Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 10 out of 74 pages
Summary

Samenvatting Moleculaire genetica

Document preview thumbnail
Preview 10 out of 74 pages

Samenvatting van het van 'Moleculaire Genetica' in het jaar . In deze samenvatting staat alles beschreven dat door de docent als belangrijk of interessant is omschreven. Dit is geschreven door het jaar door om zeker alles aan te duiden

Content preview

Samenvatting Moleculaire genetica
Inhoud
Les 1: Erfelijk materiaal ........................................................................................................................... 9
DNA...................................................................................................................................................... 9
Chromosomen ................................................................................................................................. 9
Karyogram vd mens ......................................................................................................................... 9
Bouwstenen..................................................................................................................................... 9
Structuur ........................................................................................................................................ 10
Humaan DNA ..................................................................................................................................... 10
Uniek DNA (50%) ........................................................................................................................... 10
Repetitief DNA (50%) => satelliet .................................................................................................. 10
Verandering op de genen (Rep. DNA) ........................................................................................... 10
Samenstelling ................................................................................................................................ 11
Satelliet DNA.................................................................................................................................. 11
Waar zit DNA ..................................................................................................................................... 12
Chromosomaal DNA ...................................................................................................................... 12
Extrachromosomaal DNA: circulair ............................................................................................... 12
Mitochondriaal DNA ...................................................................................................................... 12
Les 2: Van gen naar eiwit: transcriptie .................................................................................................. 13
Inleiding ............................................................................................................................................. 13
Soorten EW........................................................................................................................................ 13
Structurele EW .............................................................................................................................. 13
Transport-EW ................................................................................................................................ 14
Bewegings-EW ............................................................................................................................... 14
Reserve-EW ................................................................................................................................... 14
Signaal- en receptor-EW ................................................................................................................ 14
Gen-regulatorische EW ................................................................................................................. 14
Beschermende EW ........................................................................................................................ 14
Het dogma van Crick ......................................................................................................................... 14
Structuur van RNA ............................................................................................................................. 15
Soorten RNA .................................................................................................................................. 15
Verschil DNA en RNA ..................................................................................................................... 15
Eukaryote genen............................................................................................................................ 15
Polymerase II genen! ..................................................................................................................... 16

1

, Structuur van een gen ....................................................................................................................... 16
Transcriptie........................................................................................................................................ 17
Transcriptiefactoren ...................................................................................................................... 17
Structuur van mRNA .......................................................................................................................... 17
PTM 1 = post transcriptionele modificatie 1 ..................................................................................... 18
Cap structuur ................................................................................................................................. 18
Spliceosoom .................................................................................................................................. 18
Alternatieve splitsing ..................................................................................................................... 18
Les 3: De weg van gen naar EW 2 .......................................................................................................... 19
Genetische code ................................................................................................................................ 19
Translatie ........................................................................................................................................... 20
tRNA............................................................................................................................................... 20
Ribosomen ..................................................................................................................................... 20
Fasen van de translatie.................................................................................................................. 21
Groeiende polypeptideketen ........................................................................................................ 22
Transcriptie en translatie in prokaryoten en eukaryoten ............................................................. 22
PTM 2 = post translationele modificatie 2 ........................................................................................ 22
Gesecreteerde EW......................................................................................................................... 22
Glycosylatie ................................................................................................................................... 23
Fosforylatie .................................................................................................................................... 23
Acetylering..................................................................................................................................... 23
Hydroxylatie van proline ............................................................................................................... 24
Partiële proteolyse ........................................................................................................................ 24
Soorten proteasen ......................................................................................................................... 24
PTM 1 vs. PTM 2 ................................................................................................................................ 24
LES 4: Regulatie van genexpressie......................................................................................................... 25
Inleiding ............................................................................................................................................. 25
Regulatie van eiwitsynthese .............................................................................................................. 25
Voorbeelden EUK-genregulatie: .................................................................................................... 26
Epigenetica ........................................................................................................................................ 27
Mechanismen ................................................................................................................................ 28
DNA methylatie: ................................................................................................................................ 28
Overerving: .................................................................................................................................... 28
Genomische inprinting: ................................................................................................................. 28
Histonmodificatie .............................................................................................................................. 29
RNA interferentie .............................................................................................................................. 29

2

, Pathway ......................................................................................................................................... 30
Dicer: ............................................................................................................................................. 30
Sequentie specifieke mRNA degradatie: ....................................................................................... 30
miRNA: ........................................................................................................................................... 30
LES 5: Celdeling en overerving van het geslacht ................................................................................... 31
Inleiding ............................................................................................................................................. 31
De celcyclus ....................................................................................................................................... 31
G1: werkingsfase ........................................................................................................................... 31
S: synthese ..................................................................................................................................... 31
G2: laatste controle voor deling .................................................................................................... 32
M: delingsfase ............................................................................................................................... 32
Replicatie ........................................................................................................................................... 32
Replicatievork ................................................................................................................................ 32
Proof reading ................................................................................................................................. 33
Leading en lagging streng synthese............................................................................................... 33
Verlies van DNA ............................................................................................................................. 34
Werking telomerase ...................................................................................................................... 34
Soort deling ....................................................................................................................................... 34
Mitose............................................................................................................................................ 34
Meiose ........................................................................................................................................... 35
Herverdeling van het erfelijk materiaal............................................................................................. 35
Crossing over ................................................................................................................................. 35
Segregatie ...................................................................................................................................... 36
De voortplantingscellen/ gameten.................................................................................................... 36
De man: ......................................................................................................................................... 36
De vrouw: ...................................................................................................................................... 37
Geslachtsbepaling bij bevruchting ................................................................................................ 37
Sexratio .......................................................................................................................................... 37
Y-chromosoom .............................................................................................................................. 38
X-chromosoom .............................................................................................................................. 38
LES 6: Mutaties ...................................................................................................................................... 39
Puntmutaties ..................................................................................................................................... 39
Sikkelcelanemie: ............................................................................................................................ 39
Voorkomen mutaties..................................................................................................................... 40
Micro-deleties en –inserties .............................................................................................................. 40
Trinucleotide repeat amplificaties (dynamische mutaties)............................................................... 40

3

, Mutaties die de transcriptie of mRNA processing verstoren ............................................................ 41
Lengtemutaties.................................................................................................................................. 42
Soorten .......................................................................................................................................... 42
Ongelijke recombinatie ................................................................................................................. 42
Translocaties.................................................................................................................................. 42
Transpositie ................................................................................................................................... 42
Oorzaken en gevolgen mutaties........................................................................................................ 43
Oorzaken spontane mutaties ........................................................................................................ 43
Externe invloeden door mutagenen.............................................................................................. 43
Gevolgen mutaties ........................................................................................................................ 43
LES 7: Monogene overerving ................................................................................................................. 44
Inleiding ............................................................................................................................................. 44
Kruiswetten van Mendel ............................................................................................................... 44
Basisbegrippen .................................................................................................................................. 45
Genotype en fenotype: ................................................................................................................. 45
Variabiliteit .................................................................................................................................... 45
Genotype naar fenotype ............................................................................................................... 45
Ontstaan ziekten ............................................................................................................................... 45
Recessieve ziekten ......................................................................................................................... 45
Dominante ziekten ........................................................................................................................ 45
Stamboom ......................................................................................................................................... 46
Autosomale overerving ..................................................................................................................... 46
Recessieve aandoeningen ............................................................................................................. 46
Dominante aandoeningen ............................................................................................................. 46
Partiële dominantie ....................................................................................................................... 47
Codominantie bij ABO bloedgroep................................................................................................ 47
LES 8: Geslachtsgebonden overerving .................................................................................................. 47
Geslachtsgebonden kenmerken ........................................................................................................ 47
X-gebonden recessieve aandoeningen ............................................................................................. 47
Stamboom ..................................................................................................................................... 47
Hemofilie/ bloederziekte............................................................................................................... 48
Duchenne(DMD) ............................................................................................................................ 48
Becker(BMD) ................................................................................................................................. 48
Fragiele X-syndroom...................................................................................................................... 48
Daltonisme .................................................................................................................................... 48
Syndroom van Lesch-Nyhan .......................................................................................................... 48

4

, Variaties in G6PDH ........................................................................................................................ 48
X-gebonden dominante aandoeningen............................................................................................. 48
Stamboom ..................................................................................................................................... 49
Syndroom van Rett (RTT)............................................................................................................... 49
Het Y-chromosoom............................................................................................................................ 49
Overerving ..................................................................................................................................... 49
Stamboom ..................................................................................................................................... 49
Mitochondriale overerving ................................................................................................................ 49
Kenmerken .................................................................................................................................... 49
Stamboom ..................................................................................................................................... 49
LES 9 : Multifactoriële overerving ......................................................................................................... 50
Inleiding ............................................................................................................................................. 50
Beïnvloeding door meerdere genen.................................................................................................. 50
Additieve polygenie ....................................................................................................................... 50
Drempel polygenie ........................................................................................................................ 50
Epistase en hypostase ................................................................................................................... 50
Beïnvloeding vanuit de omgeving ..................................................................................................... 51
Complicerende processen ................................................................................................................. 51
Locus heterogeniteit...................................................................................................................... 51
Pleiotropie ..................................................................................................................................... 51
Penetrantie en expressiviteit ........................................................................................................ 51
Mozaïken ....................................................................................................................................... 51
Genetische anticipatie ................................................................................................................... 52
Epi genetische invloeden( zie Epigenetica) ................................................................................... 52
LES 10: chromosomale afwijkingen ....................................................................................................... 52
Inleiding ............................................................................................................................................. 52
Polyploïdie ......................................................................................................................................... 52
Mono-en trisomiën ........................................................................................................................... 53
Aneuploïdie ................................................................................................................................... 53
Vorming mozaïeken....................................................................................................................... 53
Geslachtschromosale trisomiëen .................................................................................................. 53
Structurele chromosoomafwijkingen ................................................................................................ 54
Niet-gebalanceerde herschikking .................................................................................................. 54
Gebalanceerde herschikking ......................................................................................................... 54
LES 11: Overerving van gekoppelde genen ........................................................................................... 55
Gekoppelde genen ............................................................................................................................ 55

5

, Eerste proeven van Morgan .......................................................................................................... 55
Terugkruising ................................................................................................................................. 55
Crossing-over ..................................................................................................................................... 56
Chromosomenkaart....................................................................................................................... 56
Dubbele crossing-over ................................................................................................................... 56
Driepuntskruisingen ...................................................................................................................... 56
LOD-score (examenvraag) ................................................................................................................. 57
Recombinatiefequentie ................................................................................................................. 57
Hypotetische LOD-score ................................................................................................................ 57
HapMap project................................................................................................................................. 57
LES 12: Populatiegenetica ..................................................................................................................... 57
Bevolking ........................................................................................................................................... 57
Formule van Hardy-Weinberg ........................................................................................................... 57
Allelenfrequentie op een bepaald moment .................................................................................. 58
De genotypenfrequentie ............................................................................................................... 58
Besluit ............................................................................................................................................ 58
Voorwaarden ................................................................................................................................. 58
Consanguiniteit of bloedverwantschap............................................................................................. 58
Verwantschapscoëfficiënt r ........................................................................................................... 58
Inteeltcoëfficiënt F ........................................................................................................................ 58
Voorbeeld ...................................................................................................................................... 58
LES 13: Analysemethoden voor nucleïnezuren ..................................................................................... 59
DNA en RNA isolatie .......................................................................................................................... 59
DNA isolatie ................................................................................................................................... 59
mRNA isolatie ................................................................................................................................ 59
Elektroforese ..................................................................................................................................... 59
Gel-elektroforese........................................................................................................................... 59
Hybridisatie ....................................................................................................................................... 60
FISH ................................................................................................................................................ 60
DNA probes ................................................................................................................................... 60
Proces ............................................................................................................................................ 60
Methoden ...................................................................................................................................... 61
Southern Blotting .......................................................................................................................... 61
DNA sequencing ................................................................................................................................ 61
LES 14: Amplificatie van erfelijk materiaal ............................................................................................ 62
Wat is PCR?........................................................................................................................................ 62

6

, Principe .............................................................................................................................................. 62
RNA als target ................................................................................................................................ 62
PCR-cyclus.......................................................................................................................................... 62
Denaturatie.................................................................................................................................... 62
Annealing ....................................................................................................................................... 62
Elongatie ........................................................................................................................................ 62
Componenten .................................................................................................................................... 63
Primers .......................................................................................................................................... 63
dNTP’s ............................................................................................................................................ 63
Buffer ............................................................................................................................................. 63
Taq DNA-polymerase..................................................................................................................... 63
Optimalisatie en risico PCR................................................................................................................ 63
Voorkomen ‘False annealing’ ............................................................................................................ 64
Nested ‘primer’ PCR ...................................................................................................................... 64
‘Hot-start’ PCR ............................................................................................................................... 64
‘Touch-down’ PCR ......................................................................................................................... 64
‘Time release’ PCR ......................................................................................................................... 64
LES 15: PCR varianten ............................................................................................................................ 65
PCR-RFLP............................................................................................................................................ 65
RT-PCR: mRNA detectie ..................................................................................................................... 65
Multiplex PCR .................................................................................................................................... 65
Interrepeat PCR: DNA fingerprinting ............................................................................................. 65
Repeat-PCR ........................................................................................................................................ 66
Capillaire elektroforese ................................................................................................................. 66
Analyse cap elektroforese ............................................................................................................. 66
Kwantitatieve fluorescentie PCR/QF PCR .......................................................................................... 67
Allel-specifieke amplificatie............................................................................................................... 67
LES 16: Kwantitatieve PCR/ real time PCR............................................................................................. 68
Principe .............................................................................................................................................. 68
Klassieke kwantificatie PCR product ............................................................................................. 68
Geen agarose gel ........................................................................................................................... 68
Detectiemethoden ............................................................................................................................ 68
SYBR GREEN ................................................................................................................................... 68
Förster Resonance Energy Transfer .............................................................................................. 68
FRET-technologie ............................................................................................................................... 69
Hydrolyse probe ........................................................................................................................... 69

7

, Molecular beacons ........................................................................................................................ 69
Scorpions ....................................................................................................................................... 69
Dual-probes ................................................................................................................................... 69
Kwantificatie ...................................................................................................................................... 70
Dynamisch bereik .......................................................................................................................... 70
Smeltcurve analyse............................................................................................................................ 70
Afgeleide curve .............................................................................................................................. 70
LES 16a: Digital Droplet PCR .................................................................................................................. 71
Principe .............................................................................................................................................. 71
Verdeling ....................................................................................................................................... 71
Workflow ........................................................................................................................................... 71
Staalvoorbereiding ........................................................................................................................ 71
Vorming druppels .......................................................................................................................... 71
Verdeling target over druppels ..................................................................................................... 72
PCR................................................................................................................................................. 72
Hydrolyse probes........................................................................................................................... 72
Detectie ......................................................................................................................................... 72
Voordelen .......................................................................................................................................... 73
Hoge gevoeligheid ......................................................................................................................... 73
Belang concentratie....................................................................................................................... 73
Robuust en reproduceerbaar ........................................................................................................ 73
Poisson correctie ............................................................................................................................... 73
Toepassingen ..................................................................................................................................... 74
Niet invasieve opvolging kankerpatiënt ........................................................................................ 74




8

,Les 1: Erfelijk materiaal
DNA
Chromosomen
• Mens heeft 46 chromosomen of 23paar chromosomen
• Elke stuk chromosomen bevat genen => in totaal 25 000
• (Zoals getoond komt DNA enkel voor bij het delen van de cel)
• Bestaat uit 2 chromatinen verbonden bij de centromeer
• Telomeer: uiteinde chromatine
• DNA omheen histone-EW (positief geladen)

Karyogram vd mens
• 46 chromosomen: 2 set van 23 verschillende exemplaren
o 44 autosomen + 2 geslachtschromosomen




• Ordeningscriteria: obv de lengte van de chromosomen
o P: korte arm; Q lange arm

• Bandenpatroon
o Heterochromatine: donkere zone; inactief DNA
o Euchromatine: lichtere zone
o Bandnummers: vb 7q21




Bouwstenen
Fosfo-ester binding


Beta-glycosidische binding

Fosfo-anhydride binding

• Nucleotine:

9

, • 4 mogelijke base: adenine, guanine, cytosine, thymine




• Fosfo-diësterbinding

Structuur
• Altijd van 5’ naar 3’!
• Baseparen
o A en T: 2H-bruggen
o C en G: 3H-bruggen
• Secundaire structuur
o Rechtsdraaiende alfa-helix
o Bèta-vlakken
• Tertiaire structuur: nucleosomen

Humaan DNA
• 23 chromosomen (verschillende) = n = haploïde aantal
• 3 miljard basenparen
• 2% = genen → 25.000 eiwitten (ORFs/OpenReadingFrame)
• Genen: intronen/exonen (prokaryoten: continu)
• 98% = ‘junk’

Uniek DNA (50%)
• Genen
• Niet-gen sequenties met eenmalig voorkomen
• Pseudo-genen

Repetitief DNA (50%) => satelliet
• Micro-satelliet (STR) = Short Tandem Repeats
o vb. (CA)n of triplet repeats (2-10)
• Mini-satelliet (VNTR) = Variable Number of Tandem Repeats
o groter (10-60), minder aantal keren, 1 plaats
• Macro-satelliet = ‘elementen’
o groot (200-1500), vele plaatsen, 1 maal
o SINE = short interspresed nuclear elements (gemiddeld 300 bp), meest voorkomend
=Alu repeat
o LINE = Long interspresed nuclear elements (gemiddeld 800 bp), meest voorkomend
=LINE-1

Verandering op de genen (Rep. DNA)
• SNP = single nucleotide polymorfisme
o heel groot aandeel id bevolking, niet schadelijk
• Mutatie = 1-2% vd bevolking, meestal iets schadelijk


10

Document information

Study
Uploaded on
May 27, 2022
File latest updated on
June 13, 2022
Number of pages
74
Written in
2021/2022
Type
Summary
$12.50

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
1
Followers
0
Items
3
Last sold
1 year ago


Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions