Kwalitatief onderzoek
Introductie
1. Voorbeelden kwalitatief onderzoek en onderzoeksmethoden
Verschillende methoden en benaderingen mogelijk, ze hebben gemeenschappelijke ‘genen’
Het zijn allemaal methoden om te kijken hoe mensen de dagdagelijkse omgeving interpreteren
Hoe mensen de realiteit construeren
1.1. Participerende observatie
Vb: Focus: leefwereld van jongeren
Combi met diepte-interviews
Onderzoekers volgen les in het SO
Methodetriangulatie
1.2. Diepte-interviews
Vb: Focus: beleving van mensen in armoede
Bevraging kansarmen en hulpverleners
Perspectief op hulpverleningsrelatie
Inzicht in moeilijke hulpverleningsrelatie
Datatriangulatie
1.3. Focusgroepen
= in gesprek gaan met 7 a 8 mensen rond een mening
Vb: Focus: poliieke participatie passiviteit
Doelgroep zijn ouderen, vrouwen en laaggeschoolden
1.4. Casestudies
= in de diepte gaan rond 1 ding
Vb: Casus over hoofddoekendebat in de media op VRT bij aanlop van verkiezingen
Combi met kwantitatieve en kwalitatieve inhoudsanalyse
1.5. Desk research
= achter bureau je onderzoek doen adhv reeds bestaand materiaal
Focus: signalen automutilatie herkennen in chathulp
Inhoudsanalyse van blogs
1.6. Interview Oprah Winfrey en Lance Armstrong
Interview bij wielrenner die wegens doping zijn titel verloor van Tour De France
1
, Hij zou alle vragen in interview eerlijk beantwoorden
2. Kenmerken van kwalitatief onderzoek
2.1. Gemeenschappelijke genen/kenmerken
Intuitief denken we aan ‘iets zonder cijfers’
Wetenschappelijk zijn er specifieke kenmerken in de:
Vraagstelling en het doel vh onderzoek
Vraagstelling naar complexe thema’s of sociale processen
Dagelijkese leefomgeving v persoon/groep staat centraal, hun perspectief, hun interpretatie
Daarin verschillen kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Onderzoeksdesign
Is flexibel, niet alles kan vooraf worden vastgelegd
Gericht op onderzoek in een natuurlijke omgeving en je neemt die omgeving ook mee in je onderzoek
Gericht op een hollistisch begrijpen vh onderzoeksonderwerp en dit op een systemathische en
geintegreerde manier
Dataverzamelingsmethode
Vaak meerdere methoden in 1 onderzoek= triangulatie
Impliceert vaak intens/langdurig contact met natuurlijke omgeving
Data-analyse
Gebeurt obv teksten en niet obv cijfers: vandaar inhoudsanalyse
Interviews w uitgetikt = transcript
Observaties w uitgetikt = veldnota’s
Doel: betekenis die mensen aan situaties en sociale processen geven achterhalen, de diepte begrijpen
en niet representatief beschrijven
Rapportering v data
2
, Rechtstreeks aan de betrokkenen feedback gevraagd over resultaten, rijke contextschetst obv
citaten/fragmenten uit het geanalyseerde materiaal
2.2. Methodestrijd tss kwantitatief en kwalitatief onderzoek
Pas in 2e helft vd jaren ’90 aandacht voor kwal onderoek in sociale wet in Vlaanderen
- Kwalit traditie is veel ouder dan kwantitatieve
- Oude methoden zijn verassend actueel
- Nu samenwerking via Mixed methods
Kwalitatief onderzoek jarenlang verguisd door kwanitatieve onderzoekers (is het wel
wetenschappelijk genoeg…)
2.3. Wetenschappelijke paradigma’s
Wetenschapsfilosofie: waaraan wetenschappelijk onderzoek moet voldoen
Paradigma= gedeelde opvattingen over wat wetenschap is en hoe wetenschap moet worden
Aangepakt
Ontologische uitspraken
= hoe is de sociale werkelijkheid opgebouw? Wat is realiteit
Epistomologische uitspraken
= wat is kennis en hoe knn we kennis over werkelijkheid verzamelen? Wat is wetenschap
Methodologische uitspraken
= hoe knn we kennis over de werkelijkheid verzamelen? Hoe werkt wetenschap
Verschillende achterliggende paradigma’s: continuum
Nomothetisch Idiografisch
Op zoek naar algemene wetmatigheden Focusop uniciteit
Door: generalisereerbaarheid, Door: vinden van diepgaande betekenisgeving,
representativiteit, grote steekproef… kleine steekproef…
Verklaren Begrijpen
In de sociale wetenschappen zijn er drie wetenschappelijke paradigmas ontwikkeld:
1) Empirisch-analytisch paradigma, het positivisme of post-positivisme: voorkeur voor kwanitiatief onderzoek
2) Kritisch-emancipatorische paradigma: middenpositie
3) Interpretatief of contructivistisch paradigma: voorkeur voor kwalitatief onderzoek
3
Introductie
1. Voorbeelden kwalitatief onderzoek en onderzoeksmethoden
Verschillende methoden en benaderingen mogelijk, ze hebben gemeenschappelijke ‘genen’
Het zijn allemaal methoden om te kijken hoe mensen de dagdagelijkse omgeving interpreteren
Hoe mensen de realiteit construeren
1.1. Participerende observatie
Vb: Focus: leefwereld van jongeren
Combi met diepte-interviews
Onderzoekers volgen les in het SO
Methodetriangulatie
1.2. Diepte-interviews
Vb: Focus: beleving van mensen in armoede
Bevraging kansarmen en hulpverleners
Perspectief op hulpverleningsrelatie
Inzicht in moeilijke hulpverleningsrelatie
Datatriangulatie
1.3. Focusgroepen
= in gesprek gaan met 7 a 8 mensen rond een mening
Vb: Focus: poliieke participatie passiviteit
Doelgroep zijn ouderen, vrouwen en laaggeschoolden
1.4. Casestudies
= in de diepte gaan rond 1 ding
Vb: Casus over hoofddoekendebat in de media op VRT bij aanlop van verkiezingen
Combi met kwantitatieve en kwalitatieve inhoudsanalyse
1.5. Desk research
= achter bureau je onderzoek doen adhv reeds bestaand materiaal
Focus: signalen automutilatie herkennen in chathulp
Inhoudsanalyse van blogs
1.6. Interview Oprah Winfrey en Lance Armstrong
Interview bij wielrenner die wegens doping zijn titel verloor van Tour De France
1
, Hij zou alle vragen in interview eerlijk beantwoorden
2. Kenmerken van kwalitatief onderzoek
2.1. Gemeenschappelijke genen/kenmerken
Intuitief denken we aan ‘iets zonder cijfers’
Wetenschappelijk zijn er specifieke kenmerken in de:
Vraagstelling en het doel vh onderzoek
Vraagstelling naar complexe thema’s of sociale processen
Dagelijkese leefomgeving v persoon/groep staat centraal, hun perspectief, hun interpretatie
Daarin verschillen kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Onderzoeksdesign
Is flexibel, niet alles kan vooraf worden vastgelegd
Gericht op onderzoek in een natuurlijke omgeving en je neemt die omgeving ook mee in je onderzoek
Gericht op een hollistisch begrijpen vh onderzoeksonderwerp en dit op een systemathische en
geintegreerde manier
Dataverzamelingsmethode
Vaak meerdere methoden in 1 onderzoek= triangulatie
Impliceert vaak intens/langdurig contact met natuurlijke omgeving
Data-analyse
Gebeurt obv teksten en niet obv cijfers: vandaar inhoudsanalyse
Interviews w uitgetikt = transcript
Observaties w uitgetikt = veldnota’s
Doel: betekenis die mensen aan situaties en sociale processen geven achterhalen, de diepte begrijpen
en niet representatief beschrijven
Rapportering v data
2
, Rechtstreeks aan de betrokkenen feedback gevraagd over resultaten, rijke contextschetst obv
citaten/fragmenten uit het geanalyseerde materiaal
2.2. Methodestrijd tss kwantitatief en kwalitatief onderzoek
Pas in 2e helft vd jaren ’90 aandacht voor kwal onderoek in sociale wet in Vlaanderen
- Kwalit traditie is veel ouder dan kwantitatieve
- Oude methoden zijn verassend actueel
- Nu samenwerking via Mixed methods
Kwalitatief onderzoek jarenlang verguisd door kwanitatieve onderzoekers (is het wel
wetenschappelijk genoeg…)
2.3. Wetenschappelijke paradigma’s
Wetenschapsfilosofie: waaraan wetenschappelijk onderzoek moet voldoen
Paradigma= gedeelde opvattingen over wat wetenschap is en hoe wetenschap moet worden
Aangepakt
Ontologische uitspraken
= hoe is de sociale werkelijkheid opgebouw? Wat is realiteit
Epistomologische uitspraken
= wat is kennis en hoe knn we kennis over werkelijkheid verzamelen? Wat is wetenschap
Methodologische uitspraken
= hoe knn we kennis over de werkelijkheid verzamelen? Hoe werkt wetenschap
Verschillende achterliggende paradigma’s: continuum
Nomothetisch Idiografisch
Op zoek naar algemene wetmatigheden Focusop uniciteit
Door: generalisereerbaarheid, Door: vinden van diepgaande betekenisgeving,
representativiteit, grote steekproef… kleine steekproef…
Verklaren Begrijpen
In de sociale wetenschappen zijn er drie wetenschappelijke paradigmas ontwikkeld:
1) Empirisch-analytisch paradigma, het positivisme of post-positivisme: voorkeur voor kwanitiatief onderzoek
2) Kritisch-emancipatorische paradigma: middenpositie
3) Interpretatief of contructivistisch paradigma: voorkeur voor kwalitatief onderzoek
3
