verklaring.. waarom raken bijvoorbeeld historici nooit uitgepraat over de
Eerste Wereldoorlog. Hebben ze verschillende definities van wat een verklaring is?
- Wat is de motor van de geschiedenis, de drijvende kracht van mensen; zijn het ideeën
of producten.
Wat houdt de geschiedfilosofie bij een?
Vooral in het Engelstalige taalgebied maakte ze een onderscheid; 1) echte geschiedenis; is
kritisch, en gaat strikt analytisch te werk. 2) gevaarlijke nep geschiedenis; dit kan gevaarlijk
zijn bijvoorbeeld met de Jodenvervolging. Dit wordt speculatieve geschiedenis worden
genoemd.
We zien tegenwoordig dat het weinig ruimte biedt om bijvoorbeeld te denken over excuses.
Het debat is veel diverser. Je zou wel kunnen zeggen dat sommige geschiedfilosofen
nadenken over wetenschap/nadenken over vroeger en andere zien het als een historisch
proces.
Geschiedenis heeft 2 betekenissen:
1. Historia res gestae = De loop der dingen (de werkelijkheid); het wetenschappelijk
denken over vroeger
2. Historia rerum gestarum = De verhalen die mensen over deze loop der dingen
vertellen (verwijst naar de studie van het verleden, of wat mensen over dit verleden
beweren). Dit is een historisch proces.
De term filosofie duidt op een tweede term; ze stellen filosofische vragen; door het woordje
eigenlijk in een vraag toe te voegen; bijvoorbeeld wat zijn tradities eigenlijk?
Geschiedfilosofen nemen dus vaak 1 debat onder de loep en willen generaliseren om zo
denkmanieren te ontwikkelen die overal toegepast kunnen worden.
- Dit onderscheidt dus geschiedfilosofen van de historici.
- Goede historici moeten reflectief zijn en wat ze wel en niet met zekerheid kunnen
zeggen. Hierdoor zijn de geschiedfilosofen een soort ‘coaches’ die vragen stellen over
van alles.
Relaties met het verleden:
- Ieder mens heeft relaties met het verleden.
- In het boek is een model van relaties; het model, wat voor relaties zijn dat?
➔ Esthetische relatie met het verleden → bijvoorbeeld mensen die een old-timer
hebben, dit is niet de enige relatie, ook afkomst en identiteit, of epistemische
realisaties spelen mee. (dit is een voorbeeld in het schema van het boek).

, - Het schema van het boek geeft belangrijke relaties; het gevaar is, dat het dingen
uitelkaar trekt; het is dus een ideaaltypisch model, om zo met enige precisie te kunnen
spreken over de werkelijkheid.
Wat voor nut heeft dit model?
1. Didactisch; het biedt een basis voor waar geschiedfilosofie zich mee bezig houden.
Vragen zijn breed uit. Hoe zou je ons denken over de werkelijkheid los kunnen zien
van de werkelijkheid zelf. Het doorbreekt het onderscheid over nadenken over de
geschiedwetenschap en old-timers aan de andere kant.
2. Epistemsiche en politieke relaties sluiten elkaar uit. In de geschiedenis van ons vak
is dit Of of denken erg belangrijk; of je bent een wetenschapper of een politicus. De
weerstand die geschiedfilosofie oproept heeft heir mee te maken; als ze politieke
ideeën onderzoeken gaan ze er van uit dat het een zuiver proces is.
- Ieder mens onderhoudt alle relaties met het verleden tegelijkertijd en loopt dus door
elkaar heen.
- Het model zegt ook dat niet alle relaties even belangrijk zijn. Er kan er één
vooropstaan.
- We hebben dus en en denken nodig; dat niet bang is voor onzekerheid en
onzuiverheden. In de geschiedwetenschap hoort de epistemische relatie voorop te
staan en wil en en denken mogelijk maken.

Discussie week 1:
Mensen onderhouden altijd verschillende relaties met het verleden en vinden ook iets van dat
verleden, dingen die ze goed en niet goed vinden, een politieke relatie; nooit neutraal en
geladen met politieke connotaties. Het neemt ook altijd een vorm aan esthetische dus; een
verhaal.
Waarom is het zo belangrijk om hierover te spreken?
- Als geschiedwetenschappers vinden wij de eerste relatie zo belangrijk; de kennis.
Hierdoor wordt de rest dus op de achtergrond gezet. Ze willen zuivere wetenschap en
bang voor vertroebeling → Dit is gevaarlijk, omdat scheidingen gaat maken terwijl er
geen scheiding kan zijn tussen de twee. Dit slaat dus terug op de of of en; en en
situatie. Dus het laat de scheiding zijn dat die er eigenlijk niet is. Je hoeft niet bang te
zijn voor onzekerheden en onzuiverheden. → ALLE RELATIES ZIJN ALTIJD
AANWEZIG EN DAAROM IS ER DUS EN EN DENKEN!
Richard bernstein = Het benoemt dat waar mensen met cartesian anxiety bang voor zijn, dat
ze door alle factoren die hier worden benoemt zoals culture, time en society, geen onpartijdige
geschiedschrijving kunnen creëren.

Week 2:
Wat is het verleden?
Het verleden waartoe mensen zich verhouden kan heel concreet zijn; trauma, of abstract; het
gevoel van een Europese beschaving die aan het verdwijnen is. Het kan klein zijn; een
stamboom en tegelijkertijd ook heel groot zijn.