MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Inhoudsopgave
Introductie ............................................................................................................................................................2
Reumatische ziekten ................................................................................................................................................4
Orale Geneeskunde ..............................................................................................................................................4
Farmacologie ......................................................................................................................................................10
Werkcollege ........................................................................................................................................................17
Patiëntendemo ...................................................................................................................................................19
Nierziekten .............................................................................................................................................................24
Orale Geneeskunde ............................................................................................................................................24
Fysiologie ............................................................................................................................................................32
Farmacologie ......................................................................................................................................................37
Patiëntendemo ...................................................................................................................................................44
Extra info ............................................................................................................................................................46
Neurologische ziekten ............................................................................................................................................48
Fysiologie ............................................................................................................................................................48
Farmacologie ......................................................................................................................................................64
Werkcollege ........................................................................................................................................................69
Extra info ............................................................................................................................................................83
1
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Introductie
Pt.: mevrouw 54 jaar, edentaat, ASA lijst was niet ingevuld
In een note in axium stond:
- ASA 3, bloedsuikerwaarde 8.3, medicamenten geen veranderingen, al 25 jaar edentaat BK +
OK
Vermoeden diabetes
Indicatie voor implantaten à invasieve ingreep
Wat ASA-score denk je dat deze patiënt heeft?
- Moeilijk o.b.v. deze gegevens, kan nog ASA 2/3/4 à meer medische info nodig
Na goede medische update bleek de patiënt ASA-score 3 te hebben
Wat is belangrijk om qua gezondheidsaspecten mee te nemen als je implantaten voor deze patiënt
overweegt?
- Botstructuur
- Wondgenezing
- Bloedingsneiging
- Kans op infecties
- Medisch risico tijdens de ingreep
Welke ziekten moet je qua botstructuur bevragen/ uitsluiten?
- Osteoporose – weinig bot/ verkeerde structuur
- Gebruik bisfosfonaten – gevaar mronj
- Langdurig gebruik corticosteroïden – kwaliteit bot neemt af, kans osteoporose neemt toe
o AIZ
o Reumatische ziekten
o COPD
- Botziekten
Welke ziekten moet je qua wondgenezing bevragen/ uitsluiten?
- Diabetes
- Langdurig gebruik corticosteroïden
o AIZ
o Reumatische ziekten
o COPD
Welke ziekten moet je qua bloedingsneiging bevragen/ uitsluiten?
- Aangeboren stollingsziekte
- Gebruik van antitrombotica
o TAR
o VKA
o DOAC
Welke ziekten moet je qua infectierisico bevragen/ uitsluiten?
- Diabetes
- Langdurig gebruik corticosteroïden
o AIZ
o Reumatische ziekten
o COPD
- Gebruik andere immunosuppressiva
2
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Welke ziekten moet je qua acute situatie bevragen/ uitsluiten?
- Vasovagale collaps
- Hyperglycaemie
- Hypoglycaemie
- Astma
- Epilepsie
- TIA/CVA
- Angina pectoris
- Myocardinfarct
- Circulatiestilstand
- Anafylactische shock
Medical alerts in axium bij deze patiënt:
- Beroerte
- Decompensatio cordis
- Hartkloppingen
- Hypercholesterolemie
- Medicijngebruik
- Myocardinfarct
- Suikerziekte
Extra vragen
- Ooit botversterkende medicijnen gebruikt tegen botontkalking?
- Diabetes goed ingesteld? HbA1c?
- Wel eens ‘onwel’ geworden bij de TA?
Bij ASA 3 en 4: consult MTI-arts
Medische note maken
3
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Reumatische ziekten
Orale Geneeskunde
Waarom reumatologie voor tandartsen?
- Frequent
- Relatie met de mondgezondheid
- Relatie met de medicatie
47 verschillende ziektebeelden!
NB:
Gout = jicht
Osteoarthritis = artrose
Reuma
- “Arthritis” (Eng) = Reuma
o Artrose (osteoarthritis)
o Reumatoïde Artritis
o Axiale spondyloartritis (sPA)
o Juveniele idiopathische artritis
o Jicht
Meest frequent (prevalentie)
1. Artrose
1,2 miljoen mensen in NL
2. Reumatoïde artritis
260.000 mensen in NL
3. Jicht
170.000 mensen in NL
4. Osteoporose
109.000 mensen in NL
Artrose (OA)
Slijtage ziekte
Vnl. ouderen
Mannen: vrouwen ongeveer gelijk verdeeld
Vnl. handen, heup, knie
Verdikte gewrichten à knobbelige handen, pijn,
voelt stijf aan
Kniegewricht vaak aangedaan: kraakbeen
beschadigd, gezwollen, pijnlijk, meniscus dunner,
gewrichtsspleet afgenomen, soms osteofyten (bot
uitstekels) à gewrichtsspleet verdwijnt, bot op
bot = pijnlijk, irritaties
Kan ook in kaakgewricht optreden (niet vaak),
halswervels (pijnlijke niet beweegbare nek)
Ontstekingscomponent, niet op de voorgrond
Kunstgewricht
4
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Reumatoïde artritis (RA)
Ontsteking in het kapsel rondom het
gewricht
Kapsel gaat verdikken
Ontstekingsmediatoren komen vrij en
gaan in het gewrichtsvocht zitten
Gaat het bot en het kraakbeen
aantasten
Auto-immuun proces
Waarom het lichaam het kapsel aantast
en een ontsteking veroorzaakt is niet
helemaal bekend
Rode pijnlijke gewrichten
Koorts, algehele malaise
Vaak in de handen
Symmetrisch (beiderzijds)
Ook ontsteking carpale ligament, druk op zenuwen en bloedvaten à tintelingen/doof gevoel in hand
Gewrichten en bot gaan kapot à standsafwijkingen, daarom snel ingrijpen (medicatie)
RA = ontsteking
- Auto-immuun proces
- Persisterende inflammatoire synovitis = ontsteking gewrichtskapsel
- Symmetrisch
- >3 gewrichten tegelijk ontstoken
- Uiteindelijk:
o Kraakbeen beschadigd
o Bot-erosies
o Gewrichtsmisvormingen
Verschil tussen RA en OA
- Klachtenpatroon anders – RA jongere leeftijd, artrose iets ouder/overbelast
- Bloedonderzoek anders
o BSE, CRP verhoogd bij RA (ontstekingswaarden)
o Reumafactor aanwezig bij RA (antistof)
Axiale spondyloartritis
Ankyloserende spondylitis - Ziekte van Bechterew
- Aandoening axiale skelet (axiale SpA)
- Begin 30-40 jr
- M>V
- HLA B-27 (genetisch)
- Oorzaak: ?
Klinisch
- Sacroiliitis
o Ontsteking - pijn
o Herstelfase
o Verbening - houdingsverandering
- Wervelkolom: disci
o Bamboo-spine
- Aanhechtplaats
o Pezen/ligamenten – pijn (zeker in acute fase)
5
Inhoudsopgave
Introductie ............................................................................................................................................................2
Reumatische ziekten ................................................................................................................................................4
Orale Geneeskunde ..............................................................................................................................................4
Farmacologie ......................................................................................................................................................10
Werkcollege ........................................................................................................................................................17
Patiëntendemo ...................................................................................................................................................19
Nierziekten .............................................................................................................................................................24
Orale Geneeskunde ............................................................................................................................................24
Fysiologie ............................................................................................................................................................32
Farmacologie ......................................................................................................................................................37
Patiëntendemo ...................................................................................................................................................44
Extra info ............................................................................................................................................................46
Neurologische ziekten ............................................................................................................................................48
Fysiologie ............................................................................................................................................................48
Farmacologie ......................................................................................................................................................64
Werkcollege ........................................................................................................................................................69
Extra info ............................................................................................................................................................83
1
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Introductie
Pt.: mevrouw 54 jaar, edentaat, ASA lijst was niet ingevuld
In een note in axium stond:
- ASA 3, bloedsuikerwaarde 8.3, medicamenten geen veranderingen, al 25 jaar edentaat BK +
OK
Vermoeden diabetes
Indicatie voor implantaten à invasieve ingreep
Wat ASA-score denk je dat deze patiënt heeft?
- Moeilijk o.b.v. deze gegevens, kan nog ASA 2/3/4 à meer medische info nodig
Na goede medische update bleek de patiënt ASA-score 3 te hebben
Wat is belangrijk om qua gezondheidsaspecten mee te nemen als je implantaten voor deze patiënt
overweegt?
- Botstructuur
- Wondgenezing
- Bloedingsneiging
- Kans op infecties
- Medisch risico tijdens de ingreep
Welke ziekten moet je qua botstructuur bevragen/ uitsluiten?
- Osteoporose – weinig bot/ verkeerde structuur
- Gebruik bisfosfonaten – gevaar mronj
- Langdurig gebruik corticosteroïden – kwaliteit bot neemt af, kans osteoporose neemt toe
o AIZ
o Reumatische ziekten
o COPD
- Botziekten
Welke ziekten moet je qua wondgenezing bevragen/ uitsluiten?
- Diabetes
- Langdurig gebruik corticosteroïden
o AIZ
o Reumatische ziekten
o COPD
Welke ziekten moet je qua bloedingsneiging bevragen/ uitsluiten?
- Aangeboren stollingsziekte
- Gebruik van antitrombotica
o TAR
o VKA
o DOAC
Welke ziekten moet je qua infectierisico bevragen/ uitsluiten?
- Diabetes
- Langdurig gebruik corticosteroïden
o AIZ
o Reumatische ziekten
o COPD
- Gebruik andere immunosuppressiva
2
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Welke ziekten moet je qua acute situatie bevragen/ uitsluiten?
- Vasovagale collaps
- Hyperglycaemie
- Hypoglycaemie
- Astma
- Epilepsie
- TIA/CVA
- Angina pectoris
- Myocardinfarct
- Circulatiestilstand
- Anafylactische shock
Medical alerts in axium bij deze patiënt:
- Beroerte
- Decompensatio cordis
- Hartkloppingen
- Hypercholesterolemie
- Medicijngebruik
- Myocardinfarct
- Suikerziekte
Extra vragen
- Ooit botversterkende medicijnen gebruikt tegen botontkalking?
- Diabetes goed ingesteld? HbA1c?
- Wel eens ‘onwel’ geworden bij de TA?
Bij ASA 3 en 4: consult MTI-arts
Medische note maken
3
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Reumatische ziekten
Orale Geneeskunde
Waarom reumatologie voor tandartsen?
- Frequent
- Relatie met de mondgezondheid
- Relatie met de medicatie
47 verschillende ziektebeelden!
NB:
Gout = jicht
Osteoarthritis = artrose
Reuma
- “Arthritis” (Eng) = Reuma
o Artrose (osteoarthritis)
o Reumatoïde Artritis
o Axiale spondyloartritis (sPA)
o Juveniele idiopathische artritis
o Jicht
Meest frequent (prevalentie)
1. Artrose
1,2 miljoen mensen in NL
2. Reumatoïde artritis
260.000 mensen in NL
3. Jicht
170.000 mensen in NL
4. Osteoporose
109.000 mensen in NL
Artrose (OA)
Slijtage ziekte
Vnl. ouderen
Mannen: vrouwen ongeveer gelijk verdeeld
Vnl. handen, heup, knie
Verdikte gewrichten à knobbelige handen, pijn,
voelt stijf aan
Kniegewricht vaak aangedaan: kraakbeen
beschadigd, gezwollen, pijnlijk, meniscus dunner,
gewrichtsspleet afgenomen, soms osteofyten (bot
uitstekels) à gewrichtsspleet verdwijnt, bot op
bot = pijnlijk, irritaties
Kan ook in kaakgewricht optreden (niet vaak),
halswervels (pijnlijke niet beweegbare nek)
Ontstekingscomponent, niet op de voorgrond
Kunstgewricht
4
, LOTJE GOMMERS M1 – MEDISCHE TANDHEELKUNDIGE INTERACTIE II
Reumatoïde artritis (RA)
Ontsteking in het kapsel rondom het
gewricht
Kapsel gaat verdikken
Ontstekingsmediatoren komen vrij en
gaan in het gewrichtsvocht zitten
Gaat het bot en het kraakbeen
aantasten
Auto-immuun proces
Waarom het lichaam het kapsel aantast
en een ontsteking veroorzaakt is niet
helemaal bekend
Rode pijnlijke gewrichten
Koorts, algehele malaise
Vaak in de handen
Symmetrisch (beiderzijds)
Ook ontsteking carpale ligament, druk op zenuwen en bloedvaten à tintelingen/doof gevoel in hand
Gewrichten en bot gaan kapot à standsafwijkingen, daarom snel ingrijpen (medicatie)
RA = ontsteking
- Auto-immuun proces
- Persisterende inflammatoire synovitis = ontsteking gewrichtskapsel
- Symmetrisch
- >3 gewrichten tegelijk ontstoken
- Uiteindelijk:
o Kraakbeen beschadigd
o Bot-erosies
o Gewrichtsmisvormingen
Verschil tussen RA en OA
- Klachtenpatroon anders – RA jongere leeftijd, artrose iets ouder/overbelast
- Bloedonderzoek anders
o BSE, CRP verhoogd bij RA (ontstekingswaarden)
o Reumafactor aanwezig bij RA (antistof)
Axiale spondyloartritis
Ankyloserende spondylitis - Ziekte van Bechterew
- Aandoening axiale skelet (axiale SpA)
- Begin 30-40 jr
- M>V
- HLA B-27 (genetisch)
- Oorzaak: ?
Klinisch
- Sacroiliitis
o Ontsteking - pijn
o Herstelfase
o Verbening - houdingsverandering
- Wervelkolom: disci
o Bamboo-spine
- Aanhechtplaats
o Pezen/ligamenten – pijn (zeker in acute fase)
5
