College 1
Signaalfunctie van het sociaal werk
Sociaal werkers worden gefinancierd door de verzorgingsstaat.
- Wij moeten het beleid van de overheid uitvoeren.
Dit beleid kan schuren met de cliënten
Dit moeten wij als sociaal werkers signaleren.
Linsky:
- Sociaal werkers zijn street-level bureaucraten.
Zij zien op straat, binnen instituten en achter de voordeur hoe het beleid
uitpakt.
Beleid en uitvoering kunnen schuren.
- “De participatiesamenleving is een illusie”
- Sociaal werkers moeten niet alleen signaleren, maar ook begrijpen waarom.
Dit reden heeft heel vaak met beleid te maken.
Slutter:
- Signaleren heeft twee functies.
Signaleren van structurele oorzaken van individuele problemen.
o Verband leggen tussen maatschappelijk niveau en individueel niveau
(= achterliggend referentiekader).
Signaleren gaat ook om activiteiten ontwikkelen die ertoe leiden dat het
probleem wordt opgelost.
o Relevante groepen in de samenleving beïnvloeden dat zij maatregelen
nemen om belemmerende factoren op te heffen (= concrete
methodische vormgeving).
Ferguson:
- Sociaal werkers zijn te lang stil geweest.
Veel signaleren, maar weinig maatregelen nemen.
“Sociaal werkers moeten hun stem laten horen en de neoliberale consensus
doorbreken”
Hans Achterhuis:
- Neoliberale consensus (=overeenstemming).
- Maakte zich zorgen dat het sociaal werk te veel ingezogen raakte in marktwerking;
zorgverzekeraars, economie, rendement denken, productie denken.
- Een andere zorg is de privatisering van overheidsinstellingen.
Zorginstanties vallen nu onder de gemeenten, zijn hierdoor hun autonomie
kwijtgeraakt en het gaat steeds meer over produceren.
- Marktwerking is steeds meer leidend geworden om de zorg gefinancierd te krijgen.
Deze zorgfinanciering komt niet meer bij de verzorgingsstaat vandaan, maar
bij de zorgverzekeraars.
,Hoe kun je invloed uitoefenen op het beleid?
1. Radicaal sociaal werk.
2. Kritisch sociaal werk
3. Beleidsbeïnvloeding
Radicaal sociaal werk:
- “Je kunt alleen de situatie veranderen als je het systeem verandert”
Systeemgericht veranderen.
- Fel tegen kapitalisme.
Marktwerking leidt tot een kleine groep die meer krijgt en een grote groep
die te weinig krijgt (= oneerlijk).
- Doel: de mindset van de mensen veranderen.
- Mullaly:
Sociale verandering is een traag proces.
De mindset is belangrijker dan de concrete methoden.
- Macroniveau.
Aspecten van radicaal sociaal werk:
1. Inzetten voor collectieve acties.
- Bijvoorbeeld: aandacht vragen voor kwetsbare groepen vakbonden en media
inschakelen.
2. Sociaal werkers moeten naast de cliënt staan.
3. Organisaties moeten gedemocratiseerd worden (= vergroten van inspraak en
medezeggenschap).
4. Structureel sociaal werkers zijn bezig om instituten aan te pakken door individuele en
collectieve weerstand te ontwikkelen.
Kritisch sociaal werk:
- Kritiek op radiaal sociaal werk.
Het gaat te veel over economische uitsluiting.
Er is te weinig aandacht voor andere uitsluiting mechanismes, zoals gender,
etniciteit, seksuele voorkeur etc.
Onderdrukking is een complex fenomeen dat op meerdere niveaus in de
samenleving plaatsvindt.
Radicaal sociaal werk was ook te veel overtuigd van het eigen gelijk.
- Microniveau.
Sociaal werkers moeten kritisch in de spiegel kijken naar hun eigen gedrag (=
kritische zelfreflectie).
o “Zijn sociaal werkers niet ook onderdeel van het systeem geworden?”
o “Houden sociaal werkers de problemen niet in stand als ze cliënten als
slachtoffer van het economisch kapitalistisch systeem bestempelen?”
Sociaal werkers zijn geen haar beter dan het systeem.
o Ze ondernemen geen acties, maken ook gebruik van protocollen,
stoppen ook cliënten in hokjes.
- Theodore Dalrymple:
Sociaal werkers houden de onderklasse juist in stand door ze voortdurend als
slachtoffer van het systeem te benaderen.
, - Anti-oppressive practise (AOP):
Deelnemers leren kritisch te kijken naar hun eigen privileges en vooroordelen
over minderheden (denk aan over de streep).
“Niet het systeem bevordert vooroordelen, maar dat doen wij als mensen zelf.
We zullen onszelf dus moeten emanciperen”
Beleidsgericht sociaal werk:
- Sociaal werkers moeten mee gaan denken met het ontwikkelen van het beleid.
Ze blijven vaak in de uitvoerende rol zitten, maar ze kunnen ook mensen
actief gaan benaderen om mee te denken/schrijven aan het beleid.
- Mesoniveau.
Sociaal beleid:
- Alle maatregelen die nodig zijn om mens en arbeid zodanig op elkaar af te stemmen
dat de doelen van de organisatie en die van de medewerker gerealiseerd kunnen
worden.
- Sociaal beleid is op de welvaartsideologie gebaseerd.
De ideologie bepaalt welke interventies er worden uitgevoerd.
Indelingen ideologie:
1. Descriptief (= beschrijvend)/analytisch.
- Het begrip omschrijft hoe het huidige wereldbeeld eruitziet.
2. Prescriptief (= voorschrijvend)/normatief.
- Er wordt een utopie (= perfecte samenleving) beschreven van hoe de wereld er moet
uitzien, hieruit komen de normen en waarden.
3. Operationeel.
- Ideologie als omschrijving hoe men van 1 naar 2 dient te gaan.
Drie dominante welvaartsideologieën:
1. Liberalisme.
2. Conservatisme.
3. Socialisme.
Elke ideologie heeft een andere visie op de mens, de overheid, de markt, sociale problemen
en sociale veranderingen.
Peter Abrahamson:
- De welvaartsdriehoek van Peter Abrahamson brengt in kaart hoe de welvaartstaat
gefinancierd wordt.
Overheid = socialistische welvaartsideologie.
Markt = liberale welvaartsideologie.
Gemeenschap = conservatieve welvaartsideologie.
Signaalfunctie van het sociaal werk
Sociaal werkers worden gefinancierd door de verzorgingsstaat.
- Wij moeten het beleid van de overheid uitvoeren.
Dit beleid kan schuren met de cliënten
Dit moeten wij als sociaal werkers signaleren.
Linsky:
- Sociaal werkers zijn street-level bureaucraten.
Zij zien op straat, binnen instituten en achter de voordeur hoe het beleid
uitpakt.
Beleid en uitvoering kunnen schuren.
- “De participatiesamenleving is een illusie”
- Sociaal werkers moeten niet alleen signaleren, maar ook begrijpen waarom.
Dit reden heeft heel vaak met beleid te maken.
Slutter:
- Signaleren heeft twee functies.
Signaleren van structurele oorzaken van individuele problemen.
o Verband leggen tussen maatschappelijk niveau en individueel niveau
(= achterliggend referentiekader).
Signaleren gaat ook om activiteiten ontwikkelen die ertoe leiden dat het
probleem wordt opgelost.
o Relevante groepen in de samenleving beïnvloeden dat zij maatregelen
nemen om belemmerende factoren op te heffen (= concrete
methodische vormgeving).
Ferguson:
- Sociaal werkers zijn te lang stil geweest.
Veel signaleren, maar weinig maatregelen nemen.
“Sociaal werkers moeten hun stem laten horen en de neoliberale consensus
doorbreken”
Hans Achterhuis:
- Neoliberale consensus (=overeenstemming).
- Maakte zich zorgen dat het sociaal werk te veel ingezogen raakte in marktwerking;
zorgverzekeraars, economie, rendement denken, productie denken.
- Een andere zorg is de privatisering van overheidsinstellingen.
Zorginstanties vallen nu onder de gemeenten, zijn hierdoor hun autonomie
kwijtgeraakt en het gaat steeds meer over produceren.
- Marktwerking is steeds meer leidend geworden om de zorg gefinancierd te krijgen.
Deze zorgfinanciering komt niet meer bij de verzorgingsstaat vandaan, maar
bij de zorgverzekeraars.
,Hoe kun je invloed uitoefenen op het beleid?
1. Radicaal sociaal werk.
2. Kritisch sociaal werk
3. Beleidsbeïnvloeding
Radicaal sociaal werk:
- “Je kunt alleen de situatie veranderen als je het systeem verandert”
Systeemgericht veranderen.
- Fel tegen kapitalisme.
Marktwerking leidt tot een kleine groep die meer krijgt en een grote groep
die te weinig krijgt (= oneerlijk).
- Doel: de mindset van de mensen veranderen.
- Mullaly:
Sociale verandering is een traag proces.
De mindset is belangrijker dan de concrete methoden.
- Macroniveau.
Aspecten van radicaal sociaal werk:
1. Inzetten voor collectieve acties.
- Bijvoorbeeld: aandacht vragen voor kwetsbare groepen vakbonden en media
inschakelen.
2. Sociaal werkers moeten naast de cliënt staan.
3. Organisaties moeten gedemocratiseerd worden (= vergroten van inspraak en
medezeggenschap).
4. Structureel sociaal werkers zijn bezig om instituten aan te pakken door individuele en
collectieve weerstand te ontwikkelen.
Kritisch sociaal werk:
- Kritiek op radiaal sociaal werk.
Het gaat te veel over economische uitsluiting.
Er is te weinig aandacht voor andere uitsluiting mechanismes, zoals gender,
etniciteit, seksuele voorkeur etc.
Onderdrukking is een complex fenomeen dat op meerdere niveaus in de
samenleving plaatsvindt.
Radicaal sociaal werk was ook te veel overtuigd van het eigen gelijk.
- Microniveau.
Sociaal werkers moeten kritisch in de spiegel kijken naar hun eigen gedrag (=
kritische zelfreflectie).
o “Zijn sociaal werkers niet ook onderdeel van het systeem geworden?”
o “Houden sociaal werkers de problemen niet in stand als ze cliënten als
slachtoffer van het economisch kapitalistisch systeem bestempelen?”
Sociaal werkers zijn geen haar beter dan het systeem.
o Ze ondernemen geen acties, maken ook gebruik van protocollen,
stoppen ook cliënten in hokjes.
- Theodore Dalrymple:
Sociaal werkers houden de onderklasse juist in stand door ze voortdurend als
slachtoffer van het systeem te benaderen.
, - Anti-oppressive practise (AOP):
Deelnemers leren kritisch te kijken naar hun eigen privileges en vooroordelen
over minderheden (denk aan over de streep).
“Niet het systeem bevordert vooroordelen, maar dat doen wij als mensen zelf.
We zullen onszelf dus moeten emanciperen”
Beleidsgericht sociaal werk:
- Sociaal werkers moeten mee gaan denken met het ontwikkelen van het beleid.
Ze blijven vaak in de uitvoerende rol zitten, maar ze kunnen ook mensen
actief gaan benaderen om mee te denken/schrijven aan het beleid.
- Mesoniveau.
Sociaal beleid:
- Alle maatregelen die nodig zijn om mens en arbeid zodanig op elkaar af te stemmen
dat de doelen van de organisatie en die van de medewerker gerealiseerd kunnen
worden.
- Sociaal beleid is op de welvaartsideologie gebaseerd.
De ideologie bepaalt welke interventies er worden uitgevoerd.
Indelingen ideologie:
1. Descriptief (= beschrijvend)/analytisch.
- Het begrip omschrijft hoe het huidige wereldbeeld eruitziet.
2. Prescriptief (= voorschrijvend)/normatief.
- Er wordt een utopie (= perfecte samenleving) beschreven van hoe de wereld er moet
uitzien, hieruit komen de normen en waarden.
3. Operationeel.
- Ideologie als omschrijving hoe men van 1 naar 2 dient te gaan.
Drie dominante welvaartsideologieën:
1. Liberalisme.
2. Conservatisme.
3. Socialisme.
Elke ideologie heeft een andere visie op de mens, de overheid, de markt, sociale problemen
en sociale veranderingen.
Peter Abrahamson:
- De welvaartsdriehoek van Peter Abrahamson brengt in kaart hoe de welvaartstaat
gefinancierd wordt.
Overheid = socialistische welvaartsideologie.
Markt = liberale welvaartsideologie.
Gemeenschap = conservatieve welvaartsideologie.
