Samenvatting Voedingsleer VRH2b

Voedingsleer

1. Voedingsleer
 Opname voeding en voedingsstoffen is de basis van de gezondheid
 Als verpleegkundige eerst contact met patiënt
o Adviezen mbt gezonde voeding
 Voedingsleer als basis voor dieetleer
 Basiskennis in de voedingsleer noodzakelijk

1.1. Inleiding
 Behoefte aan voedingsstoffen
 Functie macronutriënten
 Functie micronutriënten
o Vitaminen
o Mineralen
 Aanbevelingen voor voedingsstoffen
 Richtlijnen gezonde voeding
o Voedigs – en bewegingsdriekhoek
o Voedingsaanbevelingen met focus op voedingsmiddelen

1.1. Behoefte aan voedingsstoffen
 Voedingsstoffen (E, Kh, V, Fe, Na) worden aangevoerd via voedingsmiddelen (kaas, brood,
boter, vlees)
 Individuele verschillen
o Weinig mensen een heel lage behoefte
o Weinig mensen een heel hoge behoefte
o Meeste mensen rond gemiddelde
 Niveau van inneming dat voldoende is voor 50% van de populatie
 Behoefte: gemiddelde + 2 X SD
 Standaarddeviatie = maat voor de spreiding van de resultaten
 Aanbevolen hoeveelheid
o Deficiëntie voorkomen
o Voorraden op peil houden
o Normale belastende situaties opvangen
 Houdt rekening met
o Bioavailability
o Individuele verschillen in vertering, resorptie en stofwisseling

1.1.1. Macronutriënten
 Eiwitten
 Vetten
 Koolhydraten
o Voedingsvezels


1

, o Toegevoegde suikers
 Vocht

1.1.2. Micronutriënten
 Vitaminen
o Vetoplosbare = vit A, D, E en K
o Wateroplosbare = vit B, vit C
 Mineralen
o Macromineralen = Ca, P, Mg, Na, K, Cl
o Sporenelementen Fe, Zn, Cu, Se, Mn, Mo



1.1.3. Essentiële AZ
 Isoleucine
 Leucine
 Lysine
 Methionine
 Phenylalanine
 Threonine
 Tryptofaan
 Valine

1.1.4. Essentiële vetzuren
 Linolzuur  arachidonzuur synthese
 Alfa – linoleenzuur  EPA en DHA

1.2. Behoefte aan voedingsstoffen (VS)
 Deficiëntie
o Tekort aan essentiële vs met klinische verschijnselen
 Latente deficiëntie
o Geen klinische verschijnselen/symptomen, wel slechte voedingstoestand
 Marginale voedingstoestand
o Symptomen: vermoeidheid, verminderde weerstand
o Risico voor chronische aandoeningen zoals cardiovasculaire aandoeningen, bij
kanker zit met vaak tekort aan vs = depletie
 Intoxicatie
o Teveel aan essentiële VS  opstapeling
o Afbraak en uitscheiding is onvoldoende uitscheiding  intoxicatie
o Toxische grens = niet va voeding, wel via supplementen
 Beri beri
o Tekort aan vitamine B1
 Neurologische problemen
 Cardiovasculaire problemen




 Goede voedingstoestand

2

, o Optimale inname + opslag reserves
 Naast voldoende essentiële voedingstoffen hebben we ook voldoende energie nodig
o Eiwitten, vetten en koolhydraten  macronutriënten = ondervoeding
o Micronutriënten = overgewicht
 Ondervoeding  overvoeding


1.3. Functie macronutriënten
 Eiwitten
 Vetten
o Verzadigde vetten
o Enkelvoudige onverzadigde vetten
o Meervoudige onverzadigde vetten
o Omega 3 vetzuren en omega 6 vetzuren
o Transvetzuren
o Cholesterol
 Koolhydraten: primaire energiebron
o Vrije suikers
o Vdvz
o Alcohol
 Water
o Vochtbalans

1.3.1. Eiwitten
 1gE = 4 kcal (niet als energiebron gebruiken)
 Voedseleiwitten
o Leveren essentiële AZ en stikstof (N)
o Hieruit worden lichaamseiwitten opgebouwd
 Lichaamseiwitten
o Bouwstoffen van lichaamsweefsel
o Bijdragen tot functie van lichaamsweefsel
 Eiwit in bloedvatwand: elasticiteit  bloeddrukregulatie
 Eiwit in nagels: hardheid nagels  beschermd onderliggende weefsels
 Eiwit in skelet: netwerk waarin mineralen vastgehouden worden 
stevigheid
o Bestanddeel van enzymen, bepaalde hormonen, antistoffen
o In bloed: transport van vetzuren, mineralen en O2
o Colloïd – osmotische druk: uitwisseling in H2O en VS tussen bloed en weefsel
 Te weinig in eiwitten in bloed  verlaagde druk  oedeem

1.3.2. Vetten
 Energiebron = 1gv = 9 kcal
 Transport en opslag van vetoplosbare vitaminen
 Warmte – isolatie via onderhuids vetweefsel
 Bescherming van weefsel en organen
 Bouwstenen van celmembraan
 Vorming van eicosanoïden


3