Hoofdstuk 2 Nederland verandert
§1 Rotterdam: vernieuwing van het stadscentrum
De historische binnenstad van Rotterdam ontstond aan de Rotte, een zijrivier van de
Nieuwe Maas. Hier lagen de eerste havens. Na 1870 werd Rotterdam de belangrijkste aan-
en afvoerhaven voor industriegebieden. De stad breidde uit met havens en woonwijken. In
WO2 werd Rotterdam op 14 mei 1940 getroffen door een Duits bombardement. Na de
oorlog had de stedelijke vernieuwing een doel: de binnenstad opnieuw inrichten. Het werd
een centrale zakenwijk, je kon er werken en winkelen. Na 1980 kwam er een ander doel:
de aantrekkelijkheid verbeteren. Er waren nieuwe kantoren nodig voor bedrijven in de
commerciële dienstverlening en de quartaire sector. Er kwamen veel woningen en
moderne hoogbouw. Ook was er uitbreiding van de voorzieningen. Het stadscentrum van
Rotterdam is flink uitgebreid. Door herinrichting van de havens kregen ze nieuwe functies
en gingen ze deel uitmaken van het stadscentrum. Er werd begonnen met de noordoever,
na 1990 was de zuidoever aan de beurt. Het maken van plannen voor de inrichting van een
gebied noem je ruimtelijke ordening. Sinds 2014 heeft Rotterdam een nieuw station. Hier
kun je overstappen van het lokale naar het internationale schaalniveau. Ook de omgeving
van het station is veranderd. Er zijn kantoren, woningen en voorzieningen voor toerisme en
vrije tijd. Dankzij de hogesnelheidslijn is Rotterdam meer een internationale stad geworden.
Het stadscentrum is dus veranderd en uitgebreid. Door de aandacht voor wonen is het
aantal inwoners toegenomen (re-urbanisatie). Na 1996 steeg het aantal inwoners van
28000 tot 32000, en er komen steeds meer mensen bij. Door de bevolkingsgroei zijn er
meer voorzieningen en is het levendiger. Dankzij de stedelijke vernieuwing neemt het belang
van het toerisme toe.
§2 Leefbaarheid in Rotterdam
In Rotterdam zijn er grote verschillen in leefbaarheid. In het zuiden en westen zijn veel
problemen. Voor nieuwe havenarbeiders in 1900 werd de Afrikaanderwijk gebouwd. Het
waren goedkope huurhuizen. Klein, slecht gebouwd en dicht op elkaar: kenmerken van een
oude woonwijk. De wijk is veranderd. Er zijn veel arbeidsmigranten en andere migranten
gekomen. Driekwart van de wijk bestaat uit niet-westerse allochtonen. Het is een
multiculturele wijk. Toen de havens dicht gingen raakten veel mensen hun baan kwijt door
automatisering. Havenarbeiders werden werkloos. Inwoners met werk en een goed
inkomen verhuisden uit de Afrikaanderwijk. Dit heet selectieve migratie: migratie vanwege
bepaalde kenmerken. De wijk ging achteruit, de arme, werkloze mensen bleven hier. Het
werd een achterstandswijk. Er wordt hard gewerkt om de wijk weer te verbeteren door
stedelijke vernieuwing. Er worden nieuwe huizen gebouwd en gerenoveerd. Ook is er
verbetering van de inrichting en de voorzieningen. Het grootste stedelijke
vernieuwingsgebied van Nederland is Rotterdam-Zuid.
, §3 Bronnen: Nederland bereikbaar
De mobiliteit is sterk toegenomen in Nederland doordat mensen verder moeten reizen naar
werk, de bevolking is toegenomen, de welvaart groeit en de wegen zijn verbeterd. De wegen
kunnen de grote mobiliteit niet altijd aan, dan ontstaat er file. In gemeenten dichtbij grote
stedens is soms meer dan 80% van de beroepsbevolking forens. Forensisme is het proces
van heen en weer reizen tussen de woongemeente en de werkgemeente.
§4 Veranderd platteland
Een topografische kaart laat precies zien hoe het landschap eruit ziet op een plaats. Om
deze kaarten te kunnen lezen moet je weten wat de kleuren en kaartsymbolen zijn, die
staan vermeld in de legenda. Veel veranderingen hebben te maken met de landbouw.
Vroeger hadden veel boeren een gemengd bedrijf, dat is veranderd door specialisatie. Het
aantal agrarische bedrijven neemt sterk af. De boeren die wel doorgingen, breidden hun
bedrijven uit. Het is voor boeren belangrijk om regen- en grondwater snel af te voeren.
Draineren is het afvoeren van water uit de bodem, met als gevolg het verlagen van het
grondwaterpeil.
§5 Krimp en leefbaarheid
De bevolking in Nederland groeit in een langzaam tempo door. Vooral in de Randstad blijft
de bevolking toenemen. Belangrijke aantrekkingsfactoren zijn goede opleidingen en veel
werkgelegenheid. In andere gebieden neemt de bevolking af. Bij deze demografische
krimp verandert ook de bevolkingsopbouw, want jonge mensen en gezinnen trekken weg.
Het gevolg daarvan is ontgroening. De mensen die blijven worden ouder, dat versterkt de
vergrijzing. De gevolgen voor de inrichting zijn groot. Winkels en huizen komen leeg te
staan en verkrotten. Winkels krijgen minder klanten, en kunnen niet meer genoeg verdienen.
Scholen sluiten door gebrek aan leerlingen, net als sportclubs. De leefbaarheid neemt af.
§1 Rotterdam: vernieuwing van het stadscentrum
De historische binnenstad van Rotterdam ontstond aan de Rotte, een zijrivier van de
Nieuwe Maas. Hier lagen de eerste havens. Na 1870 werd Rotterdam de belangrijkste aan-
en afvoerhaven voor industriegebieden. De stad breidde uit met havens en woonwijken. In
WO2 werd Rotterdam op 14 mei 1940 getroffen door een Duits bombardement. Na de
oorlog had de stedelijke vernieuwing een doel: de binnenstad opnieuw inrichten. Het werd
een centrale zakenwijk, je kon er werken en winkelen. Na 1980 kwam er een ander doel:
de aantrekkelijkheid verbeteren. Er waren nieuwe kantoren nodig voor bedrijven in de
commerciële dienstverlening en de quartaire sector. Er kwamen veel woningen en
moderne hoogbouw. Ook was er uitbreiding van de voorzieningen. Het stadscentrum van
Rotterdam is flink uitgebreid. Door herinrichting van de havens kregen ze nieuwe functies
en gingen ze deel uitmaken van het stadscentrum. Er werd begonnen met de noordoever,
na 1990 was de zuidoever aan de beurt. Het maken van plannen voor de inrichting van een
gebied noem je ruimtelijke ordening. Sinds 2014 heeft Rotterdam een nieuw station. Hier
kun je overstappen van het lokale naar het internationale schaalniveau. Ook de omgeving
van het station is veranderd. Er zijn kantoren, woningen en voorzieningen voor toerisme en
vrije tijd. Dankzij de hogesnelheidslijn is Rotterdam meer een internationale stad geworden.
Het stadscentrum is dus veranderd en uitgebreid. Door de aandacht voor wonen is het
aantal inwoners toegenomen (re-urbanisatie). Na 1996 steeg het aantal inwoners van
28000 tot 32000, en er komen steeds meer mensen bij. Door de bevolkingsgroei zijn er
meer voorzieningen en is het levendiger. Dankzij de stedelijke vernieuwing neemt het belang
van het toerisme toe.
§2 Leefbaarheid in Rotterdam
In Rotterdam zijn er grote verschillen in leefbaarheid. In het zuiden en westen zijn veel
problemen. Voor nieuwe havenarbeiders in 1900 werd de Afrikaanderwijk gebouwd. Het
waren goedkope huurhuizen. Klein, slecht gebouwd en dicht op elkaar: kenmerken van een
oude woonwijk. De wijk is veranderd. Er zijn veel arbeidsmigranten en andere migranten
gekomen. Driekwart van de wijk bestaat uit niet-westerse allochtonen. Het is een
multiculturele wijk. Toen de havens dicht gingen raakten veel mensen hun baan kwijt door
automatisering. Havenarbeiders werden werkloos. Inwoners met werk en een goed
inkomen verhuisden uit de Afrikaanderwijk. Dit heet selectieve migratie: migratie vanwege
bepaalde kenmerken. De wijk ging achteruit, de arme, werkloze mensen bleven hier. Het
werd een achterstandswijk. Er wordt hard gewerkt om de wijk weer te verbeteren door
stedelijke vernieuwing. Er worden nieuwe huizen gebouwd en gerenoveerd. Ook is er
verbetering van de inrichting en de voorzieningen. Het grootste stedelijke
vernieuwingsgebied van Nederland is Rotterdam-Zuid.
, §3 Bronnen: Nederland bereikbaar
De mobiliteit is sterk toegenomen in Nederland doordat mensen verder moeten reizen naar
werk, de bevolking is toegenomen, de welvaart groeit en de wegen zijn verbeterd. De wegen
kunnen de grote mobiliteit niet altijd aan, dan ontstaat er file. In gemeenten dichtbij grote
stedens is soms meer dan 80% van de beroepsbevolking forens. Forensisme is het proces
van heen en weer reizen tussen de woongemeente en de werkgemeente.
§4 Veranderd platteland
Een topografische kaart laat precies zien hoe het landschap eruit ziet op een plaats. Om
deze kaarten te kunnen lezen moet je weten wat de kleuren en kaartsymbolen zijn, die
staan vermeld in de legenda. Veel veranderingen hebben te maken met de landbouw.
Vroeger hadden veel boeren een gemengd bedrijf, dat is veranderd door specialisatie. Het
aantal agrarische bedrijven neemt sterk af. De boeren die wel doorgingen, breidden hun
bedrijven uit. Het is voor boeren belangrijk om regen- en grondwater snel af te voeren.
Draineren is het afvoeren van water uit de bodem, met als gevolg het verlagen van het
grondwaterpeil.
§5 Krimp en leefbaarheid
De bevolking in Nederland groeit in een langzaam tempo door. Vooral in de Randstad blijft
de bevolking toenemen. Belangrijke aantrekkingsfactoren zijn goede opleidingen en veel
werkgelegenheid. In andere gebieden neemt de bevolking af. Bij deze demografische
krimp verandert ook de bevolkingsopbouw, want jonge mensen en gezinnen trekken weg.
Het gevolg daarvan is ontgroening. De mensen die blijven worden ouder, dat versterkt de
vergrijzing. De gevolgen voor de inrichting zijn groot. Winkels en huizen komen leeg te
staan en verkrotten. Winkels krijgen minder klanten, en kunnen niet meer genoeg verdienen.
Scholen sluiten door gebrek aan leerlingen, net als sportclubs. De leefbaarheid neemt af.
