Samenvatting Interpersoonlijke Vaardigheden OP1.3
Samenvatting van het boek: Elementaire sociale vaardigheden.
Hoofdstuk 8: Omgaan met gevoelens, Hoofdstuk 10: Assertief reageren, Reflectie en omgang met de
patiënt.
8 Omgaan met gevoelens
8.1 Het uiten van gevoelens
Gevoelens maken een belangrijk deel van jezelf uit, omdat je altijd in iedere situatie gevoelens hebt.
Door je gevoelens te uiten stel je je kwetsbaar op. Anderen zien maar de helft van je wanneer je je
gevoelens achterhoudt, ze kunnen dus ook maar met de helft rekening houden. De meesten laten
zich leiden door je verstand of door je gevoel (het gevoel wint meestal).
Een gesprek wint aan diepgang wanneer je gevoelens die bij jezelf meespelen, inbrengt in een
gesprek. Om online je gevoelens weer te geven kun je gebruikmaken van een heel arsenaal aan
‘emoticons’. Door het verwoorden van gevoelens maak je duidelijk wat het gespreksthema voor je
betekent en wat de opstelling van ander(en) tijdens het gesprek met je doet (doen). Wanneer je een
gemeenschappelijk referentiekader hebt, begrijp je de gevoelens van de ander waarschijnlijk beter.
Een gemeenschappelijk referentiekader kan betrekking hebben op gemeenschappelijke ervaringen,
een gemeenschappelijke cultuur, herkenning van dezelfde gevoelens, goede herinneringen aan je
jeugd. Het geeft geen garantie voor het vertonen van hetzelfde gedrag.
Je gevoelens kun je op non-verbale als op verbale wijze uiten. Het is belangrijk dat je verbale en non-
verbale gedrag congruent is, zodat beide versterken. Als je je gevoelens aan anderen bekend maakt,
moet je boodschap steeds twee elementen bevatten: hoe je je voelt en waarop dat gevoel is
gebaseerd. Wanneer je empathisch bent, heb je veel inlevingsvermogen en kun je je goed
verplaatsen in de gevoelens van de ander. Empathie is een cognitieve vaardigheid om je in je rol van
de ander te kunnen verplaatsen en zijn perspectief te begrijpen, zelfs wanneer je de ander niet
sympathiek vindt of wanneer hij een heel ander referentiekader heeft.
Je gevoelens breng je het best onder woorden:
- Door middel van een ik-boodschap.
- Verzegeld van informatie over de gebeurtenis of feit waaraan het gevoel gekoppeld is.
8.2 Doorvragen naar gevoelens
Bij het exploreren van gevoelens kun je gebruikmaken van de volgende vaardigheden:
- Observeer het non-verbale gedrag.
Let op de congruentie met wat iemand zegt.
- Vertoon actief luistergedrag.
Laat een stilte vallen, en maak gebruik van korte aanmoedigen.
- Parafraseer en vat samen.
In eigen woorden proberen weer te geven wat je hoort doorklinken.
- Vraag door (vraagt vaak wat durf).
Gebruik open vragen en E-in-vragen.
- Vlucht niet in feiten.
Voorkom dat je het gevoelsaspect van gebeurtenissen en ervaringen laat liggen door zelf te
vragen om feiten.
- Weet van ophouden.
Je hebt voldoende informatie als je in een samenvatting kan weergeven welk gevoel bij de
ander speelt en waardoor dat gevoel werd opgeroepen.
Samenvatting van het boek: Elementaire sociale vaardigheden.
Hoofdstuk 8: Omgaan met gevoelens, Hoofdstuk 10: Assertief reageren, Reflectie en omgang met de
patiënt.
8 Omgaan met gevoelens
8.1 Het uiten van gevoelens
Gevoelens maken een belangrijk deel van jezelf uit, omdat je altijd in iedere situatie gevoelens hebt.
Door je gevoelens te uiten stel je je kwetsbaar op. Anderen zien maar de helft van je wanneer je je
gevoelens achterhoudt, ze kunnen dus ook maar met de helft rekening houden. De meesten laten
zich leiden door je verstand of door je gevoel (het gevoel wint meestal).
Een gesprek wint aan diepgang wanneer je gevoelens die bij jezelf meespelen, inbrengt in een
gesprek. Om online je gevoelens weer te geven kun je gebruikmaken van een heel arsenaal aan
‘emoticons’. Door het verwoorden van gevoelens maak je duidelijk wat het gespreksthema voor je
betekent en wat de opstelling van ander(en) tijdens het gesprek met je doet (doen). Wanneer je een
gemeenschappelijk referentiekader hebt, begrijp je de gevoelens van de ander waarschijnlijk beter.
Een gemeenschappelijk referentiekader kan betrekking hebben op gemeenschappelijke ervaringen,
een gemeenschappelijke cultuur, herkenning van dezelfde gevoelens, goede herinneringen aan je
jeugd. Het geeft geen garantie voor het vertonen van hetzelfde gedrag.
Je gevoelens kun je op non-verbale als op verbale wijze uiten. Het is belangrijk dat je verbale en non-
verbale gedrag congruent is, zodat beide versterken. Als je je gevoelens aan anderen bekend maakt,
moet je boodschap steeds twee elementen bevatten: hoe je je voelt en waarop dat gevoel is
gebaseerd. Wanneer je empathisch bent, heb je veel inlevingsvermogen en kun je je goed
verplaatsen in de gevoelens van de ander. Empathie is een cognitieve vaardigheid om je in je rol van
de ander te kunnen verplaatsen en zijn perspectief te begrijpen, zelfs wanneer je de ander niet
sympathiek vindt of wanneer hij een heel ander referentiekader heeft.
Je gevoelens breng je het best onder woorden:
- Door middel van een ik-boodschap.
- Verzegeld van informatie over de gebeurtenis of feit waaraan het gevoel gekoppeld is.
8.2 Doorvragen naar gevoelens
Bij het exploreren van gevoelens kun je gebruikmaken van de volgende vaardigheden:
- Observeer het non-verbale gedrag.
Let op de congruentie met wat iemand zegt.
- Vertoon actief luistergedrag.
Laat een stilte vallen, en maak gebruik van korte aanmoedigen.
- Parafraseer en vat samen.
In eigen woorden proberen weer te geven wat je hoort doorklinken.
- Vraag door (vraagt vaak wat durf).
Gebruik open vragen en E-in-vragen.
- Vlucht niet in feiten.
Voorkom dat je het gevoelsaspect van gebeurtenissen en ervaringen laat liggen door zelf te
vragen om feiten.
- Weet van ophouden.
Je hebt voldoende informatie als je in een samenvatting kan weergeven welk gevoel bij de
ander speelt en waardoor dat gevoel werd opgeroepen.
