Neuropsychologie
Herhaling neuroanatomie
Lokalisatietermen = woorden die de positie/plaats, van iets aanduiden.
In volgend geval gaat het over plaats van hersengebieden/structuren t.o.v. hersenen in hun geheel:
Anterieur/ventraal Voorzijde/buikzijde
Posterieur/dorsaal Achterzijde/rugzijde
Craniaal Met betrekking tot de schedel
Superieur Boven, hoger
Caudaal In de richting v/d staart
Inferieur Onder, lager
Mediaal In het midden gelegen
lateraal Naar de zijkant toe (/buitenzijde)
Proximaal Naar het lichaam toe
Distaal Van het lichaam weg (distance -> afstand -> weg van...)
Welke lob verwerkt de visuele informatie ?
de occipitale lobbe
Hoe heten de groeven op de hersenoppervlakte ?
sulci
Welke hersenstructuur staat in voor de vitale functies ?
verlengde ruggenmerg, deel van de hersenstam
Hoe heet de groeve of fissuur die tussen beide hersenhelften loopt ?
longitudinale fissuur of groeve
Welke lichaamszijde wordt door de rechter hersenhelft gecontroleerd ?
linkerzijde
Wat is de functie van de primaire somatosensorische cortex ?
ontvangen en verwerking van tastprikkels
Welke hersenstructuur is verantwoordelijk voor de uitwisseling v. info tsn de linker en de rechter hemisfeer ?
de hersenbalk of het corpus callosum
Welke neurotransmitter is in beperkte mate aanwezig bij de ziekte van Parkinson ?
dopamine
Wat wordt bedoeld met 'hemisfeerlateralisatie' ?
Elke hemisfeer (= hersenhelft) is gespecialiseerd in specifieke functies = functionele asymmetrie
Wat is de naam van de stoornis waarbij iemand na hersenletsel moeilijkheden heeft om taal te begrijpen ?
afasie van Wernicke (verstoring taalbegrip)
[EXTRA: afasie v. Broca: verstoring v. uitdrukkingsvermogen -> moeite met spreken, schrijven en gebaren maken]
,
,Omschrijving en beknopte historiek v/d
neuropsychologie
Neuropsychologie bestudeert de relatie tussen de hersenfunctie en het gedrag. (vrij nieuw)
Focus/onderzoeksobject: ontwikkeling v. wetenschappelijke kennis over menselijk gedrag
(=psychologie), gebaseerd op functioneren v. menselijk brein (= neuro).
Er zijn 2 takken:
1. Experimentele/cognitieve neuropsychologie
a. Focus: hoe worden cognitieve functies (bv. aandacht, geheugen, taal) aangestuurd
door de hersenen?
b. 2 niveau’s:
i. Structureel: uit welke deelcomponenten zijn mentale processen
samengesteld en hoe werken die componenten samen?
ii. Dynamisch/temporeel: hoe verlopen mentale processen in de tijd
(parallel = gelijktijd; serieel = na elkaar)
2. Klinische neuropsychologie
a. Focus: diagnostiek en rehabilitatie v/d gevolgen v. hersenbeschadiging
i. Rehabilitatie = proces waarbij iemand met bep. (psy.) aandoening hersteld
b. 3 stoornisgroepen:
i. Primaire neurologische stoornissen
ii. Neuropsychologische stoornissen
iii. Psychologische stoornissen
Hersenbeschadiging kan leiden tot stoornissen en dat kan primair neurologisch, neuropsychologisch
of psychologisch van aard zijn.
Neuropsychologie doet beroep in andere takken zoals psychologie, neuroanatomie, neurofysiologie,
neuropathologie, neurochirurgie. (neuro staat hier altijd voor Centraal Zenuwstelsel)
, Korte historiek
Oudheid (hart- vs hersenhypothese):
Harthypothese:
o Hart = bron v. menselijke gedrag. Mentale processen worden van hieruit gestuurd.
o Hersenen = radiator om bloed te koelen (want warmte stijgt naar daar)
o Empedocles, Aristoteles
Hersenhypothese:
o Hersenen = plaats van ons denken, voelen en handelen. -> CORRECT
o MAAR ook incorrecte ideeën. Bv. hersenen belangrijkst omdat het dichtst bij God staat
o Hippocrates, Plato, Galen
Toen men eens was de hersenen ons sturen werd de vraag “Hoe dan?”
2 opvattingen:
Lokalisationisme (lokalisatieleer):
o Standpunt: Elke functie heeft 1 eigen gebied in de hersenen. Is die beschadigd, kan
niets die functie overnemen en valt die functie weg.
o Frenologie (Gall & Spurzheim): gelooft dat iemand met bult op schedel, slimmer is
omdat het wijst op hersengebied die groter is en slimmer is. Holte wijst op zwak
ontwikkelt hersengebied.
Holisme:
o Standpunt: cognitieve functies verspreid over de hele cortex. De hersenen werken als
1 geheel. Bij beschadiging van een deel, kunnen andere hersengebieden de schade
compenseren.
o Cerebrum functioneert globaal dus geen lokalisatie (Flourens & Goltz)
o KRITIEK: sommige zeiden dat zijn experimenten wezen op lokalisatie van sensorische
en motorische functies in bepaalde hersengebieden. Bovendien werd aangetoond
dat frontale cortex bij honden essentieel was voor een normale motoriek.
Bewijs voor beide visies:
Bij afasiepatiënten zag Broca via autopsie dat men een letsel had in de linker frontale kwab
waardoor hun taalvermogen afnam. Deze kwab is als het ware essentieel. Linker hemisfeer is
dominante hemisfeer.
Wernicke was het niet eens. Hij zag mensen die goed spraken maar de taal niet begrepen. Dit
letsel zat in de linker temporale kwab. Een tweede hersengebied dus voor taal.
Zijn conclusie: meerdere taalcentra die onderling verbonden zijn en samenwerken.
Herhaling neuroanatomie
Lokalisatietermen = woorden die de positie/plaats, van iets aanduiden.
In volgend geval gaat het over plaats van hersengebieden/structuren t.o.v. hersenen in hun geheel:
Anterieur/ventraal Voorzijde/buikzijde
Posterieur/dorsaal Achterzijde/rugzijde
Craniaal Met betrekking tot de schedel
Superieur Boven, hoger
Caudaal In de richting v/d staart
Inferieur Onder, lager
Mediaal In het midden gelegen
lateraal Naar de zijkant toe (/buitenzijde)
Proximaal Naar het lichaam toe
Distaal Van het lichaam weg (distance -> afstand -> weg van...)
Welke lob verwerkt de visuele informatie ?
de occipitale lobbe
Hoe heten de groeven op de hersenoppervlakte ?
sulci
Welke hersenstructuur staat in voor de vitale functies ?
verlengde ruggenmerg, deel van de hersenstam
Hoe heet de groeve of fissuur die tussen beide hersenhelften loopt ?
longitudinale fissuur of groeve
Welke lichaamszijde wordt door de rechter hersenhelft gecontroleerd ?
linkerzijde
Wat is de functie van de primaire somatosensorische cortex ?
ontvangen en verwerking van tastprikkels
Welke hersenstructuur is verantwoordelijk voor de uitwisseling v. info tsn de linker en de rechter hemisfeer ?
de hersenbalk of het corpus callosum
Welke neurotransmitter is in beperkte mate aanwezig bij de ziekte van Parkinson ?
dopamine
Wat wordt bedoeld met 'hemisfeerlateralisatie' ?
Elke hemisfeer (= hersenhelft) is gespecialiseerd in specifieke functies = functionele asymmetrie
Wat is de naam van de stoornis waarbij iemand na hersenletsel moeilijkheden heeft om taal te begrijpen ?
afasie van Wernicke (verstoring taalbegrip)
[EXTRA: afasie v. Broca: verstoring v. uitdrukkingsvermogen -> moeite met spreken, schrijven en gebaren maken]
,
,Omschrijving en beknopte historiek v/d
neuropsychologie
Neuropsychologie bestudeert de relatie tussen de hersenfunctie en het gedrag. (vrij nieuw)
Focus/onderzoeksobject: ontwikkeling v. wetenschappelijke kennis over menselijk gedrag
(=psychologie), gebaseerd op functioneren v. menselijk brein (= neuro).
Er zijn 2 takken:
1. Experimentele/cognitieve neuropsychologie
a. Focus: hoe worden cognitieve functies (bv. aandacht, geheugen, taal) aangestuurd
door de hersenen?
b. 2 niveau’s:
i. Structureel: uit welke deelcomponenten zijn mentale processen
samengesteld en hoe werken die componenten samen?
ii. Dynamisch/temporeel: hoe verlopen mentale processen in de tijd
(parallel = gelijktijd; serieel = na elkaar)
2. Klinische neuropsychologie
a. Focus: diagnostiek en rehabilitatie v/d gevolgen v. hersenbeschadiging
i. Rehabilitatie = proces waarbij iemand met bep. (psy.) aandoening hersteld
b. 3 stoornisgroepen:
i. Primaire neurologische stoornissen
ii. Neuropsychologische stoornissen
iii. Psychologische stoornissen
Hersenbeschadiging kan leiden tot stoornissen en dat kan primair neurologisch, neuropsychologisch
of psychologisch van aard zijn.
Neuropsychologie doet beroep in andere takken zoals psychologie, neuroanatomie, neurofysiologie,
neuropathologie, neurochirurgie. (neuro staat hier altijd voor Centraal Zenuwstelsel)
, Korte historiek
Oudheid (hart- vs hersenhypothese):
Harthypothese:
o Hart = bron v. menselijke gedrag. Mentale processen worden van hieruit gestuurd.
o Hersenen = radiator om bloed te koelen (want warmte stijgt naar daar)
o Empedocles, Aristoteles
Hersenhypothese:
o Hersenen = plaats van ons denken, voelen en handelen. -> CORRECT
o MAAR ook incorrecte ideeën. Bv. hersenen belangrijkst omdat het dichtst bij God staat
o Hippocrates, Plato, Galen
Toen men eens was de hersenen ons sturen werd de vraag “Hoe dan?”
2 opvattingen:
Lokalisationisme (lokalisatieleer):
o Standpunt: Elke functie heeft 1 eigen gebied in de hersenen. Is die beschadigd, kan
niets die functie overnemen en valt die functie weg.
o Frenologie (Gall & Spurzheim): gelooft dat iemand met bult op schedel, slimmer is
omdat het wijst op hersengebied die groter is en slimmer is. Holte wijst op zwak
ontwikkelt hersengebied.
Holisme:
o Standpunt: cognitieve functies verspreid over de hele cortex. De hersenen werken als
1 geheel. Bij beschadiging van een deel, kunnen andere hersengebieden de schade
compenseren.
o Cerebrum functioneert globaal dus geen lokalisatie (Flourens & Goltz)
o KRITIEK: sommige zeiden dat zijn experimenten wezen op lokalisatie van sensorische
en motorische functies in bepaalde hersengebieden. Bovendien werd aangetoond
dat frontale cortex bij honden essentieel was voor een normale motoriek.
Bewijs voor beide visies:
Bij afasiepatiënten zag Broca via autopsie dat men een letsel had in de linker frontale kwab
waardoor hun taalvermogen afnam. Deze kwab is als het ware essentieel. Linker hemisfeer is
dominante hemisfeer.
Wernicke was het niet eens. Hij zag mensen die goed spraken maar de taal niet begrepen. Dit
letsel zat in de linker temporale kwab. Een tweede hersengebied dus voor taal.
Zijn conclusie: meerdere taalcentra die onderling verbonden zijn en samenwerken.
