Verlenen van zorg op maat: moeder en kind: pediatrie: pedagogie (Sara A.)
Inleiding
• Definitie
o Opvoeding is het proces waarin een kind wordt gevormd naar de normen en waarden van
diens opvoeder(s) en daarmee meestal naar de voornaamste normen en waarden van de
samenleving waarin hij leeft.
o Opvoeden is een kind op weg helpen naar volwassenheid.
o Het is de zorg voor de ontwikkeling van een kind vanuit een stabiele relatie met dit kind.
• Transactionele ontwikkelingstheorie
o Ouders ontwikkelen zich (transactioneel) samen met hun kind in de omgeving waar ze leven.
o Ontwikkeling en opvoeding horen bij elkaar en zijn beide activiteiten van zowel de ouder als
het kind.
o Er zijn 3 actoren belangrijk:
▪ De opvoeder (vaak de ouders)
Beleving ouderschap
Kennis
Vaardigheden
Eigen opvoedingsgeschiedenis
▪ Het kind
Lichamelijke eigenschappen
Capaciteiten
Temperament
▪ De omgeving
Kinderopvang/school
Speelmogelijkheden
Buurtklimaat
Opvoedingssteun op maat
• De 4 opvoedstijlen
o Permissieve of toegeeflijke opvoedstijl
▪ Er wordt veel gepraat
▪ Er zijn weinig regels of controle
▪ Het kind krijgt vaak gelijk
▪ Alles wordt goedgepraat
▪ De schuld ligt bij de anderen
o Verwaarlozende opvoedstijl
▪ Kinderen mogen alles
▪ Kinderen kunnen het nooit goed doen → tegengestelde van de permissieve opvoedstijl
▪ Veroorzaakt veel conflicten tussen ouders en pubers
o Autoritaire opvoedstijl
▪ Veel regels en discipline
▪ Ouders bepalen
▪ Geen inspraak van het kind
o Democratische opvoedstijl
▪ Kinderen luisteren naar de ouders
▪ Ouders luisteren naar de kinderen en nemen op basis daarvan beslissingen
Wanneer men het gezinsverloop over een langere periode volgt, merken we het voorkomen van
verschillende stijlen.
Bij baby’s en jonge kinderen → autoritaire opvoedingsstijl
Puberteit → democratische opvoedingsstijl
, • Basishouding van de opvoeder
o Opvoeden leer ja al doende → wees niet te kritisch voor jezelf
o Een kind stelt kopieergedrag → stel geen gedrag, waarvan je niet wilt dat je kind zich ook zo zou
gedragen.
o Creativiteit helpt om de opvoeding beter te laten verlopen.
o Humor kan ook helpen bij het opvoeden.
o Probeer geduldig te zijn → nervositeit heeft een averechts leereffect.
o Als opvoeder is het belangrijk om de fouten die je maakt aan te geven → op deze manier leren kinderen
dat falen mag. Dit is een belangrijke les die kinderen moeten leren.
o Een waardevolle opvoeder is een vertrouwensvolle persoon → probeer zoveel mogelijk consequent te
zijn (doe wat je gezegd hebt én zeg wat je zal doen).
o Voor kinderen zijn ouders hun belangrijkste aanspreekpunt → wanneer je met andermans kinderen
afspraken wilt maken, is het belangrijk dat je eerst de ouders hierover informeert.
o Ieder kind heeft een individuele aanpak nodig.
• Behoeftes van een kind
o Autonomie
▪ Kinderen maken graaf zelf een keuze → laat ze een keuze maken wanneer je hen een
opdracht geeft waar ze moeite mee hebben.
▪ Voorbeeld: ik weet dat je niet graag je haren wast, maar we moeten het vandaag wel doen.
Zullen we dit na het ontbijt al doen of na het avondeten?
o VerBondenheid
▪ Zorg ervoor dat je een warme en hechte band met je kind hebt.
o Competentie
▪ Laat kinderen hetgeen ze kunnen, zoveel mogelijk zelf doen én laat je waardering blijken.
▪ Dit verbetert de samenwerking tussen opvoeder en kind
▪ Dit versterkt hun zelfvertrouwen
Opvoeden in de praktijk
• Positieve vertrouwensrelatie
o Zorg ervoor dat je een positieve vertrouwensrelatie met je kind behoudt → dit doe je door dagelijks een
aantal minuten tijd te maken en met je kind iets te doen dat hij/zij leuk vindt.
o Je kiest een activiteit waarvan je weet dat het goed zal lopen en jullie samen plezier kunnen hebben.
o Probeer tussendoor ook signalen te geven aan je kind dat je de aanwezigheid van je kind apprecieert →
bijvoorbeeld door even oogcontact te maken en te glimlachen, te knipogen,…
o Wanneer je kind aangeeft dat het je hulp nodig heeft, probeer hier dan snel op te reageren en aan te
geven welke stappen je zal ondernemen.
o Elkaar knuffelen en kietelen op een manier die alle partijen prettig vinden, versterkt ook de relatie.
o Wanneer je kind boos of verdrietig lijkt → benoem dit naar je kind toe en vraag of dit klopt. Misschien
ervaart het kind een ander gevoel. Probeer eerst het probleem van je kind goed te begrijpen alvorens
over te gaan naar het zoeken van een oplossing.
• Regels
o Regels zijn belangrijk!
o Regels geven veiligheid door de grenzen die ze bieden
o Kinderen die zelf hun regels moeten uitzoeken, reageren depressief
o Regels worden aangepast aan de leeftijd en capaciteiten van een kind
o Kenmerken van regels:
▪ Duidelijkheid
▪ Redelijkheid
▪ Kort op de bal spelen
• Eensgezind ouderschap
o = samen een visie ontwikkelen over wat je als partners belangrijk vindt in de opvoeding van de
kinderen.
o Het is van belang om in aanwezigheid van de kinderen, je partner te steunen in de boodschap die hij/zij
geeft aan de kinderen → later kan je in een onderling gesprek hierop terugkomen om weer op 1 lijn te
staan.
o Eensgezindheid is erg belangrijk zeker wanneer chronische problemen spelen bij kinderen → het is wél
goed voor kinderen om te weten dat ouders er soms een andere visie op na houden, maar dat ze wel
achter dezelfde regels staan.
Inleiding
• Definitie
o Opvoeding is het proces waarin een kind wordt gevormd naar de normen en waarden van
diens opvoeder(s) en daarmee meestal naar de voornaamste normen en waarden van de
samenleving waarin hij leeft.
o Opvoeden is een kind op weg helpen naar volwassenheid.
o Het is de zorg voor de ontwikkeling van een kind vanuit een stabiele relatie met dit kind.
• Transactionele ontwikkelingstheorie
o Ouders ontwikkelen zich (transactioneel) samen met hun kind in de omgeving waar ze leven.
o Ontwikkeling en opvoeding horen bij elkaar en zijn beide activiteiten van zowel de ouder als
het kind.
o Er zijn 3 actoren belangrijk:
▪ De opvoeder (vaak de ouders)
Beleving ouderschap
Kennis
Vaardigheden
Eigen opvoedingsgeschiedenis
▪ Het kind
Lichamelijke eigenschappen
Capaciteiten
Temperament
▪ De omgeving
Kinderopvang/school
Speelmogelijkheden
Buurtklimaat
Opvoedingssteun op maat
• De 4 opvoedstijlen
o Permissieve of toegeeflijke opvoedstijl
▪ Er wordt veel gepraat
▪ Er zijn weinig regels of controle
▪ Het kind krijgt vaak gelijk
▪ Alles wordt goedgepraat
▪ De schuld ligt bij de anderen
o Verwaarlozende opvoedstijl
▪ Kinderen mogen alles
▪ Kinderen kunnen het nooit goed doen → tegengestelde van de permissieve opvoedstijl
▪ Veroorzaakt veel conflicten tussen ouders en pubers
o Autoritaire opvoedstijl
▪ Veel regels en discipline
▪ Ouders bepalen
▪ Geen inspraak van het kind
o Democratische opvoedstijl
▪ Kinderen luisteren naar de ouders
▪ Ouders luisteren naar de kinderen en nemen op basis daarvan beslissingen
Wanneer men het gezinsverloop over een langere periode volgt, merken we het voorkomen van
verschillende stijlen.
Bij baby’s en jonge kinderen → autoritaire opvoedingsstijl
Puberteit → democratische opvoedingsstijl
, • Basishouding van de opvoeder
o Opvoeden leer ja al doende → wees niet te kritisch voor jezelf
o Een kind stelt kopieergedrag → stel geen gedrag, waarvan je niet wilt dat je kind zich ook zo zou
gedragen.
o Creativiteit helpt om de opvoeding beter te laten verlopen.
o Humor kan ook helpen bij het opvoeden.
o Probeer geduldig te zijn → nervositeit heeft een averechts leereffect.
o Als opvoeder is het belangrijk om de fouten die je maakt aan te geven → op deze manier leren kinderen
dat falen mag. Dit is een belangrijke les die kinderen moeten leren.
o Een waardevolle opvoeder is een vertrouwensvolle persoon → probeer zoveel mogelijk consequent te
zijn (doe wat je gezegd hebt én zeg wat je zal doen).
o Voor kinderen zijn ouders hun belangrijkste aanspreekpunt → wanneer je met andermans kinderen
afspraken wilt maken, is het belangrijk dat je eerst de ouders hierover informeert.
o Ieder kind heeft een individuele aanpak nodig.
• Behoeftes van een kind
o Autonomie
▪ Kinderen maken graaf zelf een keuze → laat ze een keuze maken wanneer je hen een
opdracht geeft waar ze moeite mee hebben.
▪ Voorbeeld: ik weet dat je niet graag je haren wast, maar we moeten het vandaag wel doen.
Zullen we dit na het ontbijt al doen of na het avondeten?
o VerBondenheid
▪ Zorg ervoor dat je een warme en hechte band met je kind hebt.
o Competentie
▪ Laat kinderen hetgeen ze kunnen, zoveel mogelijk zelf doen én laat je waardering blijken.
▪ Dit verbetert de samenwerking tussen opvoeder en kind
▪ Dit versterkt hun zelfvertrouwen
Opvoeden in de praktijk
• Positieve vertrouwensrelatie
o Zorg ervoor dat je een positieve vertrouwensrelatie met je kind behoudt → dit doe je door dagelijks een
aantal minuten tijd te maken en met je kind iets te doen dat hij/zij leuk vindt.
o Je kiest een activiteit waarvan je weet dat het goed zal lopen en jullie samen plezier kunnen hebben.
o Probeer tussendoor ook signalen te geven aan je kind dat je de aanwezigheid van je kind apprecieert →
bijvoorbeeld door even oogcontact te maken en te glimlachen, te knipogen,…
o Wanneer je kind aangeeft dat het je hulp nodig heeft, probeer hier dan snel op te reageren en aan te
geven welke stappen je zal ondernemen.
o Elkaar knuffelen en kietelen op een manier die alle partijen prettig vinden, versterkt ook de relatie.
o Wanneer je kind boos of verdrietig lijkt → benoem dit naar je kind toe en vraag of dit klopt. Misschien
ervaart het kind een ander gevoel. Probeer eerst het probleem van je kind goed te begrijpen alvorens
over te gaan naar het zoeken van een oplossing.
• Regels
o Regels zijn belangrijk!
o Regels geven veiligheid door de grenzen die ze bieden
o Kinderen die zelf hun regels moeten uitzoeken, reageren depressief
o Regels worden aangepast aan de leeftijd en capaciteiten van een kind
o Kenmerken van regels:
▪ Duidelijkheid
▪ Redelijkheid
▪ Kort op de bal spelen
• Eensgezind ouderschap
o = samen een visie ontwikkelen over wat je als partners belangrijk vindt in de opvoeding van de
kinderen.
o Het is van belang om in aanwezigheid van de kinderen, je partner te steunen in de boodschap die hij/zij
geeft aan de kinderen → later kan je in een onderling gesprek hierop terugkomen om weer op 1 lijn te
staan.
o Eensgezindheid is erg belangrijk zeker wanneer chronische problemen spelen bij kinderen → het is wél
goed voor kinderen om te weten dat ouders er soms een andere visie op na houden, maar dat ze wel
achter dezelfde regels staan.
